słodki cukiereczek
Strona główna Opoki | Liturgia na dziś | Baza Mszy św. | Porozmawiajmy o wierze | Życie Kościoła | Jan Paweł II | Dołącz do grona darczyńców

Opoka jest przydatna? Wpłać darowiznę
Zapraszamy do czytelni Według autorów Według dziedzin Według tematów Wyszukaj Na zakupy!





Audiobooki w odcinkach




Wiadomości


 


Kongregacja Nauki Wiary

«Ad resurgendum cum Christo»

Instrukcja Kongregacji Nauki Wiary dotycząca pochówku ciał zmarłych oraz przechowywania prochów w przypadku kremacji



1. Aby zmartwychwstać z Chrystusem, należy umrzeć z Chrystusem, należy «opuścić nasze ciało i stanąć w obliczu Pana» (2 Kor 5, 8). W instrukcji Piam et constantem z 5 lipca 1963 r. ówczesne Święte Oficjum ustanowiło, by «wiernie dochowywać zwyczaju grzebania ciał wiernych zmarłych», dodając jednak, że kremacja nie jest «sama w sobie sprzeczna z religią chrześcijańską», i aby nie odmawiano już sakramentów i uroczystości pogrzebowych tym, którzy poprosili o kremację po śmierci, pod warunkiem, że wybór ten nie był podyktowany wolą «odrzucenia chrześcijańskich dogmatów, albo w duchu sekciarskim, albo też pod wpływem nienawiści do religii katolickiej i Kościoła» 1. Owa zmiana dyscypliny kościelnej została później wprowadzona do Kodeksu Prawa Kanonicznego (1983 r.) oraz do Kodeksu Kanonów Kościołów Wschodnich (1990 r.).

Tymczasem praktyka kremacji rozpowszechniła się znacząco w dużej liczbie krajów, a jednocześnie rozpowszechniły się także nowe idee, sprzeczne z wiarą Kościoła. Po dokładnym wysłuchaniu Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, Papieskiej Rady ds. Tekstów Prawnych oraz licznych Konferencji Episkopatów i Synodów Biskupów Kościołów Wschodnich Kongregacja Nauki Wiary uznała za właściwe opublikowanie nowej Instrukcji, w celu potwierdzenia racji doktrynalnych i duszpasterskich, dla których preferuje się pochówek ciał, oraz wydanie norm dotyczących przechowywania prochów w przypadku kremacji.

2. Zmartwychwstanie Jezusa jest kulminacyjną prawdą wiary chrześcijańskiej, głoszoną jako zasadnicza część Tajemnicy Paschalnej od samych początków chrześcijaństwa: «Przekazałem wam (...) to, co przejąłem: że Chrystus umarł — zgodnie z Pismem — za nasze grzechy, że został pogrzebany, że zmartwychwstał trzeciego dnia, zgodnie z Pismem: i że ukazał się Kefasowi, a potem Dwunastu» (1Kor 15, 3-5).

Przez swoją śmierć i zmartwychwstanie Chrystus uwolnił nas od grzechu i dał nam dostęp do nowego życia: «Jak Chrystus powstał z martwych dzięki chwale Ojca, także i my możemy wkroczyć w nowe życie» (por. Rz 6, 4). Ponadto, Chrystus zmartwychwstały jest początkiem i źródłem naszego przyszłego zmartwychwstania: «Chrystus zmartwychwstał jako pierwociny spośród tych, co pomarli (...). I jak w Adamie wszyscy umierają, tak też w Chrystusie wszyscy będą ożywieni» (1Kor 15, 20—22).

