Wybrani święci i błogosławieni
| Imię | Święto | Życie | Patron | Ikonografia |
|---|---|---|---|---|
| Elżbieta | Córka Aarona, żona Zachariasza, matka Jana Chrzciciela (Łk 1, 5-22, 39-56) | Św. Jan z barankiem. | ||
| Elżbieta Portugalska | 4.07 | Córka Piotra III, króla Aragonii. Od dziecka bardzo pobożna, w wieku 12 lat wydana za Dionizego, króla Portugalii. Znana z miłosierdzia dla ubogich oraz umiejętności mediatorskich. Po śmierci króla wstąpiła do III zakonu franciszkańskiego. | Patronka III zakonu franciszkańskiego. | |
| Elżbieta z Turyngii (a. Węgierska) | 17.11 | 1207-31. Córka króla węg. Andrzeja II, żona Ludwika IV, landgrafa Turyngii, matka 3 dzieci. Krewni wypędzili ją razem z dziećmi z zamku po śmierci męża - po okresie tułaczki została tercjarką franciszkańską. Do śmierci mieszkała w Marburgu, przy założonym przez siebie szpitalu. | Patronka ubogich, Węgier, Niemiec i III zakonu franciszkańskiego | Bochenki chleba, dzban i ryby na tacy; pęki róż; model kościoła; berło; żebrak. |
| Erazm | 25.11 | Zm. ok. 303. biskup Antiochii (prawdopodobnie męczennik) | Patron marynarzy | Kabestan. |
| Eulalia z Barcelony | 12.02 | Zm. w 304 za cesarza Dioklecjana śmiercią męczeńską | Patronka Katalonii, Barcelony i żeglarzy, ochrona przed poronieniem. | Krzyż, stos, gołąb |
| Eustachy | Zm. ok. 118 r. Centurion rz. | Patron myśliwych i leśników | Jeleń z krucyfiksem między rogami, chorągiew z krucyfiksem, łuk, kusza. | |
| Eustachy z Antiochii | 16.07 | Zm ok. 335. Biskup Antiochii, broniący wiary w czasie prześladowań Dioklecjana i przed arianami, wybitny teolog, skazany na wygnanie przez pro-ariańskiego cesarza Konstantyna. | ||
| Filip Apostoł | 3.05 | Urodzony w Betsaidzie, kilkakrotnie wymieniony w Ewangelii Jana. Misjonarz Frygii. | Bicz, kij pasterski z krzyżem; krzyż w kształcie litery T; kosz z chlebem i rybami. | |
| Florian | Zm. 304 (prawdopodobnie). Oficer armii rzymskiej na terenie dzis. Austrii. Podczas prześladowań Dioklecjana przyznał się do bycia chrześcijaninem i został okrutnie umęczony. Relikwie sprowadzono z Włoch do Polski, gdzie był czczony od XII w. | Patron strażaków, kupców bławatnych, piwowarów, kominiarzy, chroni od klęsk: ognia, wojny, powodzi, nieurodzaju i burzy | Zbroja, chorągiew, włócznia, wiadro z wodą, miecz, kamień u szyi świętego. | |
| Franciszek z Paoli | 2.04 | 1416-1507. Początkowo franciszkanin, następnie założyciel zakonu minimów | Święty stojący na swym płaszczu, na piersi napis "caritas", osioł przy kuźni. | |
| Franciszek Ksawery | 3.12 | 1506-52. Hiszpan, współzałożyciel zakonu jezuitów, misjonarz w Indiach, a następnie w Japonii. Sam ochrzcił ponad 200 tys. tubylców. | Patron Indii Wsch., Kongregacji Rozkrzewiania Wiary i misji | Lilia. |
| Franciszek Salezy (St. François de Sales) | 24.01 | 1567-1622. Biskup Genewy, Doktor Kościoła, wybitny teolog i promotor duchowości uświęcenia codziennego życia, kaznodzieja, mistyk, współzałożyciel zakonu wizytek. | Patron pisarzy, dziennikarzy i prasy katolickiej (od 1922) | Przedstawiany jako XVII-wieczny biskup, czasem z przeszytym sercem okolonym wieńcem z cierni, a nad nim krzyż chwały albo z obrazem Maryi Panny. |
| Franciszek z Asyżu (właśc. Jan Bernardone) | 4.10 | ok. 1181-1226. Początkowo pragnął być rycerzem - po niewoli w Perugii zaczął poszukiwać najdoskonalszego wypełnienia woli Bożej i Ewangelii. Znalazł je w życiu "brata mniejszego" - ubogiego i posłusznego. Jeszcze przed śmiercią jego przykład pociągnął ponad 5000 osób, które wstąpiły do założonego przez niego zakonu. Dla osób świeckich Franciszek stworzył III zakon, dla kobiet zaś (wraz ze św. Klarą) - II zakon (kontemplacyjny). | Patron ekologii i Akcji Katolickiej | Słuchające jego kazania ptaki i ryby; krzyż łac., lilia, czaszka ludzka. |
