SŁOWNIK SKRÓTÓW
Podano tu skróty najczęściej używane w piśmiennictwie kościelnym i teologicznym. Niektóre skróty są wieloznaczne - np. "Dz" przy określeniu wspomnienia liturgicznego w danym dniu będzie oznaczać "dziewica", "Dz" w kontekście wskazującym na cytat z Pisma św. oznacza "Dzieje Apostolskie", a "Dz" w odniesieniu do jakiejś doktrynalnej wypowiedzi Kościoła oznacza zbiór Denzingera. Dlatego też, żeby ułatwić wyszukanie właściwego znaczenia, strona ta podzielona została na 5 najczęściej występujących kategorii.
- Skróty oznaczające nazwę dokumentu, książki, serii wydawniczej itp.
- Skróty oznaczające nazwę zakonu (najczęściej pojawiają się po nazwisku osoby zakonnej)
- Skróty używane w kalendarzu liturgicznym (np. "bm", "dz")
- Skróty (tzw. "sigla") ksiąg biblijnych
- Inne skróty
| Najczęściej stosowane skróty nazw dokumentów, książek, serii wydawniczych itp. | |
| AAS | Acta Apostolicae Sedis, Rzym 1909- (Akta Stolicy Apostolskiej) |
| AK | Ateneum Kapłańskie, Włocławek 1909- |
| ASS | Acta Sanctae Sedis, Rzym 1865-1908 (zbiór akt Stolicy Apostolskiej przed rozpoczęciem serii AAS) |
| BF | Breviarium Fidei, wybór doktrynalnych wypowiedzi Kościoła, oprac. S. Głowa SJ i I. Bieda SJ (wydanie 2 zaktualizowane i poprawione, Poznań 1989) |
| CC | Corpus Christianorum, Brepols - nowe, powstające obecnie wydanie łacińskich pisarzy kościelnych |
| ChL | Christifideles laici, adhortacja posynodalna Jana Pawła II o powołaniu i misji świeckich w Kościele i świecie 30.12.1988) |
| Communio | Communio. Międzynarodowy przegląd teologiczny, Poznań 1980- |
| CSEL | Corpus Scriptorum Ecclesiasticorum Latinorum, Vindobonae 1886- (seria pism wybitnych chrześcijańskich łacińskich autorów kościelnych) |
| CT(h) | Collectanea Theologica, Warszawa 1949- |
| CT | Catechesi tradendae, adhortacja apostolska Jana Pawła II o katechizacji w naszych czasach (16.10.1979) |
| DA | Sobór Watykański II, Dekret o apostolstwie świeckich, Apostolicam actuositatem |
| DB | Sobór Watykański II, Dekret o pasterskich zadaniach biskupów w Kościele, Christus Dominus |
| DE | Sobór Watykański II, Dekret o ekumenizmie, Unitatis redintegratio |
| Denz. | Zob. DS |
| DF(K) | Sobór Watykański II, Dekret o formacji kapłańskiej, Optatam totius |
| DK | Sobór Watykański II, Dekret o posłudze i życiu kapłanów, Presbyterorum ordinis |
| DM | Sobór Watykański II, Dekret o działalności misyjnej Kościoła, Ad gentes divinitus |
| DRN | Sobór Watykański II, Deklaracja o stosunku Kościoła do religii niechrześcijańskich Nostra aetate |
| DS | H. Denzinger, Enchiridion Symbolorum (Wykaz doktrynalnych wypowiedzi Kościoła) |
| DSP | Sobór Watykański II, Dekret o środkach społecznego przekazywania myśli, Inter mirifica |
| DV | Dominum et Vivificantem, encyklika Jana Pawła II o Duchu Świętym w życiu Kościoła i świata (18.05.1986) |
| DWCh | Sobór Watykański II, Deklaracja o wychowaniu chrześcijańskim, Gravissimum educationis |
| DWK | Sobór Watykański II, Dekret o kościołach wschodnich katolickich, Orientalium Ecclesiarum |
| DWR | Sobór Watykański II, Deklaracja o wolności religijnej Dignitatis humanae |
| DZ | Sobór Watykański II, Dekret o przystosowanej odnowie życia zakonnego, Perfectae caritatis |
