Wybrani święci i błogosławieni
| Imię | Święto | Życie | Patron | Ikonografia |
|---|---|---|---|---|
| Remigiusz (Remi, Remy) | 1.10 | ok. 437- 530. Ur. w Laon, w wieku 22 lat wybrany biskupem Reims , ochrzcił w 496 r. króla Franków salickich Chlodwiga (Clovisa), apostoł Francji, umiał łączyć działalność teologiczną z duszpasterską | Biskup niosący naczynie ze św. olejami lub dzban; z gołębiem i Chlodwigiem; kontemplujący chustę św. Weroniki. | |
| Robert z Molesmes | 29.04 | 1018-1110. Ur. w Troyes we Francji, w rodzie szlacheckim. Współzałożyciel cystersów. Niedługo po zakończeniu nowicjatu u benedyktynów został nominowany przeorem, a później opatem St. Michel de Tonnerre. Pomimo wysiłków nie udało mu się zreformować swojego opactwa, przyłączył się więc za zgodą papieża do nowo powstającego odłamu benedyktyńskiego, wraz z Stefanem Hardingiem i Alberykiem. Również i tam musiał zmagać się ze słabym zapałem przychodzących nowych kandydatów, tak że był na skraju porzucenia reformy. Za jego życia udało się stworzyć dwa klasztory w Molesmes i Citeaux - dopiero św. Bernard z Clairvaux zdołał rozwinąć i szeroko rozpropagować reformę. | Mnich cysterski piszący księgę, czasem z krzyżem i pierścieniem lub herbem opactwa w Molesmes. | |
| Rozalia | 04.09 | ?-1166. Potomkini Karola Wielkiego, porzuciła życie dworskie i mieszkała w górskiej jaskini jako pustelniczka. | Patronka Palermo (Sycylia) | Jaskinia, krzyż, czaszka ludzka, różaniec, wieniec z róż. |
| Róża z Limy | 23.08 | 1586-1617. Pierwsza święta Nowego Świata (Peru). Złożyła ślub czystości, potem została tercjarką dominikańską, wzorując się na św. Katarzynie ze Sieny. Życie modlitwy łączyła z działalnością społeczną. | Patronka Indian, obu Ameryk i Filipin | Róże |
| Sebastian | 20.01 | Zm. ok. 284. Centurion rzymski, męczennik. Wg. podania skazany na śmierć przez zastrzelenie z łuku, cudownie przeżył wyrok, a następnie udał się do cesarza wypomnieć mu jego zbrodnie; w końcu zatłuczono go na śmierć pałkami. | Patron łuczników, żołnierzy, więźniów, rannych i zakaźnie chorych. | Przedstawiany przekłuty strzałami, przywiązany do pnia drzewa. |
| Stanisław | 11.04 | ok. 1030-79. Pochodził ze Szczepanowa, wykształcony w Gnieźnie i (być może) w Paryżu, dał się poznać jako wybitny kaznodzieja i duszpasterz. Po śmierci biskupa Lamberta na żądanie duchowieństwa i króla został biskupem krakowskim. Z niejasnych przyczyn doszło do konfliktu z królem Bolesławem Śmiałym, na którego Stanisław rzucił ekskomunikę. Również w niejasnych okolicznościach biskup został zamordowany przez siepaczy królewskich. | Główny patron Polski | Orły, strój biskupi, figurka Piotrowina. |
| Stanisław Kostka | 18.09 | 1550-68. Syn kasztelana zakroczymskiego, wysłany do gimnazjum jezuickiego w Wiedniu, gdzie szybko rozwinął się duchowo, aż do przeżyć mistycznych. Cudownie uzdrowiony, zdecydował się wstąpić do jezuitów. Aby uniknąć protestów ze strony rodziny, wysłano go do Rzymu. Po rocznym pobycie u jezuitów zapadł na malarię i zmarł 14.08.1568. | Patron dzieci i młodzieży oraz diecezji płockiej | Kleryk jezuicki z Dzieciątkiem Jezus. |
| Stefan I | 16.08 | ok. 969-1038. Urodzony w Esztergon. Pierwszy koronowany król Węgier, schrystianizował swój kraj | korona królewska św. Stefana, symbol bytu narodowego Węgier; księga. | |
| Szczepan | 26.12 | Stefan lub Szczepan (Szczepan jest alternatywnym spolszczeniem "Stefana"). Pierwszy męczennik chrześcijański (Dz 6,1-8,3), diakon pierwszej gminy jerozolimskiej. | Patron kamieniarzy, budowlańców i diakonów. | Scena kamienowania, palma, kamień, czasem jego martwego ciała pilnują zwierzęta. |