Jeśli prawdą jest, że Chrystus wskrzesi nas w dniu ostatecznym, jest również prawdą, pod pewnym względem, że już zmartwychwstaliśmy z Chrystusem. Przez chrzest bowiem jesteśmy zanurzeni w śmierci i zmartwychwstaniu Chrystusa i sakramentalnie do Niego upodobnieni: «jako razem z Nim pogrzebani w chrzcie, w którym też razem zostaliście wskrzeszeni przez wiarę w moc Boga, który Go wskrzesił» (Kol 2, 12). Zjednoczeni z Chrystusem przez chrzest, już teraz uczestniczymy w sposób rzeczywisty w życiu Chrystusa zmartwychwstałego (por. Ef 2, 6).

Dzięki Chrystusowi w chrześcijaństwie śmierć ma znaczenie pozytywne. Kościół w liturgii modli się: «Albowiem życie Twoich wiernych, o Panie, zmienia się, ale się nie kończy, i gdy rozpadnie się dom doczesnej pielgrzymki, znajdą przygotowane w niebie wieczne mieszkanie» 2. Z chwilą śmierci dusza zostaje oddzielona od ciała, ale w zmartwychwstaniu Bóg przywróci niezniszczalne życie naszemu przekształconemu ciału, jednocząc je ponownie z naszą duszą. Również w naszych czasach Kościół wezwany jest do głoszenia wiary w zmartwychwstanie: «Zmartwychwstanie zmarłych jest wiarą chrześcijan: wierząc w nie, nimi jesteśmy» 3.

3. Idąc za starodawną tradycją chrześcijańską, Kościół usilnie zaleca, by ciała zmarłych chowane były na cmentarzu lub w innym miejscu świętym 4. We wspomnieniu śmierci, pogrzebania i zmartwychwstania Pana, tajemnicy, w świetle której objawia się chrześcijański sens śmierci 5, pochówek jest przede wszystkim najbardziej odpowiednią formą wyrażenia wiary w zmartwychwstanie ciała i nadziei na nie 6.

Kościół, który jak matka towarzyszył chrześcijaninowi podczas jego ziemskiej pielgrzymki, ofiaruje Ojcu, w Chrystusie, dziecko Jego łaski i powierza ziemi jego śmiertelne szczątki w nadziei, że zmartwychwstanie w chwale 7.

Grzebiąc ciała wiernych zmarłych, Kościół potwierdza wiarę w zmartwychwstanie ciała 8 i zamierza uwydatnić wysoką godność ludzkiego ciała jako nierozłącznej części osoby, której historię to ciało współdzieli 9. Nie może zatem pozwolić na postawy i obrzędy, które wiążą się z błędnym pojęciem śmierci, postrzeganej czy to jako ostateczne unicestwienie osoby, czy jako chwila jej fuzji z matką naturą lub z wszechświatem, jako etap w procesie reinkarnacji, czy też jako ostateczne wyzwolenie z «więzienia» ciała.

Ponadto pochówek na cmentarzach lub w innych miejscach świętych właściwie odpowiada współczuciu i szacunkowi, jakie należą się ciałom zmarłych wiernych, które przez chrzest stały się świątynią Ducha Świętego, i którymi, «jak narzędziami i naczyniami, w sposób święty posłużył się Duch, aby dokonać wielu dobrych dzieł» 10.

Sprawiedliwy Tobiasz wychwalany jest za zasługi zyskane wobec Boga przez to, że grzebał zmarłych 11, a Kościół uważa pochówek zmarłych za uczynek miłosierdzia względem ciała 12.

Na koniec pochówek ciał wiernych zmarłych na cmentarzach lub w innych miejscach świętych sprzyja pamięci i modlitwie za zmarłych ze strony rodziny i całej wspólnoty chrześcijańskiej, jak też czczeniu męczenników i świętych.

Przez pochówek ciał na cmentarzach, w kościołach czy na terenach do tego przystosowanych tradycja chrześcijańska strzegła jedności żywych i umarłych i przeciwstawiała się tendencji do ukrywania lub prywatyzowania wydarzenia śmierci oraz znaczenia, jakie ma ona dla chrześcijan.

