Homilia podczas Mszy Św. na lotnisku Czajka, Kijów, 24.06.01

Świętujemy dziś uroczystość narodzin św. Jana Chrzciciela. Słowa proroka Izajasza dobrze pasują do opisu tej wybitnej postaci biblijnej, stojącej między Starym i Nowym Testamentem. W długiej linii proroków i sprawiedliwych ludzi Izraela Jan „Chrzciciel” umiejscowiony został przez opatrzność Bożą bezpośrednio przed Mesjaszem, aby przygotował Mu drogę swym nauczaniem i świadectwem życia.

Ze wszystkich świętych Jan jest jedynym, którego narodziny obchodzone są w liturgii. Słyszeliśmy w pierwszym czytaniu, że Bóg powołał swego Sługę „z łona matki”. To stwierdzenie odnosi się w najpełniejszym znaczeniu do Chrystusa, ale w pochodny sposób może być odniesione także do jego Prekursora. Obydwaj urodzili się na skutek szczególnej Bożej interwencji: pierwszy narodził się z Dziewicy, drugi z kobiety starej i bezpłodnej. Już z łona swej matki Jan wskazuje na tego, który oznajmi światłu miłosny plan Boga.

2. „Powołałeś mnie z łona mej matki” (Psalm responsoryjny)

Możemy dziś uczynić własnymi te słowa Psalmisty. Bóg znał nas i kochał jeszcze zanim nasze oczy mogły kontemplować cuda stworzenia. Przy narodzinach wszyscy mężczyźni i kobiety otrzymują imię ludzkie. Ale jeszcze wcześniej, każdy ma imię Boże: imię, pod którym zna go Bóg Ojciec i kocha go od wieczności po wieczność. Jest to prawdą wobec każdego, bez żadnego wyjątku. Nikt w oczach Bożych nie jest bezimienny! Wszyscy mają w Jego oczach równą wartość: wszyscy są odmienni, a jednak wszyscy równi i wszyscy nazywają się synami i córkami w Synu.

„Jan będzie mu na imię” (Łk 1,63). Wobec swych zaskoczonych krewnych Zachariasz potwierdza, że takie ma być imię jego syna, pisząc to na tabliczce. Sam Bóg, poprzez anioła, nadał to imię, które oznacza po hebrajsku „Bóg jest dobrotliwy”. Bóg jest dobrotliwy dla istot ludzkich: pragnie, by żyły one, pragnie, by były zbawione. Bóg jest dobrotliwy dla swego ludu: pragnie, uczynić z niego błogosławieństwo dla wszystkich narodów świata. Bóg jest dobrotliwy dla ludzkości: prowadzi ją w jej pielgrzymce ku ziemi, w której panuje pokój i sprawiedliwość. Wszystko to zawarte jest w tym imieniu: Jan!

Drodzy bracia i siostry! Jan Chrzciciel był posłańcem, prekursorem: został posłany, by przygotować drogę dla Chrystusa. W jaki sposób przemawia do nas postać Jana Chrzciciela tutaj, w Kijowie, u początku tej pielgrzymki do waszego kraju? Czy nie jest to w jakiś sposób opatrznościowe, że ta postać przemawia do nas właśnie tu, w Kijowie?

3. Jest to miejsce Chrztu Rusi. Od Kijowa rozpoczął się rozkwit życia chrześcijańskiego, przyniesiony przez Ewangelię najpierw na ziemie starodawnej Rusi, następnie do krajów Europy Wschodniej, a później za Ural, do krajów azjatyckich. W pewnym sensie więc Kijów sam odgrywał rolę „poprzednika Pana” pośród wielu ludów, które miały doznać głoszenia Ewangelii z tego miejsca.

