TWÓJ GŁOS W DYSKUSJI
Proponujemy podjęcie dyskusji na ważne dla katolików tematy. Poniżej odnajdziesz teksty, które mają stanowić wprowadzenie do dyskusji oraz formularz służący dodaniu własnego zdania. Nowy temat pojawiać się będzie co 2 miesiące. Oczywiście nadal istnieje możliwość dodawania wypowiedzi w tematach wcześniejszych.
Do lipca 2001 tematy opracowywane były wspólnie z redakcją Miesięcznika "Znak", Tygodnika "Gość Niedzielny" oraz Radiem Plus. Obecnie dział ten kontynuujemy samodzielnie.
| Temat | Teksty wprowadzające | Głosy czytelników |
Chrześcijanin: patriota czy kosmopolita? Poprzednie tematy:
|
Chrześcijanin: patriota czy kosmopolita?
Istnieją narody takie jak Polska czy Irlandia, w których z przyczyn historycznych poczucie tożsamości narodowej bardzo silnie sprzęgło się z tożsamością religijną. W obu wymienionych przypadkach jest to tożsamość katolicka; odpowiednie zależności istnieją jednak także w przypadku innych wyznań, jak prawosławie w Rosji czy (co najmniej do połowy XIX w.) anglikanizm w Anglii. Jak pogodzić to z Pawłowymi słowami "A tu już nie ma Greka ani Żyda" (Kol 3,11; por. Ga 3,28, 1Kor 12,13) oraz z nauczaniem Kościoła Katolickiego, który stanowczo potępia wszelki nacjonalizm? Czy istotnie wolno chrześcijaninowi tak ściśle wiązać swoje poczucie narodowości ze swym wyznaniem? A jeśli nie, to czy bycie chrześcijaninem jest jakąś przeszkodą w patriotyzmie? Czy w konkretnych sytuacjach poczucie więzi chrześcijańskiej nie powinno być silniejsze od poczucia więzi narodowej? Czy niesnaski pomiędzy różnymi wyznaniami, prowadzące często do aktów przemocy, a czasem nawet do wojen religijnych nie stoją w całkowitej sprzeczności z istotą chrześcijaństwa? Taka agresja podbudowana motywacją religijną niestety nie jest tylko kwestią historii, wystarczy popatrzeć na Irlandię Północną czy też Bałkany. Co więcej, każdy chrześcijanin zobowiązany jest do głoszenia Ewangelii, co wymaga dialogu z niewierzącymi, także wyznawcami innych religii, a nie walki z nimi. Warto przypomnieć, jak próby przeszczepiania do obcych kultur własnych wzorców kulturowych pod auspicjami szerzenia chrześcijaństwa wielokrotnie prowadziły w historii do odrzucenia zarówno tejże kultury, jak i samego chrześcijaństwa. Jak więc pozostać patriotą, nie niszcząc jednocześnie dóbr zawartych w innych nacjach czy kulturach? Można jednak zadać także pytanie odwrotne: czy chrześcijański uniwersalizm jest tożsamy z kosmopolityzmem? Na pewno nie w każdym przypadku owoce narodowego pomieszania są dobre. Wystarczy prześledzić starotestamentalną historię Izraela i wielokrotne Boże zakazy mieszania się kulturowego czy religijnego z innymi ludami. Lekceważenie własnej kultury niesione na fali globalizacji musi budzić słuszny sprzeciw. Należy także postawić sobie pytanie, czy poczucie jedności z chrześcijanami należącymi do innych grup etnicznych i innych wyznań zwalnia z odpowiedzialności za dobro własnego narodu? Dialog musi zakładać silne poczucie własnej tożsamości i inności - bez tego dialog nie doprowadzi do syntezy czy też zgody, a raczej do pomieszania i synkretyzmu. Być może uniwersalizm ma właśnie być jakimś złotym środkiem między nacjonalizmem a kosmopolityzmem? A dobrze pojęty patriotyzm zawiera w sobie zarówno element uniwersalizmu jak i dbałości o własną tożsamość kulturową i religijną... Zachęcamy czytelników do dyskusji na temat swojego pojmowania relacji między patriotyzmem a chrześcijaństwem. Bardzo chętnie przyjmiemy także głosy od osób innych wyznań, a także niewierzących - jak postrzegają oni nasz "narodowy katolicyzm" - prosimy jednak o powstrzymanie się od inwektyw i rzeczową dyskusję.
Zastanawiając się nad podłożem pewnych zbiorowych zachowań (...) przyglądając się sytuacji w Afryce i Europie, bez trudu dostrzegamy tu wpływ skrajnych nacjonalizmów. Nie mają one nic wspólnego z godziwą miłością ojczyzny ani z szacunkiem dla własnej tożsamości, ale oznaczają odrzucenie drugiego człowieka i jego odmienności, aby tym łatwiej go sobie podporządkować. Wszystkie środki są dozwolone: wywyższanie własnej rasy, co prowadzi do utożsamienia narodu z określoną społecznością etniczną; przypisywanie nadmiernej roli państwu, które ma myśleć i decydować za wszystkich; narzucanie jednolitego modelu gospodarczego; eliminacja różnorodności kulturowej. Stajemy tu wobec nowego pogaństwa: ubóstwienia narodu. Historia dowodzi, że droga od nacjonalizmu do totalitaryzmu jest krótka oraz że brak równości między państwami prowadzi również do jej zaniku między ludźmi. W ten sposób zostaje unicestwiona naturalna solidarność ludów, zachwiane poczucie proporcji i podeptana zasada jedności rodzaju ludzkiego.
Kościół katolicki nigdy nie zaakceptuje takiej wizji rzeczywistości. Ma świadomość, że jest z natury powszechny i służy wszystkim, i dlatego nie utożsamia się z żadną określoną społecznością narodową. Otwiera się na przyjęcie wszystkich narodów, ras i kultur. Pamięta o Bożym zamyśle wobec ludzkości — a nawet więcej: wie, że to przez niego właśnie Bóg zamierza zgromadzić wszystkich ludzi w jedną rodzinę, jest bowiem Stwórcą i Ojcem wszystkich. Dlatego też za każdym razem, gdy z chrześcijaństwa — czy to tradycji zachodniej, czy wschodniej — czyni się narzędzie nacjonalizmu, zostaje ono jak gdyby ugodzone w samo serce i staje się jałowe.
(Jan Paweł II, Przemówienie do korpusu dyplomatycznego 1994 5)
Artykuły i wypowiedzi:
Dokumenty:
|
Najświeższe wiadomości:
Czekamy na Twój głos. |
Dodatkowo Opoka wybrała dla Ciebie również inne interesujące kwestie: "Dlaczego tak, dlaczego nie"