4. Tam, gdzie racje typu higienicznego, ekonomicznego lub społecznego prowadzą do wyboru kremacji — wyboru, który nie może być sprzeczny z jasno wyrażoną wolą zmarłego lub z jego wolą niebezpodstawnie domniemaną — Kościół nie dostrzega powodów doktrynalnych, by zakazać takiej praktyki, jako że kremacja zwłok nie dotyka duszy i nie uniemożliwia boskiej wszechmocy wskrzeszenia ciała, a więc nie zawiera obiektywnego zaprzeczenia nauki chrześcijańskiej na temat nieśmiertelności duszy i zmartwychwstania ciała 13.

Kościół nadal preferuje pochówek ciał, jako że w ten sposób okazuje się większy szacunek zmarłym; kremacja jednak nie jest zakazana, «chyba że została wybrana z powodów sprzecznych z nauką chrześcijańską» 14.

W przypadku braku motywacji sprzecznych z doktryną chrześcijańską Kościół, po odprawieniu uroczystości pogrzebowych, towarzyszy w kremacji przez właściwe wskazówki liturgiczne i duszpasterskie, ze szczególną troską, by unikać wszelkiego rodzaju skandalu czy obojętności religijnej.

5. Kiedy z uzasadnionych powodów dokonuje się wyboru kremacji zwłok, prochy zmarłego muszą być przechowywane z zasady w miejscu świętym, czyli na cmentarzu, lub jeśli trzeba, w kościele bądź na terenie przeznaczonym na ten cel przez odpowiednie władze kościelne.

Od samego początku chrześcijanie pragnęli, by ich zmarli byli obiektem modlitw i pamięci wspólnoty chrześcijańskiej. Ich groby stawały się miejscami modlitwy, pamięci i zadumy. Zmarli wierni są częścią Kościoła, który wierzy we wspólnotę «tych, którzy pielgrzymują na ziemi, zmarłych, którzy jeszcze oczyszczają się, oraz tych, którzy cieszą się już szczęściem nieba, i że wszyscy łączą się w jeden Kościół» 15.

Przechowywanie prochów w miejscu świętym może przyczynić się do zmniejszenia ryzyka pozbawienia zmarłych modlitwy i pamięci krewnych oraz wspólnoty chrześcijańskiej. W ten sposób ponadto unika się możliwych sytuacji zapomnienia czy braku szacunku, jakie mogą mieć miejsce zwłaszcza po przeminięciu pierwszego pokolenia, jak również nieodpowiednich czy przesądnych praktyk.

6. Z wyżej wymienionych powodów przechowywanie prochów w miejscu zamieszkania nie jest dozwolone. Jedynie w przypadku ważnych i wyjątkowych okoliczności, zależnych od uwarunkowań kulturowych o charakterze lokalnym, ordynariusz w porozumieniu z Konferencją Episkopatu lub Synodem Biskupów Kościołów Wschodnich może udzielić zezwolenia na przechowywanie prochów w miejscu zamieszkania. Prochy jednak nie mogą być rozdzielane między poszczególne ogniska rodzinne i zawsze należy zapewnić im szacunek oraz odpowiednie warunki przechowywania.

7. Aby uniknąć wszelkiego rodzaju dwuznaczności o charakterze panteistycznym, naturalistycznym czy nihilistycznym, nie zezwala się na rozrzucanie prochów w powietrzu, na ziemi lub w wodzie albo w inny sposób, ani też na przerabianie kremowanych prochów na pamiątki, biżuterię czy inne przedmioty, pamiętając, że w przypadku tego typu postępowania nie można brać pod uwagę przyczyn higienicznych, społecznych czy ekonomicznych, które mogą uzasadniać wybór kremacji.

8. W przypadku gdy zmarły w sposób powszechnie wiadomy wyraził życzenie kremacji i rozrzucenia jego prochów w przyrodzie z powodów sprzecznych z wiarą chrześcijańską, należy, zgodnie z prawem, odmówić obrzędów pogrzebowych 16.

