Ciekawostki | Dvd,Mp3 | Ebiznes | Gry komputerowe | Internet | Kościół i Internet | Oprogramowanie | Sprzęt |

Radio w sieci (fragment artykułu „Muzyka z sieci i do sieci”)

Rafał Janus

W Internecie istnieje bardzo duża liczba radiostacji wykorzystujących technologię streamingu do nadawania programu. Do słuchania takiego radia jest potrzebny szybki, a przynajmniej stały dostęp do sieci oraz program pozwalający na odbiór dźwięku nadawanego w czasie rzeczywistym. Może to być RealPlayer, Shoutcast, Windows Media Player, MusicMatch Jukebox czy zwykły Winamp. Wszystkie są bezpłatne. Wysokie opłaty za korzystanie przez modem z zasobów oferowanych w sieci nie zachęcają do słuchania radia w ten sposób. Poza tym sygnał dźwiękowy jest znacznie gorszej jakości niż w przypadku tradycyjnych rozgłośni. Najnowsza technologia kodowania Windows Media 8 pozwala na uzyskanie dźwięku odpowiadającego jakościowo płycie CD dopiero przy transferze 64 Kb/s (najszybsze modemy analogowe oferują maksymalnie 56,6 Kb/s.

Duży wybór rozgłośni, a szczególnie kanałów tematycznych sprawi, iż każdy meloman znajdzie coś dla siebie. Dostępne są zarówno stacje nadające wyłącznie w Internecie (największe to Radio Net - http://www.radionet.pl), jak i tradycyjne, transmitujące sygnał również w sieci (RMF FM, Radio Zet, Jazz Radio itp.). Na razie internetowe radio ma jedną, bardzo poważną wadę - nie można go słuchać, przemieszczając się (np. w samochodzie czy korzystając z walkmana). Jednak w ciągu najbliższych lat dzięki bardzo szybkiemu rozwojowi technologii bezprzewodowej może się to zmienić. Już teraz Volkswagen oferuje model Golf eGeneration z dostępem do Internetu. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby w takim aucie zrezygnować z tradycyjnego radioodbiornika.

Nadawanie w sieci to w większości działalność hobbystyczna, prowadzona przez zapaleńców. Nawet w przypadku radiostacji komercyjnych (RMF FM) nie przynosi wymiernego zysku, co najwyżej poszerzenie grona słuchaczy. Dzięki temu odbiorca otrzymuje czysty przekaz, nie przerywany reklamami.

Słuchanie internetowego radia jest możliwe za pomocą wielu programów. Można skorzystać z multimedialnych odtwarzaczy Windows Media Playera, standardowego składnika systemu Windows czy RealPlayera. Dostęp do radia w obu przypadkach odbywa się przy użyciu funkcji Radio Tuner. Jeśli ktoś przyzwyczaił się do popularnego Winampa, może również, bez instalowania dodatkowych wtyczek, "wyłapać" fale internetowe. Wystarczy otworzyć okno &Winamp Browser& i kliknąć &SHOUTcast Radio&. Istnieją programy przeznaczone wyłącznie do słuchania radia: shareware’owy WinFM ( http://www.inklineglobal.net ) czy bezpłatny Aladdin Tuner ( http://www.aladdinsys.com ) albo Spinner, promowany przez serwis Spinner.com i uznany przez portal Yahoo! za witrynę roku 2000. Obsługa wszystkich tych aplikacji jest łatwa i w każdym przypadku bardzo podobna. Sprowadza się do wyszukania odpowiedniej radiostacji i użycia przycisku &Play&. Program automatycznie rozpocznie odbiór i odtwarzanie sygnału.

Radiowy Napster
Program BitBop Tuner ( http://www.pcworld.pl/ftp/pc/programy/0964.html ) to ciekawe połączenie funkcjonalności odbiornika internetowych radiostacji i sieci klienckiej. Po wpisaniu nazwiska wykonawcy program przeczesuje setki internetowych rozgłośni w poszukiwaniu jego nagrań. Jeśli znajdzie odpowiednią pozycję, zapisuje strumieniową transmisję w jej formacie (np. Windows Media) na dysku twardym użytkownika. W odróżnieniu od sieci peer-to-peer nie pozwala na wymianę plików.

Dostrojenie do szukanej rozgłośni może przebiegać na dwa sposoby: za pomocą programu-odbiornika lub przeglądarki internetowej. Praktycznie każda aplikacja do odbioru sygnału z Internetu zawiera zintegrowaną bazę informacji o rozgłośniach oraz mechanizm wyszukiwawczy. Użytkownik może wpisać słowo kluczowe, np. "rock", lub przeglądać katalog tematyczny. Drugim sposobem jest skorzystanie z witryn internetowych, oferujących dostęp do radia. Najpopularniejsze to NetRadio.com i Spinner.com, które oferują kilkaset kanałów o różnej tematyce, czy wspomniane polskie Radio Net i polskamuzyka.pl, jednak ze znacznie skromniejszymi zasobami.