Święty Włodzimierz i mieszkańcy Rusi ochrzczeni zostali przez misjonarzy przysłanych z Konstantynopola, największego centrum chrześcijaństwa na Wschodzie. W ten sposób nowo narodzony Kościół wszedł w sferę niezmiernie bogatego dziedzictwa wiary i kultury Kościoła bizantyjskiego. Było to pod koniec pierwszego milenium. Żyjąc według dwóch różnych tradycji, Kościoły w Konstantynopolu były jednak jeszcze w pełnej komunii ze sobą. Jak napisałem w moim Liście Apostolskim Euntes in Mundum: „Pwoinniśmy dziękować Panu razem za ten fakt, który dziś stanowi dobry znak i nadzieję. Bóg zapragnął, by Matka Kościół, zjednoczona widzialnie, przyjęła na swoje łono, bogate już narodami i ludami, w momencie ekspansji misyjnej zarówno na Zachodzie, jak i na Wschodzie, tę nową córę nad brzegami Dniepru” (Nr 4).

Jeśli, sprawując dziś Eucharystię według tradycji rzymskiej, przypominamy sobie ten moment tak głęboko połączony z tradycją bizantyjską, czynimy to z wdzięcznością. I czynimy to z pragnieniem, aby pamięć o jednym chrzcie, którą dzielimy ze sobą pomogła nam odbudować ten stan komunii, w którym różność tradycji nie sprawiała przeszkody w jedności w wierze i życiu kościelnym.

4. Chrzest, który miał miejsce tu, w Kijowie, rozpoczął tysiącletnią historię chrześcijaństwa w ziemi dzisiejszej Ukrainy i całego regionu. Dziś, gdy dana mi jest łaska znalezienia się w tym historycznym miejscu, moje myśli cofają się przez ponad dziesięć stuleci, w których dar tego pierwszego chrztu nieustannie był rozlewany na kolejne pokolenia synów i córek tego narodu. Jakiż rozkwit życia duchowego, liturgicznego i kościelnego wziął się ze spotkania różnych kultur i tradycji religijnych! Te wspaniałe dziedzictwo jest teraz powierzone wam, drodzy bracia i siostry. W czasie tych dni mojej pielgrzymki do waszego kraju łączę się z wami w modlitwie, aby wasze własne pokolenie, na początku nowego milenium, okazało się godnie wielkich tradycji swej przeszłości.

Z tego miasta, kolebki wiary chrześcijańskiej dla Ukrainy i całego obszaru pozdrawiam i obejmuję z serdecznym uczuciem wszystkich mężczyzn i kobiety żyjących na tej ziemi. W szczególny sposób pozdrawiam kardynałów Mariana Jaworskiego i Lubomyra Huzara, razem z umiłowanym biskupem Kijowa-Żytomierza, Janem Purwińskim, moimi czcigodnymi Braćmi z Konferencji Biskupów Ukrainy i Synodu Biskupów Ukraińskiego Kościoła greckokatolickiego. Pozdrawiam kler, zakonników i zakonnice oraz wiernych świeckich waszych chwalebnych i gorzko doświadczonych Kościołów; z wielką odwagą umieli oni utrzymać światło wiary nawet w ciemnych czasach prześladowania.

5. Ludu Boży, wy, którzy wierzycie, macie nadzieję i miłość w tej ziemi ukraińskiej, z radością rozsmakujcie się raz jeszcze w darze Ewangelii, który otrzymaliście tysiąc lat temu! Patrzcie dzisiaj na Jana Chrzciciela, trwały model wierności Bogu i Jego Prawu. Jan przygotował drogę dla Chrystusa poprzez świadectwo swego słowa i swego życia. Naśladujcie go z pokorną i pełną zaufania szczodrością.

Święty Jan Chrzciciel jest przede wszystkim wzorem wiary. Idąc za przykładem wielkiego proroka Eliasza, aby bardziej uważnie słuchać słowa Pana w swym życiu, porzuca on wszystko i wycofuje się na pustynię, z której później przekaże głośne wołanie, by przygotować drogę Panu (por. Mt 3,3 i paralelne cytaty).