Podczas audiencji udzielonej w dniu 18 marca 2016 r. niżej podpisanemu kardynałowi prefektowi Ojciec Święty Franciszek zatwierdził niniejszą Instrukcję, przyjętą podczas sesji zwyczajnej tej Kongregacji w dniu 2 marca 2016 r., i polecił ją opublikować.

Rzym, w siedzibie Kongregacji Nauki Wiary, 15 sierpnia 2016 r., w uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.

Kard. Gerhard Müller
Prefekt

Luis F. Ladaria SJ
Arcybiskup tytularny Thibica
Sekretarz


Przypisy:

1. AAS 56 (1964), 822-823.

2. Mszał rzymski, Prefacja o zmarłych, I.

3. Tertulian, De resurrectione carnis, 1, 1: CCL 2, 921.

4. Por. Kodeks Prawa Kanonicznego (KPK), kan. 1176, § 3; kan.1205; Kodeks Kanonów Kościołów Wschodnich (KKKW), kan. 876, § 3; kan. 868.

5. Por. Katechizm Kościoła Katolickiego, n. 1681.

6. Por. Katechizm Kościoła Katolickiego, n. 2300.

7. Por. 1 Kor 15, 42-44; Katechizm Kościoła Katolickiego, n.1683.

8. Por. św. Augustyn, De cura pro mortuis gerenda, 3, 5: CSEL 41, 628.

9. Por. Sobór Watykański II, Konstytucja duszpasterska Gaudium et spes, n. 14.

10. Por. św. Augustyn, De cura pro mortuis gerenda, 3, 5: CSEL 41, 627.

11. Por. Tb 2, 7; 12, 12.

12. Por. Katechizm Kościoła Katolickiego, n. 2300.

13. Por. Najwyższa Święta Kongregacja Świętego Oficjum, Instrukcja Piam et constantem, 5 lipca 1963 r.: AAS 56 (1964), 822.

14. por. KPK, kan. 1176, § 3; por. KKKW, kan. 876, § 3.

15. Katechizm Kościoła Katolickiego, n. 962.

16. KPK, kan. 1184; KKKW, kan.876, § 3.


opr. mg/mg








 wyślij znajomym

Zobacz także:
Marek Łuczak, Waldemar Poczylas, Śmierć przychodzi za wcześnie, a czasem za późno
Michał Kociołek, Nieważne, od czego zaczynasz
Michał Kociołek, Projekt: życie Nie zatrzymuj się
Papież Franciszek, Rada na koniec tygodnia
Papież Franciszek, Ryzyko miłosierdzia
Papież Franciszek, Niezawodna nadzieja na życie po śmierci
Maria Miduch, Biografia Jezusa Chrystusa
Aleksandra Bonk, Niezłomni
Papież Franciszek, Nie należy nigdy siedzieć
Tomasz Bieliński, MD, Z pustego grobu płynie nadzieja
Komentarze internautów:

Benedykt XVI | Biblioteka audio i wideo | Czytelnia | Dane nt. Kościoła | Edukacja Ekonomiczna | Felietony, komentarze | Filozofia | Galeria zdjęć | Inne nauki |
Europa, Polska, Kościół | Internet i komputery | Jan Paweł II | Katalog adresów | Katechetom i duszpasterzom | Kultura | Księgarnia religijna | Liturgia - na dziś i na niedziele | Mapa serwisu | Msze św. - gdzie, kiedy? | Nauczanie | Noclegi w Polsce | Noclegi, hotele w Polsce | Nowości na naszych stronach | Papież Franciszek | Pielgrzymki piesze - ePielgrzymka | Rekolekcje | Rodzina | Sekty | Serwis informacyjny | Słownik | Sonda | Święci patroni | Szukaj | Tapety i dzwonki religijne | Teologia | Twój głos w dyskusji | Varia | Życie Kościoła