Święta Rodzina z cukru i chleba
dodał: Tomasz Gołąb | sekcja: Boże Narodzenie
Maryja i Józef mają skośne, japońskie oczy, Dzieciątko Jezus w indiańskim poncho o dziwo już siedzi, a wśród obserwujących cud Betlejemskiej Nocy dostrzec można pijaków i złodziei. Te i inne niezwykłości prezentuje światowa wystawa Szopek i Jasełek, która do warszawskiego Muzeum Etnograficznego przyjechała z Rzymu.
Ponad 800-metrowa ekspozycja to nie tylko ciekawostka ikonograficzna, i nie tylko spotkanie z kulturami świata. Światowa Wystawa Szopek i Jasełek to przede wszystkim barwna kolekcja przepięknych figurek, inscenizacji bożonarodzeniowych zrobionych rękoma prawdziwych artystów z całego świata. Pochodząca ze zbiorów Fondazione Metropolitan per l`Arte e la Cultura z Mediolanu kolekcja była prezentowana w Rzymie na rozpoczęcie Roku Milenijnego. Za rekomendację niech świadczy choćby fakt uzyskania przez nią znaku Wielkiego Jubileuszu.
Szopki tak bardzo wrosły w polską tradycję, że gotowi jesteśmy niemal przypisać sobie patent zarówno na ich tworzenie, jak i pomysł. Tymczasem wystawa prezentuje kilkadziesiąt scen narodzin Jezusa - bożonarodzeniowych szopek wykonanych w Europie: we Włoszech, Portugalii, Hiszpanii, Francji, Austrii, Niemczech, Holandii, Danii, Szwecji, Czechach, Słowacji, na Malcie; w krajach Ameryki Południowej i Łacińskiej: Argentynie Brazylii, Kolumbii, Peru, Chile, Wenezueli Meksyku i Gwatemali; w Afryce: Nigerii Zairze, Egipcie, na Madagaskarze, oraz Azji: na Filipinach, w Chinach, Tajlandii i Japonii.
Specjalne miejsce na wystawie zajmują szopki włoskie. Italię uważa się za ojczyznę szopki bożonarodzeniowej. Najstarsze ślady tradycji szopkarstwa włoskiego pochodzą z XIII w. Rozwój technik budowania scenek bożonarodzeniowych doprowadził do powstania we Włoszech około dwudziestu uznanych szkół, które różnią się od siebie w sposób zdecydowany - tak bardzo, jak różnią się poszczególne regiony Włoch. Najsłynniejsza ze szkół — neapolitańska, kazała wykonywać szopki bogate w szczegóły, zawsze osadzone w realiach epoki i regionu. To w nich odnajdziemy i włoskich pijaczków i drobnych złodziejaszków, bo jak chętnie podkreślała tradycja, Chrystus przyszedł do wszystkich, a do ludzi z marginesu — może nawet szczególnie.
Szopki wykonane zostały przy użyciu wielu technik i z niespotykanych materiałów, np.: z drzewa bambusowego, hebanu, trzciny, korzeni głogu, macicy perłowej, terakoty, liści kukurydzy, marcepanu, cukru... Im bardziej egzotyczny rejon pochodzenia szopki, tym bardziej niezwykły materiał. Na wystawie można również podziwiać szopkę z ... wosku, węgla, a nawet chleba! Jest także szopka zrobiona przy pomocy rąk i nóg, i inna — z kartonu - wykonana przez niewidomego.
Ekspozycja mówi wiele o sposobach pojmowania chrześcijaństwa, wrażliwości odmiennych nam kultur i świątecznych tradycjach w odległych zakątkach świata. Europejczyka zdziwić musi choćby przedstawienie Świętej Rodziny w japońskim domu, czy indiańskiej scenerii. Niespotykanie wygląda Maryja w peruwiańskim sombrero, lub z długimi blond warkoczami, jak w holenderskiej chacie z XIX w.
Zachwyceni folklorem innych kultur zwiedzający, mają również niepowtarzalną szansę poznania dioram — przestrzennych kompozycji o tematyce biblijnej. Dioramy to rodzaj obrazu lub raczej makiety, tyle że w trzech wymiarach, z odpowiednim oświetleniem, stosowany czasem w scenografii teatralnej i w muzealnictwie.
Około pięćdziesięciu misternych kompozycji ukazuje m.in. sceny narodzin Chrystusa, chrztu, Ostatnią Wieczerzę, Mękę Pańską i Zmartwychwstanie. W ostatniej można zobaczyć Jana Pawła II otwierającego Drzwi Święte i inaugurującego obchody Wielkiego Jubileuszu.
W odrębnej sali muzeum, po założeniu specjalnych okularów, można obejrzeć trójwymiarowe obrazy, prezentujące również ok. 50 innych dioram.
Wystawę można oglądać w Państwowym Muzeum Etnograicznym, przy ul. Kredytowej 1, do 31 stycznia 2001 r, w godz.: pon-pt: godz: 8:30 - 17:30, w soboty i niedziele: godz: 10:00 - 17:00. Ceny biletów: dorośli: 12 zł, młodzież szkolna: 8 zł, emeryci i renciści: 6 zł, dzieci w wieku przedszkolnym: 5 zł. Opłata za przewodnika: 25 zł.
Konkurs Bożonarodzeniowy "Opoki" - wyniki
"Szopki na start" - bożonarodzeniowy konkurs portalu Opoka
Adwentowo-Bożonarodzeniowy konkurs "Opoki" 2011
Regulamin Adwentowo-Bożonarodzeniowego Konkursu "Opoki"
Galeria MMSów na najładniejsze zdjęcie Szopki 2008/2009
Szopka krakowska
Wyniki Konkursu Bożonarodzeniowego Opoki i Plusa na zdjęcie Szopki wysłane MMSem (edycja 2008/2009)