Boże Narodzenie jest dla handlowców najważniejszym okresem w całym roku. Obroty sklepów potrafią skoczyć w tym czasie nawet o trzysta, czterysta procent. Nic więc dziwnego, że przygotowania do gwiazdki rozpoczynają się już kilka miesięcy wcześniej, a pierwsze świąteczne dekoracje pojawiają się w sklepowych witrynach nawet w połowie listopada. Szał upominków, błyszczących bombek, kolorowych wstążek ogarnia nas każdego roku coraz wcześniej.

- Choinkę zawsze stawiało się w dzień Wigilii. Była znakiem rozpoczynającego się święta. A przedtem miał być czas oczekiwania, przygotowań, skupienia. Dzisiaj Adwent nie zdążył się jeszcze zacząć, gdy w sklepach już zaświeciły choinki.

Bywa I tak, że gdy choinki stoją już w listopadzie, to w grudniu mamy ich zupełnie dość i nie czujemy, że nadchodzą ulubione, wyczekiwane święta.

Nie tracić z oczu tradycji

Kultywowanie tradycji bożonarodzeniowych deklaruje stosunkowo duży odsetek Polaków. Według badania OBOP z grudnia 1997 r., najwięcej Polaków pamięta w Wigilię o tym, by podzielić się opłatkiem. Prawie 100 proc. ankietowanych ma w domu choinkę, a na ich stołach są typowe potrawy wigilijne. Jednak już tylko 9 osób na 10 pamięta o tym, że w Wigilię obowiązuje post, a tylko trzy czwarte Polaków w okresie świątecznym śpiewa kolędy. Tyle samo ludzi deklarowało w zeszłym roku pójście na Mszę św. pasterską. W co drugim polskim domu pod obrusem na świątecznym stole zostanie położone sianko.

Polskie kolędy zaliczane są do najliczniejszych i najpiękniejszych na świecie. Zgodnie z chrześcijańską tradycją powinniśmy je śpiewać dopiero po wieczerzy wigilijnej.

Wcześniejsze cztery tygodnie to czas na przygotowanie się do wielkiej nowiny przy pieśniach adwentowych.

Handlowcy wiedzą jednak, że kiedy klienci słyszą w sklepie melodie „Silent Night” i „Jingle Bells”, spełnia się cel marketingowy przedsięwzięcia - wytwarza się odpowiedni świąteczny nastrój, a ludzie przypominają sobie o prezentach, które powinni kupować najbliższym.

Po zapadnięciu, zmroku Warszawa wygląda jak wielka choinka. Centrum udekorowano girlandami, bombkami i złoto-srebrnymi łańcuchami. Na drzewach rosnących obok Juniora”, „Warsa” i „Sawy” zapalają się czerwone i żółte lampki. Witryny sklepów przypominają, że już najwyższy czas sięgnąć do portfeli. Tuz nad dachem „Warsa” świeci się napis „Wesołych Świąt”, a na ścianie „Smyka”, jak co roku, pędzi saniami św. Mikołaj.

Wykonanie świątecznych dekoracji w wielkich sklepach zleca się dzisiaj profesjonalistom. Minęły czasy, gdy sklepowa upinała niezdarny łańcuch z resztek kolorowego papieru, a wokół kiczowatego Mikołaja rozrzucała kłębki białej waty. Dzisiaj kunsztowne dekoracje kosztują nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych. Wszystko po to, by klient poczuł się w tym okresie wyjątkowo i wydał wyjątkowo dużo pieniędzy.

I jak się nie irytować?

Przed Świętami kupujemy więcej i inaczej niż w zwykłym tygodniu. W koszykach lądują bardziej luksusowe produkty, alkohol, ciasta, owoce. Łatwiej dajemy się skusić promocjom - bo to przecież Święta.

Już na półtora miesiąca przed Świętami skrzynki na listy w dużych miastach zaczęły puchnąć od katalogów supermarketów. Polacy wydają na prezenty gwiazdkowe najczęściej od 50 do 100 złotych. Kwotę powyżej 100 do 200 zł wydaje tytko co piąty z nas, więcej niż 200 zł - co dziesiąty. Na przestrzeni ostatnich trzech lat zmniejsza się liczba osób, które przeznaczają na prezenty do 50 zł, a zwiększa liczba osób, które wydają na prezenty od 100 do 500 zł.

Okazuje się, że przed Świętami potrzebne są nie tylko pieniądze, czas i pomysły, ale także umiejętność oparcia się atmosferze. Setki specjalistów przez wiele miesięcy pracują nad tym, co zrobić, żebyśmy kupili jak najwięcej rzeczy potrzebnych i całkiem zbędnych.

Zmęczeni po całodniowym polowaniu na prezenty, rzucamy koło drzwi torby i reklamówki. Nierzadko już w ciasnym autobusie zaczęliśmy żałować i czasu, i pieniędzy. Ale w domu jesteśmy już pewni, że wydaliśmy dwa razy więcej niż wcześniej planowaliśmy i niż sugerowałaby ostatnia pensja, a to co udało się kupić, nie bardzo odpowiada nam, a już na pewno nie będzie się podobać obdarowanemu. Cóż - Święta.

Wszystko przez Mikołaja

Sprawca całego przedświątecznego zamieszania jest jeden z najbardziej popularnych i ukochanych świętych, znany z dobroci biskup Miry w Azji Mniejszej. Żywił biednych, leczył chorych, czynił cuda. Dzieciom i sierotom kładł nocą. na parapetach okien pieniądze.

Zwyczaj obdarowywania się prezentami nie od początku jednak był związany z Wigilią. Kiedyś ginął raczej w bogactwie innych obrzędów i tradycji. Co zrobić, skoro dziś już żadna Gwiazdka nie uda się bez postaci brodatego starca i każe rodzicom stosować, przemyślne wykręty po to tylko, by ich pociechy uwierzyły w ciągnięte przez renifery sanie? Może da się jeszcze zmienić charakter tego święta, tak by nie kojarzyło się jedynie z górą prezentów, zza której nie widać już choćby innych domowników?

Oddam Święta za spokój

Podobnie jak reszta nowoczesnego świata coraz częściej wymieniamy czas święty na czas wolny. Ten ostatni pojawił się w XX wieku jako coś nowego w życiu społeczności, dotychczas dzielonym tylko między pracę i święto. Współcześnie zanikają szybko także różne przejawy aktywnego przeżywania wspólnoty: kolęd już się nie śpiewa rodzinnie, bo od czego jest radio lub płyta; zamiast pójść na Pasterkę, zostajemy w domu, żeby obejrzeć transmisję z Watykanu; w Wigilię się nie wieczerza, tylko je, patrząc w telewizor.

Nie można jednak zapomnieć; że porządki, choinka, prezenty, dwanaście potraw - to wszystko są sprawy drugorzędne. Istotą Bożego Narodzenia jest zbliżenie z drugim człowiekiem, pojednanie, refleksja nad mijającym rokiem. Jeżeli nie możemy podołać wymogom tradycji, to trudno. Lepiej mieć Święta przy brudnych oknach i bez pierogów niż w atmosferze pośpiechu i kłótni.

Źródło: Gość Niedzielny, 50/19

Artykuły powiązane

Poniedziałek, 22 grudnia 2008 r.
Pasterka
Kartki świateczne
Propozycje życzeń
Scenariusze katechez
Dla dzieci
Scenariusze katechez
Wigilia 2008