Prawa człowieka: osiągnięcia i nadzieje

Podczas kolokwium, które odbyło się od 2 do 4 sierpnia w Radzie Europy, w Strasburgu, około 200 delegatów z państw członkowskich, krajów mających statut obserwatora i państw-kandydatów do Unii Europejskiej, jak również reprezentantów organizacji pozarządowych, OBWE i Unii Europejskiej, zastanawiano się nad wyzwaniami, które powinna podjąć Europa, jeszcze pod koniec tego wieku, dotyczącymi praw człowieka, w tym przestępstw masowych i strukturalnie zaplanowanych. Oceniono również czy Europa wywiązała się z zobowiązań zadeklarowanych podczas Międzynarodowej Konferencji Praw Człowieka w 1993 roku, w Wiedniu. W końcu, poruszono tak istotne problemy jak: ważność praw socjalnych jako praw człowieka, faktycznego wejścia w życie praw kobiet, ochronę praw człowieka poprzez informację, edukację i formację.

Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych do Praw Człowieka, Mary Robinson, z przykrością stwierdziła, że nie ma żadnych powodów, aby z tej 50-tej rocznicy uczynić święto. Nasze niedomagania w przeszłości - zadeklarowała - powinniśmy mierzyć iloś-cią powstałych konfliktów i wzrostem łamania praw człowieka w świecie, jak również niewspółmiernymi cierpieniami stąd wypływającymi. Przytaczając praktyki tortur, masakr, gwałtów, morderstw i zaginięć pogrążających w żałobie miliony rodzin na planecie, odwoływała się ona również do gróźb skierowanych do osób, które stają w obronie praw człowieka. Wyraziła swoją nadzieję, że tekst przewidujący powzięcie odpowiednich środków dla ich ochrony zostanie przyjęty 10 grudnia przez Organizację Narodów Zjednoczonych. Według niej, problem nie jest związany z brakiem informacji, ale z brakiem właściwego działania. Zapobieganie konfliktom nie powinno ograniczać się wyłącznie do napięć na tle etnicznym czy politycznym, ale także przeciwdziałać chronicznemu zacofaniu, nędzy, powszechnemu bezrobociu, analfabetyzmowi oraz nierówności dochodów i życiowego startu dla dużej liczby osób - powiedziała Pani Wysoki Komisarz.

Sekretarz Generalny Rady, Daniel Tarchys podkreślił kluczową rolę ONZ w polepszeniu ochrony praw człowieka: Pięćdziesiąt lat temu mawialiśmy: "Nigdy więcej". Dzisiaj, prawdopodobnie powinniśmy przyjąć nowe sformułowanie: "Nigdy dosyć, aby skierować nasze wysiłki ku pełniejszej realizacji praw człowieka.

W tym samym duchu, Pani Hanna Suchocka, polski Minister Sprawiedliwości i główny referent kolokwium, wezwała do zaostrzenia środków przeciwko państwom, które łamią prawa człowieka.

W końcu, grupy dyskusyjne ukonstytuowane na kolokwium sformułowały serię żądań, domagając się między innymi:

• wypracowania protokołu dla Europejskiej Konwencji Praw Człowieka zabraniającego dyskryminacji w ogóle,
• równoznacznej reakcji organizacji międzynarodowych o wcześniejszym ostrzeganiu w przypadku łamania praw człowieka na dużą skalę,
• wzmocnienia i przejrzystości Rady Europy w traktowaniu tego typu spraw,
• ratyfikacji przez wszystkie państwa ponownie rozpatrzonej Karty Socjalnej i protokołu przewidującego zgłaszanie roszczeń zbiorowych,
• wypracowania narodowych procedur pozwalających na ponowne otwarcie wewnętrznego procesu po ogłoszeniu werdyktu przez Europejski Trybunał Praw Człowieka,
• zwiększenie większej uwagi równouprawnieniu bez względu na płeć, w kadrze praw człowieka,
• ustanowienie nowego partenariatu miedzy rządami i organizacjami pozarządowymi w zapewnieniu edukacji