| Genowefa (St Geneviéve) | 3.01 | ok. 419 - ok. 512. Ur. w Nanterre, dziewica i ascetka | Patronka Paryża, chroni przed klęskami, ulewą i suszą, gorączką | Klucze Paryża u pasa; Często ukazywana jako pasterka, trzymająca w dłoni świecę - obok niej anioł chroniący płomień i diabeł gaszący go, czasem z niewidomą matką, kórej przywraca wzrok |
| Gertruda | 16.11 | Zm. 1302. Mniszka, potem ksieni w klasztorze cysterskim. Jedna z inicjatorek kultu Najświętszego Serca Pana Jezusa, pisarka i mistyczka. | ||
| Gertruda z Nivelles | 17.03 | 626-659. Matka przełożona klasztoru, ciotka króla Franków Pepina Krótkiego, znana z gościnności i hojności. Mistyczka i pokutnica. | Patronka podróżników i ogrodników oraz przeciw myszom i szczurom | Mysz, kot, mysz wbiegająca na jej pastorał a. na kądziel, gdyświęta przędzie. |
| Grzegorz I Wielki | 3.09 | Ok. 540-604. Papież, Ojciec Kościoła Zach. Doktor Kościoła, wybitny teolog, "Sługa sług bożych", promotor i redaktor chorałów liturgicznych (chorał gregoriański) | Tiara, księga, gołąb na ramieniuświętego. | |
| Grzegorz z Nazjanzu (Kapadocja) | 2.01 | Ok. 329 - ok. 390. Teolog, filozof, wybitny kaznodzieja, Ojciec i Doktor Kościoła Wsch., przez krótki czas biskup Konstantynopola, zrezygnował jednak z funkcji i resztę życia spędził w klasztorze studiując i pisząc. Przyjaciel Bazylego Wlk. | Przedstawiany jako mnich czytający księgę, obok gołąb. | |
| Grzegorz z Nyssy (Kapadocja) | Ok. 335 - ok. 399. Brat Bazylego Wielkiego. Filozof, teolog, Ojciec i Doktor Kościoła Wsch. Mistyk, biskup Nyssy - typ naukowca, zbyt łatwowierny, dał się oszukać w kwestiach finansowych i został złożony z urzędu biskupiego, uczestniczył potem w II Soborze Konstantynopolitańskim jako jeden z najwybitniejszych teologów swego czasu. | |||
| Gudula | 8.01; | Zm. 712. Córka hr. Witgera, wychowała się w klasztorze w Nivelles, mieszkała jednak później w domu rodzinnym. Zasłynęła z niezwykłej pobożności i dzieł miłosierdzia. | Patronka Brukseli | Latarnia. |
| Helena | 18.08 | Ok. 255 - 327. Matka Konstantyna Wielkiego, wsławiła się odnalezieniem drzewa Krzyża św., a także gorliwą pobożnością i dziełami miłosierdzia. | Krzyż Św., 3 gwoździe z Krzyża; Grób Św., korona i szaty królewskie. | |
| Hieronim ze Strydonu (Dalmacja) | 30.09 | Ok. 347-420. Ojciec i Doktor Kościoła Zach., tłumacz Biblii na jęz.łac. (Wulgata). Przez pewien czas sekretarz pp. Damazego, po jego śmierci udał się do Ziemi Świętej i resztę życia spędził w Betlejem na pracy naukowej. | Strój kardynalski, księga, pióro i manuskrypt, lew, kamień; czaszka ludzka. | |
| Hilary | 13.01 | ok. 315 - ok. 367. Teolog, Ojciec i Doktor Kościoła Zach. Pochodził z dobrego rodu rzymskiego, początkowo poganin - studium filozofii i własne przemyślenia doprowadziły go do nawrócenia na chrześcijaństwo. Biskup Poitiers, przeciwnik arianizmu, autor hymnów kośc. | Patron Poitiers, dzieci opóźnionych w rozwoju, chroni przed wężami | Ukazywany z otwartą księgą Ewangelii lub jako biskup z 3 księgami i piórem, czasem z wskrzeszonym niemowlęciem. |
| Hubert | 3.11 | ok. 656-727. Kuzyn króla Franków Pepina Krótkiego. Najpierw dworzanin na jego dworze, potem (po wizji jelenia z krzyżem między rogami) pustelnik, następnie misjonarz, biskup Tongen-Maastrichtu, późn. Liege, apostoł Ardennów i Brabantu; | Patron myśliwych, leśników i sportowców, matematyków i metalowców | Łuk a. kusza; pies gończy; jeleń z krucyfiksem między rogami. Czasem w szatach biskupich. |
Opracowano na podstawie: Wł. Kopaliński, Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych z almanachem, Warszawa 1994; H. Hoever OCist, Żywoty Świętych Pańskich, Olsztyn 1988, Catherine Rabenstein, "For All the Saints" - tam też szersza bibliografia oraz materiałów własnych.
