Jutta Seibert
Leksykon sztuki chrześcijańskiej
Tematy, postacie, symbole
ISBN: 978-83-7442-120-7
wyd.: Wydawnictwo Jedność , Kwiecień 2007
SMOK
Smoki pojawiają się w legendach wielu narodów jako straszne i ogromne baśniowe potwory. W Biblii i w sztuce chrześcijańskiej uosabiają one przeciwnika Boga - diabła (krokodyl, lewiatan).
Smoki przedstawiane są najczęściej jako ogromne, pokryte łuską jaszczury, z rogami, ostrym grzebieniem na plecach, skrzydłami, szponami i głową krokodyla. Z paszcz zioną trucizną i ogniem.
Smok i wąż mają często takie samo znaczenie, np. w przedstawieniach grzechu Pierworodnego (Adam i Ewa) zamiast węża może pojawić się smok (relief na drzwiach z brązu w katedrze w Hildeshein, początek XI w.). Diabeł, obejmujący władanie nad człowiekiem, przedstawiany jest powszechnie jako smok, np. przy zdrajcy Judaszu Iskariocie. Smoki (węże) są także uosobieniem pogańskich bóstw, np. w opowieściach o Danielu.
Czasami potwór morski połykający proroka Jonasza podobny jest do smoka, tak jak wąż miedziany Mojżesza. Chrystus stojący na bazyliszku i aspis oraz na lwie i smoku symbolizuje zwycięstwo nad mrocznymi mocami zła. Również Maryja może stać na smoku jako zwyciężczyni - niebiańska niewiasta opisana w Apokalipsie św. Jana (Ap 12); por. także Maryja stojąca na wężu.
Walka archanioła Michała ze smokiem z apokalipsy: diabeł.
W reliefach kościołów romańskich przedstawiane są często walczące ze sobą smoki i inne istoty baśniowe oraz dzikie zwierzęta. Prawdopodobnie chodzi tu o diabła i jego demony, które nie mają żadnej mocy nad Bożym domem.
Rycerz walczący ze smokiem, często w towarzystwie uratowanej dziewicy, lub stojący nad jego zwłokami, to św. Jerzy.
Zwyciężony smok jest także znakiem św. Małgorzaty.
opr. aw/aw
Copyright © by Jedność
 wyślij znajomym |
|
|
Moce (Amadi, 2007-05-15 16:19:46)
