Przemówienie podczas spotkania z przedstawicielami Ogólnoukraińskiej Rady Kościołów i Organizacji Religijnych

1. Jestem bardzo wdzięczny tym, którzy umożliwili mi dzisiejsze spotkanie, które w czasie tej wizyty daje mi możliwość poznać bliżej przedstawicieli różnych Kościołów i organizacji religijnych obecnych na Ukrainie. Kieruję serdeczne i pełne szacunku pozdrowienia do was wszystkich. Wyrażam serdeczne uznanie dla służby Rady Ogólnoukraińskiej mającej na celu zabezpieczenie i wspieranie wartości duchowych i religijnych, które są nieodzowne przy budowaniu prawdziwie wolnego i demokratycznego społeczeństwa. Wasza wspaniała organizacja w niemały sposób przyczynia się do tworzenia warunków do coraz większego zrozumienia między członkami różnych Kościołów i organizacji religijnych, w duchu wzajemnego szacunku i w stałym poszukiwaniu szczerego i owocnego dialogu. Muszę także wspomnieć wasze godne pochwały wysiłki na rzecz pokoju między jednostkami i między ludami.

2. Wasze istnienie i wasze codzienne starania świadczą w konkretny sposób o fakcie, że element religijny jest zasadniczą częścią tożsamości osobistej dla każdego, niezależnie od rasy, ludu czy kultury, do której należy. Religia, gdy praktykowana jest z pokornym i szczerym sercem, wnosi konkretny i niezastąpiony wkład w promocję sprawiedliwego i braterskiego społeczeństwa.

Jak państwo, które pragnie być prawdziwie demokratyczne mogłoby nie mieć pełnego szacunku dla religijnej wolności swych obywateli? Nie ma prawdziwej demokracji tam, gdzie depcze się jedną z najbardziej podstawowych swobód osoby. Podczas długiego i bolesnego okresu dyktatur także Ukraina doświadczyła niszczących skutków ateistycznego ucisku, który represjonuje człowieka i poddaje go reżimowi niewolnictwa. Teraz zaś stoicie przed pilnym wyzwaniem odbudowy społecznej i moralnej tkaniny narodu. Przez wasze działania jesteście powołani do wnoszenia istotnego wkładu w to dzieło odnowy społecznej, ukazując, że jedynie w klimacie szacunku dla wolności religijnej możliwe jest zbudowanie społeczeństwa w pełni ludzkiego.

3. Na pierwszym miejscu pozdrawiam was, drodzy Biskupi, połączeni wspólną wiarą w Chrystusa, który umarł i zmartwychwstał na nowo. Gwałtowne prześladowanie komunistyczne nie zdołało wyeliminować pragnienia Chrystusa i Jego Ewangelii z ducha narodu ukraińskiego, ponieważ wiara ta jest częścią jego historii i samym jego życiem. W rzeczy samej, gdy mówimy o wolności religijnej w waszym kraju, nasze myśli spontanicznie cofają się ku chwalebnym początkom chrześcijaństwa, które przez ponad tysiąc lat odznaczało jego tożsamość kulturową i społeczną. To w momencie chrztu księcia Włodzimierza i ludu Rusi w roku 988 obecność wiary i życia chrześcijańskiego zaznaczyła się nad brzegami Dniepru. Z tego miejsca Ewangelia dotarła do różnych ludów zamieszkujących wschodnią część kontynentu europejskiego. Wspomniałem ten fakt w swoim Liście Apostolskim Euntes in Mundum, z okazji Milenium Chrztu Rusi Kijowskiej i podkreśliłem, jak wydarzenie to doprowadziło do wielkiej ekspansji misyjnej "w kierunku zachodnim aż do Karpat, od południowych brzegów Dniepru aż do Nowogrodu i od północnych brzegów Wołgi (...) aż do brzegów Oceanu Spokojnego i dalej" (Nr 4, por. także Przesłanie Magnum Baptismi Donum, 1).

W czasie, gdy istniała jeszcze pełna komunia między Rzymem a Konstantynopolem, św. Włodzimierz, poprzedzony przykładem Księżnej Olgi, poświęcił się trosce o duchową tożsamość ludu, a jednocześnie wspieraniu wchodzenia Rusi w całościowość pozostałych Kościołów. Proces inkulturacji wiary, który cechował historię tych ludów aż do dziś, dokonywał się przez niestrudzoną pracę misjonarzy, którzy przybyli z Konstantynopola.

4. Ukraino, kraju pobłogosławiony przez Boga, chrześcijaństwo jest nieodłączną częścią twojej tożsamości państwowej, kulturowej i religijnej! Wypełniłaś i dalej wypełniasz ważną misję wewnątrz wielkiej rodziny ludów słowiańskich i w Europie Wschodniej. Czerp ze wspólnych źródeł chrześcijańskich soki życiowe, które będą nieustannie płynąć przez konary twych wspólnot kościelnych w trzecim tysiącleciu.

Chrześcijanie Ukrainy, niech Bóg pomaga wam spoglądać razem wstecz, ku szlachetnym początkom waszego narodu. Niech pomaga wam ponownie odkrywać razem silne podstawy pełnej szacunku i odwagi drogi ekumenicznej, drogi zbliżania się i wzajemnego zrozumienia, ułatwionego dobrą wolą ze strony wszystkich. Oby szybko nadszedł dzień przywrócenia komunii między wszystkimi uczniami Chrystusa, tej komunii, o którą Pan modlił się gorąco przed swym powrotem do Ojca (por. J 17,20-21).

