Ciekawostki | Dvd,Mp3 | Ebiznes | Gry komputerowe | Internet | Kościół i Internet | Oprogramowanie | Sprzęt |

Windows XP — czy to się opłaca?

Rafał Janus

Wyniki testu porównującego wydajność Windows Me, 2000 oraz XP wykazują, że nowy system operacyjny nie jest tak szybki, jak chciałby tego Microsoft.

Chyba żaden system operacyjny Microsoftu nie wzbudzał przed premierą tyle kontrowersji, co Windows XP (kodowa nazwa Whistler). Zdaniem producenta, jest on prosty w obsłudze, niezawodny, bardzo stabilny i skalowalny. Po prostu, najlepszy. Jak jest w rzeczywistości? Czy mamy do czynienia z rewolucyjnym rozwiązaniem, czy może raczej z przeciętnym produktem w ładnym opakowaniu i z doskonale zaplanowaną kampanią reklamową?

Zakup Windows XP możemy przede wszystkim polecić użytkownikom systemów operacyjnych Windows 95, 98, Me (oczywiście, pod warunkiem że ich komputery spełniają wymagania sprzętowe). Głównym czynnikiem o tym decydującym jest znacznie większa stabilność Windows XP i przyzwoita wydajność. Nieco rozczarowani mogą być użytkownicy Windows 2000 - Windows XP ma im do zaoferowania jedynie nowe narzędzia, których przydatność pozostaje dyskusyjna lub są dostępne jako oddzielne, często darmowe aplikacje, które można zainstalować w Windows 2000.

Najistotniejszą zmianą jest nowa polityka rozwijania systemu operacyjnego. Microsoft zrezygnował z prowadzenia dwóch linii Windows (95, 98, Me oraz NT, 2000). Obecnie będziemy mieli jeden system operacyjny w dwóch wersjach, wykorzystujących tę samą architekturę. Windows XP w wersji Home Edition ma zastąpić Windows Millennium (Me) w przypadku zastosowań domowych. Natomiast Windows XP Professional (Pro), jako następca Windows 2000 Professional, jest przeznaczony do zastosowań profesjonalnych. Jest to rozszerzenie wersji Home Edition - oferuje wiele opcji typowych dla firm i użytkowników zaawansowanych, np. zarządzanie poprzez przynależność do domeny, konfigurowanie ustawień plików i zabezpieczeń, przywracanie poprzednich wersji sterowników, zdalny pulpit itp. To, co najsilniej łączy obie wersje Windows XP, to wykorzystanie wspólnego rdzenia systemowego opartego na podstawach Windows 2000.

Szybki i stabilny

To nie do końca prawda. Po zakupie Windows XP większą stabilność pracy systemu odczują głównie użytkownicy Windows 95, 98 oraz Me. Jak zapewnia Microsoft, nowy system operacyjny jest co najmniej tak stabilny, jak Windows 2000. Dzieje się tak właśnie za sprawą wykorzystania w Windows XP technologii zastosowanych w Windows 2000. Dotychczasowi użytkownicy tego systemu praktycznie nie odczują żadnej różnicy. Podczas naszych testów Windows XP faktycznie zachowywał się stabilnie. Niestety, nie można tego powiedzieć w odniesieniu do aplikacji pracujących pod jego kontrolą (notabene opracowanych również przez Microsoft).

Z testów porównawczych, przeprowadzonych przez firmę eTesting Labs na zlecenie Microsoftu, wynika, iż wydajność Windows XP jest prawie taka sama, jak Windows 2000. W testach wydajnościowych oba systemy operacyjne uzyskały niemalże identyczne rezultaty, a w niektórych zastosowaniach Windows 2000 okazał się nawet szybszy. Z kolei porównanie z rezultatami uzyskanymi przez Windows 98, Me oraz NT wykazuje znaczną przewagę Windows XP. Sporą niespodzianką okazał się stosunkowo krótki czas uruchamiania, porównywalny z Windows 98 czy Me, a wyraźnie krótszy w odniesieniu do Windows 2000.