| Szymon Gorliwy (Zelota) Apostoł | 28.10 | Rybak z Galilei, zwany kananejczykiem lub zelotą (czyli członkiem stronnictwa patriotów izraelskich). Według tradycji głosił Ewangelię w Persji razem z Judą Tadeuszem. | Piła lub krzyż - symbole męczeństwa, czasem ryba, wiosło, maczuga, włócznia lub miecz. | |
| Tekla z Ikonium | Pierwsza męczenniczka martyrologii Wschodu według apokryfu Dzieje Paula i Tekli. | |||
| Teodor z Antiochii | 23.10 | Zm. 362. Kapłan z Aleksandrii, przeciwstawił się prześladowaniu Kościoła za Juliana Apostaty, umęczony najpierw na kole, potem spalony. | ||
| Teodor z Heraklei | 7.02 | Zm. 319. Generał armii ces. Licyniusza. Wydany przez własnych żołnierzy, został poddany torturom i wtrącony do więzienia. Po wypuszczeniu podpalił świątynię Cybele, ponownie uwięziony i spalony w palenisku. | Dawniej patron Wenecji | Brodaty mężczyzna w długim płaszczu, maszerujący, czasem noszący koronę. Czasem także ze smokiem i mieczem. |
| Teodora | 11.02 | Ok. 780-867. Cesarzowa bizantyjska, żona ikonoklasty Teofilusa, przywróciła kult obrazów | Pierścień, zły duch usiłujący pochwycić świętą za rękę. | |
| Teresa z Avila (de Ahumade) | 15.10 | 1515-82. Karmelitanka hiszp., doktor Kościoła, mistyczka i poetka. Przez wiele lat żyła w rozterkach duchowych, nie rozumiejąc swego powołania. W końcu zrozumiała, że powinna zreformować swój zakon - wraz ze św. Janem od Krzyża założyła 32 klasztory (w tym 15 męskich) , w których panowała większa surowość i nastawienie na życie kontemplacyjne. | Patronka cierpiących na ból głowy | Płonąca strzała przebijająca serce świętej lub anioł z płonącą strzałą. |
| Tomasz Apostoł | 03.07 | "Niewierny Tomasz" - pragnął mieć dowody Zmartwychwstania Chrystusa. (J 11,16; 14,5; 20,24-28). Według bardzo prawdopodobnej tradycji głosił Ewangelię wśród Partów, Medów i Persów i dotarł aż do południowych Indii (Malabar). Zmarł śmiercią męczeńską. | Patron architeków i murarzy | Linia murarska (lub kątownik), kamień, włócznia, miecz. Często przedstawiany w scenie dotykania boku Chrystusa. |
| Tomasz z Akwinu | 28.01 | ok. 1226-74. Dominikanin, przyjaciel św. Bonawentury. Filozof i teolog, Doktor Kościoła (doktor anielski) autor dzieła Summa Theologiae. Większą część dojrzałego życia spędził na uczelniach: w Kolonii (jako student, później wykładowca), Paryżu, a następnie w Rzymie. Cieszył się powszechnym szacunkiem, uchylał się jednak od przyjęcia ofiarowanych mu godności kościelnych. | Patron teologów, szkół i Neapolu | Kielich z hostią, słońce na piersi świętego, lilia. |
| Tomasz Becket | 29.12 | ok. 1118-1170. Arcybiskup Canterbury, przeciwstawiał się polityce Henryka II, zmierzającej do podporządkowania sobie Kościoła. Został zabity przez popleczników króla na stopniach katedry. | Patron niewidomych | głowa przebita mieczem. |
| Tomasz More | 22.06 | 1478-1535. Gruntownie wykształcony, prawnik, mąż i ojciec rodziny. Autor "Utopii". Od 1529 lord Kanclerz Henryka VIII. W 1534 odmówił złożenia przysięgi lojalności królowi jako głowie Kościoła. Wtrącony do Tower, ścięty 6.07.1535. | Patron polityków | Przedstawiany w czapce akademickiej, łańcuchu kanclerskim. Obok często kielich, hostia lub insygnia papieskie. |
| Urszula | 21.10 | Jedna z grupy dziewic umęczonych w Kolonii podczas prześladowania Dioklecjana. Według legendy miała być księżniczką brytyjską lub węgierską, a jej świta liczyła 11000 dziewic. | Patronka dziewic | Księżniczka z książką i strzałami, okręt. Czasem z aniołem przychodzącym we śnie. |
Opracowano na podstawie: Wł. Kopaliński, Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych z almanachem, Warszawa 1994; H. Hoever OCist, Żywoty Świętych Pańskich, Olsztyn 1988, Catherine Rabenstein, "For All the Saints" - tam też szersza bibliografia oraz materiałów własnych.
