TWÓJ GŁOS W DYSKUSJI

Kapłaństwo i rodzina

Wydaje się truizmem, że na początku XXI wieku świat - a zwłaszcza cywilizacja zachodnia - przeżywa dramatyczny kryzys rodziny. 4 lutego 2004 Najwyższy Sąd Stanowy w Massachusetts orzekł, że "małżeństwa" homoseksualne powinny się cieszyć tymi samymi prawami, co małżeństwa heteroseksualne. Wcześniej podobne orzeczenia czy ustawy wydały kolejne sądy, komisje i parlamenty europejskie. Co gorsza - w Kościele episkopalnym w USA doszło do konsekracji biskupiej Gene Robinsona, praktykującego homoseksualisty. Z rozmaitych szacunków wynika, że obecnie w Polsce ok. 50% małżeństw zawieranych jest, gdy panna młoda jest już w ciąży. Ilość urodzeń wśród rodowitych Europejczyków spada dramatycznie - statystyki poprawiają jedynie imigranci, najczęściej z krajów muzułmańskich. To tylko kilka faktów ilustrujących problem. Czy w tej sytuacji Kościół nie powinien z jeszcze większą mocą bronić rodziny? Nie tylko protestując przeciw ustawom sprzecznym z prawem naturalnym, ale pozytywnie promując wartości rodzinne?
Z wyjątkiem Polski kryzys dotyka jednak nie tylko życia rodzinnego, ale także - a może nawet bardziej kapłaństwa i życia konsekrowanego. Ilość powołań w krajach zachodnich spadła do poziomu, który nie rokuje zapewnienia nawet minimum opieki duszpasterskiej, gdy wymrze obecne pokolenie kapłanów. Czy winna wszystkiemu jest kultura zachodnia, która promuje konsumpcję, łatwy styl życia, bez zobowiązań, z którymi wiąże się kapłaństwo, małżeństwo i rodzicielstwo? A może część problemu leży także po stronie Kościoła, który nie potrafi dostosować swojego nauczania o stanach życia do warunków współczesności, tak że przekazywane przez Niego obiektywne prawdy jakoś nie trafiają do przekonania współczesnym ludziom? A może, jak twierdzą niektórzy, winne jest ambiwalentne podejście Kościoła do wartości małżeństwa - z jednej strony naucza o jego godności, z drugiej jednak wychwala wyższość celibatu?
Nawet gdy werbalnie przyznaje się równość obydwu powołań - do życia w małżeństwie i w celibacie, to otwarta pozostaje kwestia relacji między jednym a drugim powołaniem oraz między tymi powołaniami a kapłaństwem. Czy ktoś, kto nigdy nie jeździł na nartach, może uczyć innych jeździć na nartach? Czy ktoś, kto nie żyje w rodzinie (czyli całą wiedzę o życiu rodzinnym czerpie z teorii lub z dziecięcych wspomnień), może być świadkiem i nauczycielem dla ludzi żyjących w rodzinie? Czasem słyszy się z ust księży zdanie "nie trzeba być chorym, żeby leczyć". Owszem, ale rodzina to nie choroba! Dystans wskazany jest w przypadku rzeczywistości szkodliwych, w przypadku rzeczywistości pozytywnych wiedza teoretyczna jest zaledwie wstępem do prawdziwego ich poznania. Z drugiej strony - jak zauważa bp. Stefan Regmunt - delegat Episkopatu ds. powołań, tam gdzie jest silna rodzina, tam także więcej powołań do kapłaństwa. Czy jest to jedynie statystyczna korelacja, czy też istnieje jakiś związek przyczynowo-skutkowy między silną rodziną a dostatkiem kapłanów? Można zadawać dalsze pytania - jaka jest rola kapłanów i osób konsekrowanych we wspomaganiu rodziny w procesie wychowawczym?
Częściowej odpowiedzi na te pytania udzielają podane niżej teksty i dokumenty. Wydaje się jednak, że zbyt mało na ten temat się mówi, a wręcz - gdy jest on poruszany - często dochodzi do usztywnienia i polaryzacji stanowisk, a każda próba dyskusji na temat kapłańskiego celibatu oraz blasków i cieni życia rodzinnego odbierana jest jako zamach na Kościół. My jednak zachęcamy do dyskusji, wierząc, że jest to temat ważny i podlegający dyskusji.