Odmienne rezultaty przyniosły testy przeprowadzone przez amerykańską redakcję PC World Computer. Co prawda potwierdziły szybkość uruchamiania Windows XP, ale wykazały jednocześnie, że pod względem wydajności nie odbiega on od Windows Me.

Niestety, nowy system operacyjny Microsoftu ma duże wymagania sprzętowe, choć oficjalnie firma informuje, iż minimalna konfiguracja to procesor z zegarem 233 MHz i 64 MB RAM, a rekomendowana to procesor 300 MHz i 128 RAM (patrz tabela). Windows XP potrzebuje jeszcze 1,5 GB wolnej przestrzeni na twardym dysku. Należy spojrzeć na tę specyfikację z przymrużeniem oka. Jeden z komputerów, na których testowaliśmy Windows XP, wyposażony w procesor Celeron 466 MHz, 128 MB pamięci RAM i zintegrowaną kartę graficzną, nie sprawdził się w codziennej pracy, ze względu na zbyt duże obciążenie zasobów przez system operacyjny. Tego typu problemy nie pojawiły się na komputerze z Duronem 800 MHz, 256 MB RAM oraz kartą GeForce2 Pro 32 MB. Czynnikiem w dużym stopniu wpływającym na pracę Windows XP jest ilość dostępnej pamięci operacyjnej. Dlatego gorąco polecamy, w przypadku zdecydowania się na zakup Windows XP, wyposażenie komputera w co najmniej 256 MB pamięci RAM. Naszym zdaniem, to najtańszy sposób na zwiększenie wydajności systemu.

Miła niespodzianka spotkała nas podczas instalacji Windows XP. System bez problemu wykrył zainstalowane w komputerze komponenty i zainstalował niezbędne sterowniki, bez zmuszania użytkownika do dostarczania dyskietki czy płyty CD ze stosownymi plikami (oczywiście dobrze też później zainstalować nowsze wersje sterowników udostępniane przez producentów sprzętu, np. Detonatory nVidii). Co ważne, Windows XP nie wykrył żadnych problemów kompatybilności z hardware'em, co nastręczało wiele kłopotów użytkownikom Windows 2000.

W Windows XP wprowadzono bardzo dużo nowości - zmieniono właściwości wielu już dostępnych narzędzi i programów (Internet Explorer 6, Windows Media Player 8), a także dodano sporo nowych, takich jak obsługa archiwów ZIP, narzędzia do nagrywania płyt CD czy oprogramowanie typu firewall. Niestety, narzędzia te oferują bardzo ograniczoną funkcjonalność, szybko więc przekonasz się, że bez takich programów, jak WinZip czy Nero, nie da się pracować w Windows XP.

Koniec dominacji szarości

Choć ogólna idea poruszania się po systemie operacyjnym nie zmieniła się (menu Start, Control Panel itp.), to interfejs graficzny został poddany intensywnej kuracji odmładzającej. Nowy interfejs systemu Windows ma znacznie większe wymagania sprzętowe, dlatego pozostawiono możliwość korzystania z klasycznego wyglądu interfejsu, znanego z systemów Windows 98 i 2000.

Użytkownik otrzymał większe możliwości wpływu na wygląd Windows XP. Można teraz określić, czy ikonki mogą się pojawiać na pulpicie oraz jak mają wyglądać foldery systemowe (np. Control Panel). Wszystkie te zmiany uatrakcyjniły pracę przy komputerze.

Największemu przeobrażeniu wśród elementów pulpitu uległo menu Start oraz pasek zadań. Nowe menu Start ułatwia dotarcie do najczęściej używanych aplikacji, folderów systemowych oraz dokumentów. Użytkownik ma możliwość spersonalizowania jego wyglądu, np. u góry może umieścić własne imię.