Zapaleniec, chcący nadawać w Internecie, musi dysponować odpowiednim oprogramowaniem oraz wystarczająco mocną platformą systemową i szybkim łączem. Z oprogramowaniem praktycznie nie ma problemu. Aplikacje obsługujące transmisje strumieniowe, takie jak SHOUTcast DNAS ( http://www.shoutcast.com ) opracowany przez twórców Winampa czy RealNetworks Basic Server ( http://www.realnetworks.com ), są dostępne bezpłatnie. Poważniejszym wyzwaniem jest sprzęt, a przede wszystkim łącze internetowe o dużej przepustowości, zdolne obsłużyć wiele strumieni jednocześnie. W tym przypadku warto skorzystać z pomocy dostawcy usług internetowych, który może udostępnić wydajne łącze. Polską firmą specjalizującą się w tego typu usługach jest PiK-NET ( http://www.pik-net.pl ), obsługujący takie rozgłośnie, jak Radio Zet, RMF FM czy Radio Net.

Koniec dominacji kompaktu
Czy rozpowszechnianie utworów przez Internet i formaty kompresji dźwięku, takie jak MP3, mają szanse stać się najpopularniejszą formą dystrybucji muzyki i wyprzeć tradycyjne formy sprzedaży? Z badań przeprowadzonych wśród polskich internautów przez SMG/KRC i MORI (Market & Opinion Research International) wynika, że tak. Co ósmy Polak uważa, iż w przyszłości będzie pobierał z Internetu pojedyncze ścieżki dźwiękowe lub całe płyty. Trzy główne powody, dla których już teraz internauci korzystają z tej technologii, to tani sposób na zdobycie nagrań (61%), odsłuchanie utworów przed podjęciem decyzji o dokonaniu zakupu (56%) oraz możliwość dotarcia do trudno dostępnej muzyki (52%).

Ponad 40% ankietowanych jest nieusatysfakcjonowanych z użytkowania płyt, ponieważ wymagają odpowiedniego obchodzenia się z nimi. Najczęściej wymieniane negatywne cechy to: możliwość zarysowania płyty (28%), przeskakiwanie płyt spowodowane zarysowaniami (22%) lub zabrudzeniami (20%). Jednocześnie, co dwunasta osoba wyobraża sobie przyszłość bez płyt CD. Aż 57% ankietowanych zadeklarowało chęć przechowywania nagrań w przenośnym urządzeniu cyfrowym, m.in. 15% w telefonie komórkowym, 11% w przenośnym odtwarzaczu plików, a 10% w... zegarku.

Muzyka do sieci

Ze względu na specyfikę Internetu muzyka rozpowszechniana za jego pośrednictwem musi spełniać określone warunki. Podstawowy wymóg to mała objętość, która sprawi, że pobranie plików nie będzie zajmować zbyt dużo czasu. Dlatego muzyka w formacie CD-Audio czy WAV nie nadaje się do publikacji w sieci, a nagrania przechowywane w ten sposób należy skompresować przed ich udostępnieniem innym internautom. Należy przy tym pamiętać, że im wyższy stopień kompresji, tym gorsza jakość dźwięku.

Najpopularniejszym formatem przechowywania dźwięku jest MP3, który niedawno doczekał się znacznie udoskonalonego następcy, mp3PRO. Dużo mniej popularne formaty, ale mające szanse w najbliższym czasie poszerzyć grono zwolenników, to Windows Audio (WMA) oraz Ogg Vorbis (OGG). Jest też grupa formatów wykorzystywanych jedynie przez wąskie grono użytkowników, np. VQF opracowany przez Yamahę.

Aby móc kopiować dźwięk bezpośrednio z płyt CD w którymś z wymienionych formatów, należy skorzystać z tzw. kodeka (inaczej sterownika multimedialnego), obsługującego dany algorytm kompresji. W przypadku MP3 jest to kodek Fraunhoffera (opracowany przez Instytut Fraunhoffera). mp3PRO wymaga kodeka powstałego w wyniku współpracy firmy Thomson i Coding Technologies. Microsoft do swojego formatu Windows Media oferuje kodek w technologii Windows Media 8.

W większości kodeki to narzędzia komercyjne, za których używanie trzeba zapłacić (wyjątek stanowi Ogg Vorbis), a bezpłatne wersje demonstracyjne mają istotne ograniczenia w wyborze jakości zapisywanego dźwięku. Bezpłatny kodek mp3PRO umożliwia zapis jedynie ze współczynnikiem 64 Kb/s. Na szczęście, istnieje rozwiązanie tego problemu nie wymagające ponoszenia żadnych kosztów, związanych z nabywaniem potrzebnego rozwiązania. Są nimi programy, zwane ripperami, dokonujące dwustopniowej konwersji: najpierw kopiują zawartość płyt do plików WAV, które następnie konwertują do plików MP3.

