W Polsce w Krakowie każdego roku tworzy się koronkowe budowle przypominające pałace znane jako szopki. Szopka krakowska narodziła się przed kilkoma wiekami z niewielką przymieszką krwi włoskiej. Termin szopka w odniesieniu do bożonarodzeniowego widowiska kukiełkowego i do jego sceny funkcjonuje dopiero od wieku XIX.
W Polsce w Krakowie każdego roku tworzy się koronkowe budowle przypominające pałace znane jako szopki. Szopka krakowska narodziła się przed kilkoma wiekami z niewielką przymieszką krwi włoskiej. Termin szopka w odniesieniu do bożonarodzeniowego widowiska kukiełkowego i do jego sceny funkcjonuje dopiero od wieku XIX. Wcześniej, a w XIX w. wymiennie z nim, był w użyciu wielofunkcyjny wyraz jasełka. Nazywano nim zarówno figury i dekoracje, jak i widowisko osnute wokół narodzin Jezusa, inscenizowane przez żywych aktorów, bądź przy użyciu ruchomych kukiełek, a wreszcie miniaturowy budyneczek ze stajenką z figurkami Świętej Rodziny oraz ze sceną teatralną.
Najstarsze zachowane w Krakowie statyczne, kościelne jasełka w postaci drewnianych, polichromowanych figurek datowane są na II połowę XIV w. W domach krakowskich mieszczan statyczne jasełka określane jako domowe, pojawiły się już w wieku XVII, liczyły od kilku do kilkudziesięciu drewnianych, polichromowanych figurek, mierzących kilka do kilkunastu centymetrów.
Źródłem sukcesu szopki krakowskiej było wzorowanie się twórców na zabytkowej architekturze Krakowa oraz przywiązanie mieszkańców tego miasta do tradycji, wyrosłe z wykreowanego w dobie rozbiorów mitu Krakowa, jako skarbnicy dziedzictwa i kultury narodowej. Władysław Ludwik Anczyc opisuje w 1862 roku szopkę krakowską jako trójdzielną okazałą budowlę, mierzącą około 2 m wysokości, tyleż samo szerokości i około 80 cm głębokości. Przy czym połowa wymiaru głębokości przypadała na proscenium, gdzie kukiełki odgrywały przedstawienie szopkowe na tle umieszczonej w głębi stajenki z figurkami jasełkowymi. Środkową część szopki zajmował dwukondygnacyjny budynek o kształcie imitującym fasadę kościoła, nakryty gotyckim dachem lub renesansową kopułą, a w bocznych skrzydłach budowano wielokondygnacyjne wieże ozdobione zegarami na wzór wieży zegarowej wawelskiej katedry. Ściany, dachy i hełmy wież wyklejano kolorowymi papierami glansowanymi, a oszklone okna oświetlano świeczkami pełniącymi funkcję teatralnych lamp. Obsługiwało ją od 4 do 7 osób.
Do dziś co roku budowane szopki krakowskie, ustawiane pod pomnikiem Adama Mickiewicza w Krakowie, wzbudzają wiele zachwytu i konkurują o doroczną nagrodę.
Pozostałe artykuły:
Fundacja "Opoka", 2008-02-25 13:37:19Konkurs
Ogłaszamy wyniki konkursu na zdjęcie Szopki wysłane MMSem. Otrzymaliśmy ponad 330 fotografii. Wybór był naprawdę trudny. Docenialiśmy pracę włożoną w przygotowanie Szopki oraz pomysł na zdjęcie. Cieszymy się, że tak wielu rodziców wzięło udział konkursie razem ze swoimi pociechami. [
więcej ]
Fundacja "Opoka", 2008-01-08 12:58:07Galeria MMS
ks. Zbigniew Kapłański, 2007-12-21 10:31:24Rekolekcje on-line
Dawid usłyszał w dzisiejszym I czytaniu, że nie on ma postawić świątynię, ma ona powstać później. Mowa tu nie tylko o świątyni - budynku, mowa tu o Kościele, który założył Chrystus, potomek króla Dawida. Święty Łukasz wkłada z usta Zachariasza, ojca Jana Chrzciciela słowa wdzięczności wychwalającej wierność Pana Boga i zapowiadającej przyszłe dary - wschód, czyli nadzieję. Czemu ta nadzieja jest tak ważna? Bo grzech przysłania każdą dobrą perspektywę, bo człowiek ma niejako zakryte oczy wiary. Tylko nie wszyscy to widzą.... [
więcej ]
ks. Zbigniew Kapłański, 2007-12-21 10:26:08Rekolekcje on-line
Przypomnijmy sobie, jak to było na początku. Pan Bóg był tak blisko, że - jak mówi autor biblijny - przechadzał się z ludźmi w ogrodzie Eden. A co zrobił człowiek? Zechciał „być mądrzejszy". Dramatyczna historia ludzkości przypomina nam o zlekceważeniu Bożych darów. W trzecim rozdziale Księgi Rodzaju odnajdujemy opis ludzkiej samowoli. Przywykliśmy do nazywania tego zdarzenia grzechem pierworodnym i opowiadanie o tym nie wywołuje już na nas większego wrażenia. Owszem, słyszymy czasem pytanie: „cóż ja zawiniłem, że pierwsi ludzie odeszli od Stwórcy? Dlaczego muszę ponosić skutki ich nieroztropności?" [
więcej ]
ks. Zbigniew Kapłański, 2007-12-21 10:21:01Rekolekcje on-line
Wczorajsze rozważania prowadziły od spostrzegawczości do wdzięczności. Dziś widzimy (w I czytaniu), jak Anna, matka Samuela, jednego z najwspanialszych proroków, wdzięczna za dar syna z wielkodusznością składa go w darze. Wie, że narodziny tego syna są wielkim wywyższeniem jej kobiecości, jej człowieczeństwa i teraz pragnie, aby tym darem mogli cieszyć się inni, by inni ludzie mogli korzystać z łask, które Pan Bóg przez Samuela zechce zlać na ziemię. Oddaje go Panu. [
więcej ]