5. Pozdrawiam teraz was, Przedstawiciele innych religii i organizacji religijnych, którzy działacie w bliskiej współpracy z chrześcijanami na Ukrainie. Jest to typową cechą waszego kraju, który ze względu na swe szczególne umiejscowienie i ukształtowanie jest naturalnym mostem nie tylko między Wschodem i Zachodem, ale także między narodami, które mieszkają tu razem od kilku stuleci. Są to ludzie, którzy różnią się co do pochodzenia historycznego, tradycji kulturowej i wierzeń religijnych. Pragnę przypomnieć znaczącą obecność Żydów, którzy tworzą wspólnotę mocno osadzoną w społeczeństwie i kulturze Ukrainy. Także i oni wycierpieli niesprawiedliwości i prześladowania za bycie wiernym religii ich przodków. Kto mógłby kiedykolwiek zapomnieć ogromną daninę krwi, którą złożyli fanatyzmowi ideologii wyznającej wyższość jednej rasy nad innymi? Tu w Kijowie, w Babim Jarze, podczas okupacji hitlerowskiej zostali w przeciągu kilku dni zabici niezliczeni ludzie, w tym 100.000 Żydów. Jest to jedna z najstraszliwszych zbrodni, jakich wiele historia ostatniego stulecia musiała ze smutkiem odnotować.

Oby pamięć o tym wydarzeniu morderczego szaleństwa była dla was zbawiennym ostrzeżeniem. Do jakich okrucieństw zdolny jest człowiek, gdy wmówi sobie przekonanie, że może sobie dać radę bez Boga! Pragnienie ustawienia się w opozycji do Boga i zwalczania wszelkiej formy religii ukazało się w niezmierny sposób także w ateistycznym i komunistycznym totalitaryzmie. W tym mieście żyje pamięć pomników ofiar Holodomaru, tych zabitych w Bykiwni, tych, którzy umarli na wojnie w Afganistanie - wspominając jedynie niektóre z nich. Oby pamięć o tak bolesnych doświadczeniach pomogła dziś ludzkości, zwłaszcza młodszemu pokoleniu, odrzucać wszelką formę przemocy i wzrastać w szacunku dla godności ludzkiej, ochraniając podstawowe prawa w niej osadzone, z których nie najmniej ważne jest prawo do wolności religijnej.

6. Do wspomnienia o masakrze Żydów pragnę dodać także wspomnienie o zbrodniach popełnionych przez władze polityczne przeciwko wspólnocie muzułmańskiej na Ukrainie. Myślę zwłaszcza o Tatarach deportowanych z Krymu do republik azjatyckich Związku Radzieckiego, którzy pragną teraz wrócić do swej ziemi ojczystej. W tej kwestii niech będzie mi wolno wyrazić nadzieję, że przez otwarty, cierpliwy i wytrwały dialog odnalezione zostaną odpowiednie rozwiązania, zawsze w klimacie szczerej tolerancji i praktycznej współpracy dla wspólnego dobra.

W tej cierpliwej pracy na rzecz ochrony człowieka i prawdziwego dobra społeczeństwa wierni mają do odegrania szczególną rolę. Mogą razem dawać jasne świadectwo pierwszeństwa ducha w odniesieniu do rzeczy materialnych, jakkolwiek nie byłyby one potrzebne. Razem mogą dawać świadectwo, że wizja świata opartego o Boga jest także gwarantem nieodłącznej wartości osoby ludzkiej. Jeśli ze świata usunie się Boga, nie pozostanie nic prawdziwie ludzkiego. Nie patrząc w niebo, stworzenie traci widok celu swej drogi na ziemi. U korzeni wszelkiego autentycznego humanizmu zawsze jest pokorne i ufne uznanie prymatu Boga.

7. Drodzy Przyjaciele! Pozwólcie, że pozdrowię was w ten sposób przy końcu tego rodzinnego zgromadzenia. Wobec was wszystkich, wobec waszych Kościołów i organizacji religijnych na Ukrainie wyrażam raz jeszcze mój szacunek i szczere uczucie. Wasza misja u tego historycznego początku tysiąclecia jest wielką sprawą. Nieprzerwanie trwajcie we wspólnym poszukiwaniu większego współdzielenia wartości religii przeżywanych w wolności i tolerancji przeżywanej w sprawiedliwości. Jest to najbardziej znaczący wkład, który możecie wnieść do całościowego postępu społeczeństwa ukraińskiego.

Biskup Rzymu, który w tych dniach stał się pielgrzymem nadziei do Kijowa i Lwowa, obejmuje wiernych w każdym mieści i wsi umiłowanej ziemi ukraińskiej. Zapewnia was i w ogóle wszystkich o pamięci modlitewnej, by Wszechmocny zlał na was deszcz swych łask. Niech Bóg, łagodny i miłosierny Ojciec błogosławi was, którzy jesteście tu obecni, wasze Kościoły i organizacje religijne. Niech błogosławi i chroni umiłowany lud Ukrainy. Dziś i na zawsze!

Tłumaczenie Maciej Górnicki

Uwaga. Niniejsze tłumaczenie ma charakter roboczy i zostanie zastąpione oficjalnym z chwilą ukazania się tegoż w L'Osservatore Romano

opr. mg/mg


		Opoka jest przydatna?