Oswajanie rippera
Program CD Copy ( http://www.pcworld.pl/ftp/pc/programy/0705.html ), na przykładzie którego opiszemy korzystanie z programów do rippingu, oferuje bogaty zestaw funkcji do tworzenia empetrójek, całkowicie wystarczający nawet dla wymagającego użytkownika. Obsługuje kilkanaście formatów plików dźwiękowych (m.in. VQF czy WMA) i zapewnia dobrą jakość nagrań. CD Copy, choć objęty licencją shareware, z punktu widzenia użytkownika konwertującego dźwięk do formatu MP3, jest darmowy. W nie zarejestrowanej, a więc bezpłatnej, wersji programu niedostępne są jedynie funkcje związane z nagrywaniem płyt CD-R. Po włożeniu płyty CD do napędu, program wyświetli jej zawartość (liczbę utworów, ich długość itp.). Z rozwijanego menu po prawej stronie ekranu należy wybrać format, do którego chcemy skopiować płytę. W naszym przypadku będzie to MP3 (MPEG 1 Layer 3). Teraz należy określić parametry kompresji, pamiętając, że im większy stopień kompresji (mniejsza objętość pliku), tym gorsza jakość nagrania. Z menu &File|Options& wybiera się kartę &Formats&, która pozwala na określenie stopnia kompresji dźwięku. Pliki MP3 odpowiadające jakościowo nagraniom CD-Audio można uzyskać przy bitrate 128 Kb/s. Pozostaje jeszcze określić w zakładce &Save& (&File|Options&) katalog, w którym będą zapisywane pliki wynikowe. W tym celu należy wypełnić pole &Savepath&, wpisując np. $C:\mp3$. Warto jeszcze zaznaczyć na karcie &Read/Compress& (&File|Options&) pole &Overread defected sectors&. Dzięki temu program nie będzie przerywał kopiowania po natrafieniu na uszkodzone sektory, występujące na większości płyt CD. Teraz można przystąpić do kopiowania, używając opcji &Start copying&, znajdującej się na pasku narzędzi. Warto jednak poświęcić chwilę na określenie kilku dodatkowych parametrów, które pomogą w tworzeniu empetrójek.

Zacznijmy od funkcji CDDB (&Function|CDDB&), która na podstawie automatycznie rozpoznawanego identyfikatora płyty CD pobiera z Internetu nazwę wykonawcy, tytuł płyty i tytuły poszczególnych utworów. Będzie aktywna po wypełnieniu na karcie &CDDB/lyrics& (&File|Options&) pól &e-mail address>& i &mailserver&. Nie mając dostępu do Internetu, można te informacje wpisać ręcznie (&Edit|CDDB file&).

Teraz możemy dokładnie określić katalog, w którym będą zapisywane poszczególne płyty CD. W tym celu wybieramy &File*Options& i kartę &Save&. Wpisanie w pole &template& sekwencji: #%2\ %3\ %5 %1# sprawi, że program automatycznie, na podstawie informacji z pliku CDDB, założy katalog z nazwą wykonawcy (%2), następnie podkatalog z tytułem płyty (%3) i na końcu zapisze plik MP3 pod nazwą zawierającą numer utworu na płycie i jego tytuł, np. c:\mp3\metallica\load\08cure.mp3. Takie nazewnictwo umożliwi łatwe zarządzanie kolekcją i zapewni zachowanie oryginalnej kolejności utworów.

Pozostaje jeszcze uaktywnienie funkcji tworzenia przywieszek ID3, w których plik MP3 przechowuje informacje o utworze. Po wybraniu &File|Options|Read/Compress& należy zaznaczyć pole &Write MP3-ID tag&. Program utworzy zawartość przywieszki na podstawie informacji z pliku CDDB i zapisze ją razem z plikiem MP3. W trakcie słuchania takiego utworu przy użyciu odtwarzacza MP3 informacje z przywieszki, np. tytuł utworu, będą wyświetlane w oknach typu playlist.

Zaletą tego typu programów jest dobra jakość plików wynikowych. Dokonują one jedynie cyfrowej obróbki dźwięku, czyli tzw. rippingu, dzięki czemu do nagrań nie dostają się zanieczyszczenia związane z analogowym przetwarzaniem. Przy użyciu rippera można utworzyć pliki MP3 w komputerze nie mającym karty dźwiękowej. Uzyskanie utworów zbliżonych jakościowo do oryginałów z krążka CD jest możliwe przy zastosowaniu współczynnika kompresji 128 Kb/s dla formatu MP3 oraz 64 Kb/s dla Mp3PRO oraz Windows Audio 8.

Przygotowane pliki MP3 można opublikować w Internecie, umieszczając je na stronie WWW lub udostępniając w jednej z sieci peer-to-peer. Cała procedura jest nieskomplikowana. Program klienta należy skonfigurować tak, aby udostępniał zawartość katalogu z muzyką, np. w AudioGalaxy należy wybrać &File|Edit Shares|Add Directory&, a następnie wskazać wybrany katalog. Można również postąpić w inny sposób. Skopiować empetrójki do katalogu wcześniej określonego w programie jako współdzielony. Twoje pliki zostaną udostępnione milionom użytkowników sieci, ale tylko wtedy gdy będziesz połączony z Internetem.

opr. JU/PO