Z kolei Pasek Zadań oferuje dwie nowe, przydatne funkcje. Pierwsza z nich umożliwia ukrycie zawartości zasobnika systemowego (tzw. tray). Druga funkcja powoduje wyświetlenie listy otwartych dokumentów po najechaniu myszą na przycisk paska zadań, oznaczający uruchomioną aplikację. Funkcja ta działa w sytuacji, gdy w jednym oknie aplikacji jest otwartych kilka dokumentów jednocześnie.

Ciekawą nowością jest technologia ClearType. Poprawia ona wyświetlanie czcionek na ekranie poprzez wygładzanie ich kształtów. Przyda się głównie użytkownikom notebooków i paneli LCD.

Bezpieczeństwo i praca w grupie

Znaczną poprawę bezpieczeństwa oraz większe możliwości współdzielenia zasobów otrzymają użytkownicy Windows 95, 98, Me. Natomiast niewielkie zmiany zauważą użytkownicy Windows 2000, ponieważ Windows XP przejął rozwiązania zastosowane w tym właśnie systemie operacyjnym.

Windows XP rozróżnia trzy rodzaje użytkowników. Administrator z pełnymi uprawnieniami do wszystkich elementów systemu może m.in. tworzyć konta dla innych użytkowników oraz zarządzać ich ustawieniami. Dwa pozostałe rodzaje - Limited i Guest - to konta z ograniczonymi prawami dostępu, np. możliwością operowania jedynie na własnych plikach oraz plikach współdzielonych.

Funkcja Remote Desktop, dostępna wyłącznie w Windows XP Pro, umożliwia zdalny dostęp do zasobów komputera za pośrednictwem Internetu lub sieci lokalnej.

Kolejną nowością jest funkcja Fast User Switching, pozwalająca na szybkie przełączanie pomiędzy kontami użytkowników, z zachowaniem wszystkich pracujących aplikacji. Innymi słowy, aplikacje uruchomione przez jednego użytkownika mogą pracować w trakcie, gdy do komputera zalogował się ktoś inny.

Microsoft wyposażył Windows XP również w oprogramowanie typu firewall, zapewniające ochronę komputera połączonego z Internetem przed atakami hakerów i innymi sieciowymi zagrożeniami. Niestety, filtruje on jedynie nadchodzące transmisje, więc jeśli do komputera dostanie się np. koń trojański w formie załącznika do poczty elektronicznej, będzie mógł bez problemu wysyłać na zewnątrz wszelkie informacje.

System Restore to funkcja umożliwiająca odtworzenie stanu systemu operacyjnego, w przypadku jego uszkodzenia czy nastąpienia niepożądanych zmian. Zapamiętuję on praktycznie wszystkie zmiany zachodzące w systemie, np. na skutek instalacji nowego oprogramowania.

Interesującą właściwością Windows XP jest funkcja przywracania poprzednich wersji sterowników, co przydaje się, gdy nowe sterowniki okazały się niestabilne czy niekompatybilne z używanym sprzętem.

Multimedia

Większość narzędzi multimedialnych w Windows XP pochodzi z Windows Me. Nowością jest Windows Media Player 8, który w rzeczywistości niewiele różni się od wersji 7.1. Umożliwia on m.in. nagrywanie płyt CD z wykorzystaniem maksymalnej prędkości nagrywarki (wersja 7.1 pozwalała na zapisy jedynie z dwukrotną prędkością). Nowy Media Player może również, po zainstalowaniu odpowiedniego dekodera, odtwarzać filmy w formacie DVD. Microsoft przygotował również kodek, umożliwiający kompresję dźwięku do formatu MP3. Niestety, jest on płatny (ok. 10 USD).

Windows Movie Maker pozostał w zasadzie nie zmieniony. Nowością jest możliwość przechwytywania obrazu w rozdzielczości większej niż 320 x 240, jak było do tej pory.