| Dz | Zob. DS |
| EK | Encyklopedia Katolicka, red. zbior, Lublin 1985- |
| EN | Evangelii nuntiandi, adhortacja apostolska pp. Pawła VI o ewangelizacji w świecie współczesnym (8.12.1975) |
| EV | Evangelium vitae, encyklika Jana Pawła II o wartości i nienaruszalności życia ludzkiego |
| FC | Familiaris Consortio, adhortacja apostolska Jana Pawła II (1981) |
| KDK | Sobór Watykański II, Konstytucja duszpasterska o Kościele, Gaudium et spes |
| KK | Sobór Watykański II, Konstytucja dogmatyczna o Kościele, Lumen gentium |
| KKK | Katechizm Kościoła Katolickiego |
| KL | Sobór Watykański II, Konstytucja o liturgii świętej, Sacrosanctum Concilium |
| KO | Sobór Watykański II, Konstytucja dogmatyczna o Objawieniu Bożym, Dei Verbum |
| KPK | Kodeks Prawa Kanonicznego (1983) |
| LE | Laborem exercens, encyklika Jana Pawła II |
| LM | Lekcjonarz Mszalny |
| MC | Marialis cultus, adhortacja apostolska pp. Pawła VI o należytym kształtowaniu i rozwijaniu kultu Najświętszej MaryiPanny (2.02.1974) |
| MD | Mulieris dignitatem, list apostolski Jana Pawła II o godności i powołaniu kobiety (15.08.1988) |
| MR | Mszał Rzymski |
| OR | L'Osservatore Romano, wyd. polskie Rzym 1980- |
| OWMR | Ogólne Wprowadzenie do Mszału Rzymskiego |
| PDV | Pastores dabo vobis, posynodalna adhortacja apostolska Jana Pawła II o formacji kapłanów we współczesnym świecie (25.03.1992) |
| PG | Patrologia graeca, I-CLXI, wyd. J.P. Migne, Paryż 1857-66 (zbiór dzieł greckich Ojców Kościoła) |
| PL | Patrologia latina, I-CCXXI, wyd. J.P. Migne, Paryż 1844-55 (2 wyd.1878-1890) (zbiór dzieł łacińskich Ojców Kościoła) |
| PO | Patrologia orientalis, I-XXL, wyd. R. Graffin i F. Nau, Paryż 1903- |
| POK | Pisma Ojców Kościoła, seria wydawnicza Poznań 1924- |
| PP | Przegląd Powszechny, Warszawa 1884- |
| PSP | Pisma starochrześcijańskich pisarzy, seria wydawnicza, Warszawa 1969- |
| RD | Redemptoris donum, adhortacja apostolska Jana Pawła II o konsekracji zakonnej w świetle tajemnicy Odkupienia (25.03.1984) |
| RH | Redemptor hominis, encyklika Jana Pawła II (4.03.1979) |
| RM | Redemptoris mater, encyklika Jana Pawła II o Błogosławionej Maryi Dziewicy w życiu pielgrzymującego Kościoła (25.03.1987) |
| RMs | Redemptoris missio, encyklika Jana Pawła II o stałej aktualności posłania misyjnego (7.12.1990) |
| RP | Reconciliatio et poenitentia, adhortacja apostolska Jana Pawła II o pojednaniu i pokucie w dzisiejszym posłannictwie Kościoła (2.12.1984) |
| SC | Sources Chrétiennes, wyd. H. de Lubac, J. Danielou, C. Mondéseret, Paryż 1941-, seria krytycznych wydań pism Ojców Kościoła i innych pisarzy kościelnych z tłumaczeniem na j. francuski |
| SRS | Sollicitudo rei socialis, encyklika Jana Pawła II o "społecznej trosce Kościoła", wydana z okazji 20-tej rocznicy Populorum progressio (30.12.1987) |
| STh | Summa theologica, św. Tomasz z Akwinu - Suma Teologii. Dalsze numery oznaczają części: I (prima - pierwsza), I IIae (prima secundae - pierwsza cz. drugiej), II IIae (secunda secundae - druga cz. drugiej), III (tertia - trzecia), XP (extra pars - część dodatkowa). Kolejny numer oznacza kwestie (np. q.1), następny artykuły (np. a.1), następny części artykułów (np. ad 1, sed contra) |