Jest on wzorem pokory, ponieważ tym, którzy widzieli w nim nie tylko proroka, ale także samego Mesjasza odpowiadał: „Ja nie jestem tym, za kogo mnie uważacie. Po mnie przyjdzie Ten, któremu nie jestem godny rozwiązać sandałów na nogach” (Dz 13,25).

Jest wzorem nieugiętości i odwagi w bronieniu prawdy, za którą gotów był zapłacić osobiście, aż do uwięzienia i śmierci.

Ziemio ukraińska, skąpana w krwi męczenników, dziękuję Ci za przykład wierności Ewangelii, który dałaś chrześcijanom na całym świecie! Tak wielu twoich synów i córek kroczyło w całkowitej wierności Chrystusowi, wielu z nich wytrwało aż do najwyższej ofiary. Niech ich świadectwo służy za przykład i bodziec dla chrześcijan w trzecim tysiącleciu.

6. W szkole Chrystusa, idąc w ślady świętego Jana Chrzciciela oraz świętych i męczenników tej ziemi, obyście także i wy, drodzy bracia i siostry, byli zawsze na tyle odważni, by dawać pierwszeństwo wartościom ducha.

Drodzy Biskupi, kapłani, zakonnicy i zakonnice, którzy wiernie towarzyszyliście temu ludowi za cenę osobistych ofiar wszelkiego rodzaju, podtrzymując go w ciemnych czasach terroru komunistycznego, dziękuję wam i przedkładam wam tę zachęt: nieustannie bądźcie gorliwymi świadkami Chrystusa i dobrymi pasterzami Jego stada w tym umiłowanym kraju Ukrainie.

Wy, drodzy młodzi ludzie, bądźcie odważni i wolni! Nie pozwalajcie się zwieść oszukańczym ułudom łatwego szczęścia. Kroczcie drogą Chrystusa: jest On wymagający, to prawda, ale tylko On może wam pomóc zakosztować pełnego sensu życia i cieszyć się pokojem serca.

Wy, drodzy rodzice, przygotowujcie drogę Panu przed waszymi dziećmi. Wychowujcie je z miłością i dawajcie dobry przykład żyjąc zasadami, których nauczacie. A wy, nauczyciele i przywódcy społeczeństwa, pogłębiajcie swe zaangażowanie na rzecz wspierania całościowego rozwoju osoby ludzkiej, karmiąc w młodych głębokie poczucie sprawiedliwości i solidarności z tymi, którzy mają mniej szczęścia.

Obyście wszyscy, i każdy z was, byli „światłem dla narodów”(Iz 49,6)!

7. Miasto Kijowie, bądź „światłem Ukrainy”. Z ciebie wyruszyli głosiciele Ewangelii, którzy na przestrzeni wieków byli „Janami Chrzcicielami” dla ludów zamieszkujących te ziemie. Jak wielu z nich, podobnie jak Jan, cierpiało, by móc dawać świadectwo prawdzie, a przez swą krew stali się zasiewem nowych chrześcijan. Niech w przyszłych pokoleniach nigdy nie zabraknie mężczyzn i kobiet na podobieństwo tych waszych chwalebnych przodków.

Najświętsza Dziewico, Opiekunko Ukrainy, Ty zawsze prowadziłaś lud chrześcijański w jego pielgrzymce. Czuwaj nieustannie nad Twymi dziećmi. Pomagaj, by nigdy nie zapomniały one „imienia”, duchowej tożsamości, którą otrzymały na chrzcie. Pomagaj im cieszyć się zawsze bezcenną łaską bycia naśladowcami Chrystusa (por. J 3,29). Bądź przewodniczką każdego. Ty, Matko Boska i nasza Matko, Maryjo!

Tłumaczenie Maciej Górnicki

Uwaga. Niniejsze tłumaczenie ma charakter roboczy i zostanie zastąpione oficjalnym z chwilą ukazania się tegoż w L'Osservatore Romano

opr. mg/mg


		Opoka jest przydatna?