Aktywacja produktu

Sporo kontrowersji wzbudza, znana już z Office XP, technologia zabezpieczająca przed nielegalnym używaniem systemu Windows XP. Mowa tu o Windows Product Activation, który na podstawie konfiguracji sprzętowej komputera tworzy cyfrowy identyfikator, a następnie rejestruje go za pośrednictwem Internetu. Aktywacji Windows XP trzeba dokonać najpóźniej po 30 dniach od jego instalacji. Przy próbie korzystania z tej samej kopii Windows XP na innym komputerze Windows Product Activation odmówi jego aktywacji.

Jeśli zmienisz konfigurację swojego komputera lub kupisz nowy komputer i Twoja kopia Windows XP odmówi działania, będziesz zmuszony wykonać telefon do Microsoftu i przedstawić swoją sytuację. Jeśli będziesz brzmieć wiarygodnie, otrzymasz specjalny kod, który pozwoli Ci na uruchomienie systemu. Z myślą o dużych klientach instytucjonalnych przygotowano wersję Coorporate, nie wymagającą aktywacji.

Co ciekawe, po upływie 120 dni od aktywacji Windows XP, następuje wyczyszczenie Twojego konta. Oznacza to, że po około 4 miesiącach będzie można bez dodatkowych czynności zainstalować Windows XP na innym komputerze.

Sprawdź zanim kupisz

Windows XP ma znacznie większe wymagania sprzętowe, niż wszystkie poprzednie wersje systemów operacyjnych Microsoftu. Jednak nawet jeśli Twój komputer spełnia warunki niezbędne do instalacji Windows XP, nie powinieneś zaopatrywać się w ten produkt, gdy komputer kupiłeś co najmniej dwa lata temu. Microsoft oficjalnie poinformował, że w przypadku takich komputerów mogą występować problemy z kompatybilnością z poszczególnymi komponentami i BIOS-em. Kłopoty mogą pojawić się również w zgodności z różnymi aplikacjami. Nam problemy sprawiły m.in. QuickTime, Norton AntiVirus 2001 czy WinDVD. Tak więc po zakupie Windows XP możesz być jeszcze zmuszony do nabycia nowych wersji używanego oprogramowania.

Żeby szybko sprawdzić, czy Twój komputer nadaje się do korzystania z Windows XP, możesz przeprowadzić Windows XP Readiness, test opracowany przez naszych kolegów z amerykańskiej redakcji PC World Computer wspólnie z firmą PC Pitstop. Test ten jest dostępny pod adresem http://www.pcworld.com/xpready.

Można też zajrzeć do zestawienia kompatybilności sprzętu opracowanego przez Microsoft Windows Hardware Quality Labs (http://www.microsoft.com/hcl ) lub skorzystać z programu Upgrade Advisor, będącego częścią instalacji Windows XP. Program można pobrać z witryny internetowej Microsoftu (ok. 35 MB): http://www.microsoft.com/windowsxp/pro/howtobuy/upgrading/advisor.asp .

Cennik

Windows XP jest dostępny w dwóch wersjach: Home Edition oraz Professional. Pierwsza z nich jest przeznaczona dla użytkowników domowych, a jej cena wynosi ok. 199 USD (ceny systemu Windows XP mogą się różnić od siebie, w zależności od dystrybutora). Home Edition zawiera zdecydowaną większość funkcji dostępnych w wersji Pro, także nie należy obawiać się jej zakupu. Korzystający z Windows 98 lub Me, mogą nabyć uaktualnienie do Windows XP za ok. 99 USD.

Z kolei Windows XP Professional został stworzony z myślą o zastosowaniach profesjonalnych, dlatego jest nieco droższy - za pojedynczą licencję trzeba zapłacić ok. 299 USD. Zalecany jest tym, którzy muszą zarządzać zasobami sieciowymi, kontami użytkowników, albo tym, którym zależy na dodatkowych funkcjach wersji Pro, np. Remote Desktop, umożliwiającej zdalny dostęp do komputera. Dla dotychczasowych użytkowników Windows 98, Me, NT 4.0 oraz 2000 dostępny jest upgrade do Windows XP w cenie ok. 199 USD.

opr. JU/PO