| VS | Veritatis splendor, encyklika Jana Pawła II o niektórych podstawowych problemach nauczania moralnego Kościoła (6.08.1993) |
| Najczęściej używane skróty w kalendarzach liturgicznych Uwaga: skrót podwojony oznacza l. mnogą, np. bb=biskupi |
|
| Ap | Apostoł |
| BN | Boże Narodzenie |
| b (Bp) | biskup |
| bm (Bp i M) | biskup i męczennik |
| Dk (Diak) | Diakon |
| Dr K | Doktor Kościoła |
| d (dz) | dziewica |
| dz m(Dz i M) | dziewica i męczennica |
| k (Kapł.) | Kapłan |
| m | męczennik |
| NMP | Najświętsza Maryja Panna |
| pp | papież |
| wyzn | wyznawca |
| z (Zak) | zakonnik lub zakonnica |
| Skróty biblijne (podane według kolejności ksiąg w Piśmie św.) | |||
| Stary Testament | |||
| Rdz | Ks. Rodzaju | Prz | Ks. Przysłów |
| Wj | Ks. Wyjścia | Koh | Ks. Koheleta |
| Kpł | Ks. Kapłańska | Pnp | Pieśń nad Pieśniami |
| Lb | Ks. Liczb | Mdr | Ks. Mądrości |
| Pwt | Ks. Powtórzonego Prawa | Syr | Mądrość Syracha |
| Joz | Ks. Jozuego | Iz | Ks. Izajasza |
| Sdz | Ks. Sędziów | Jr | Ks. Jeremiasza |
| Rt | Ks. Rut | Lm | Lamentacje |
| 1 Sm | 1 Ks. Samuela | Ba | Ks. Barucha |
| 2 Sm | 2 Ks. Samuela | Ez | Ks. Ezechiela |
| 1 Krl | 1 Ks. Królewska | Dn | Ks. Daniela |
| 2 Krl | 2 Ks. Królewska | Oz | Ks. Ozeasza |
| 1 Krn | 1 Ks. Kronik | Jl | Ks. Joela |
| 2 Krn | 2 Ks. Kronik | Am | Ks. Amosa |
| Ezd | Ks. Ezdrasza | Ab | Ks. Abdiasza |
| Ne | Ks. Nehemiasza | Jon | Ks. Jonasza |
| Tb | Ks. Tobiasza | Mi | Ks. Micheasza |
| Jdt | Ks. Judyty | Na | Ks. Nahuma |
| Est | Ks. Estery | Ha | Ks. Habakuka |
| 1 Mch | 1 Ks. Machabejska | So | Ks. Sofoniasza |
| 2 Mch | 2 Ks. Machabejska | Ag | Ks. Aggeusza |
| Hi | Ks. Hioba | Za | Ks. Zachariasza |
| Ps | Ks. Psalmów | Ml | Ks. Malachiasza |
Nowy Testament | |||
| Mt | Ew. wg św. Mateusza | 1 Tm | 1 List do Tymoteusza |
| Mk | Ew. wg św. Marka | 2 Tm | 2 List do Tymoteusza |
| Łk | Ew. wg św. Łukasza | Tt | List do Tytusa |
| J | Ew. wg św. Jana | Flm | List do Filemona |
| Dz | Dzieje Apostolskie | Hbr | List do Hebrajczyków |
| Rz | List do Rzymian | Jk | List św. Jakuba |
| 1 Kor | 1 List do Koryntian | 1 P | 1 List św. Piotra |
| 2 Kor | 2 List do Koryntian | 2 P | 2 List św. Piotra |
| Ga | List do Galatów | 1 J | 1 List św. Jana |
| Ef | List do Efezjan | 2 J | 2 List św. Jana |
| Flp | List do Filipian | 3 J | 3 List św. Jana |
| Kol | List do Kolosan | Jud | List św. Judy |
| 1 Tes | 1 List do Tesaloniczan | Ap | Apokalipsa św. Jana |
| 2 Tes | 2 List do Tesaloniczan |
|
|
| Inne skróty dotyczące Pisma św. | |||
| LXX | Septuaginta, najważniejsza z greckich wersji Starego Testamentu, powstała prawdopodobnie w III/II w. prz. Chr. | Wlg. | Wulgata, najważniejsze łacińskie tłumaczenie Biblii dokonane przez św. Hieronima w IV w. (zatwierdzona jako obowiązująca wersja łacińska Pisma św. przez pp. Sykstusa V po Soborze Trydenckim) |
| NT | Nowy Testament | ST | Stary Testament |
| Inne skróty |
|
| abp | arcybiskup |
| arch. | archidiecezja lub archanioł |
| bp | biskup |
| kard. | kardynał |
| ks. | ksiądz |
| NMP | Najświętsza Maryja Panna |
| NSPJ | Najświętsze Serce Pana Jezusa |
| pp. | papież |
| pw. | (kościół) pod wezwaniem |
