Jan Paweł II

Homilia w Betlejem

Betlejem, 2000-03-22

„Dziecię nam się narodziło, Syn został nam dany... Nazwano Go imieniem: Przedziwny Doradca, Bóg Mocny, Odwieczny Ojciec, Książę Pokoju” (Iz 9,5).

Wasza Eminencjo, Bracia Biskupi i Kapłani,

Drodzy Bracia i Siostry!

1. Słowa proroka Izajasza są zapowiedzią przyjścia na świat Zbawiciela. I właśnie tutaj, w Betlejem, ta wielka obietnica się spełniła. Od dwóch tysięcy lat chrześcijanie z pokolenia na pokolenie wypowiadali nazwę Betlejem z głębokim wzruszeniem i radosną wdzięcznością. Jak pasterze i mędrcy, my także tutaj przybyliśmy, by zobaczyć Dziecię „owinięte w pieluszki i leżące w żłobie” (Łk 2,12). Podobnie jak tylu pielgrzymów przed nami, klękamy pełni podziwu i uwielbienia dla niewypowiedzianej tajemnicy, która się tutaj spełniła.

W pierwsze Boże Narodzenie mojego posługiwania jako Następcy Apostoła Piotra publicznie wyraziłem swe wielkie pragnienie rozpoczęcia mego Pontyfikatu w Betlejem w Grocie Narodzenia (por. Homilia podczas Pasterki, 24 grudnia 1978, nr 3). Wówczas nie było to możliwe i nie było to możliwe aż do tej chwili. Lecz dzisiaj jakże nie mógłbym wielbić Boga wszelkiego miłosierdzia, którego drogi są tajemnicze i którego miłość nie zna końca, za to, iż w tym roku Wielkiego Jubileuszu doprowadził mnie do miejsca narodzenia Zbawiciela? Betlejem jest samym sercem mojej Pielgrzymki Jubileuszowej. Drogi, które podjąłem, doprowadziły mnie do tego miejsca i do tajemnicy, którą ono głosi.

Dziękuję Patriarsze Michelowi Sabbahowi za uprzejme słowa powitania i serdecznie obejmuję wszystkich członków Zgromadzenia Katolickich Ordynariuszy Ziemi Świętej. Znamienna jest obecność w miejscu, które było świadkiem narodzenia Syna Bożego w ciele, wielu Katolickich Wspólnot Wschodnich żyjących w Ziemi Świętej. Z miłością w Panu pozdrawiam przedstawicieli Kościołów prawosławnych i wspólnot kościelnych obecnych na tej Świętej Ziemi.

Jestem wdzięczny przedstawicielom władz palestyńskich, którzy uczestniczą w naszych uroczystościach i włączają się do naszych modlitw o dobrobyt narodu palestyńskiego.

2. „Nie bójcie się! Oto zwiastuję wam radość wielką, która będzie udziałem całego narodu: dziś w mieście Dawida narodził się wam Zbawiciel, którym jest Mesjasz, Pan” (Łk 2,10-11).

Radość wypowiedziana przez anioła nie jest sprawą przeszłości. Jest to radość dnia dzisiejszego — wiecznego dzisiaj Bożego Zbawienia, które obejmuje cały czas: przeszłość, teraźniejszość i przyszłość. U zarania nowego tysiąclecia jesteśmy wezwani, by widzieć jaśniej, iż czas ma swoje znaczenie, ponieważ tutaj Wieczność wkroczyła w historię i pozostaje z nami na zawsze. Słowa Bedy Czcigodnego jasno wyrażają tę myśl: „Jeszcze dzisiaj i każdego dnia aż do końca wieków Pan będzie ustawicznie poczynany w Nazarecie i rodzony w Betlejem” („In Ev. S. Lucae”, 2; PL 92, 330). Ponieważ w Betlejem jest zawsze Boże Narodzenie, każdego dnia jest Boże Narodzenie w sercach chrześcijan. I każdego dnia jesteśmy wezwani do głoszenia światu betlejemskiego orędzia — „dobrej nowiny wielkiej radości”: Odwieczne Słowo, „Bóg z Boga, Światło ze Światłości” stało się ciałem i zamieszkało wśród nas (por. J 1,14).

Nowo narodzone Dziecię, bezbronne i całkowicie zależne od troski Maryi i Józefa, powierzone ich miłości, jest całym bogactwem świata. Ono jest naszym wszystkim!

W tym Dziecięciu — Synu, który został nam dany — znajdujemy odpocznienie dla dusz naszych i prawdziwy chleb, który nigdy nie zawodzi — Chleb Eucharystyczny zapowiedziany nawet w nazwie tego miasta: Beth-lehem — dom chleba. Bóg ukrył się w Dziecięciu; bóstwo ukryło się w Chlebie Życia. „Adoro te devote latens Deitas! Quae sub his figuris vere latitas!

3. Wielka tajemnica boskiego samowyniszczenia, dzieło naszego odkupienia, które objawiło się w słabości: to nie jest łatwa prawda. Zbawiciel urodził się w nocy — w ciemności, w milczeniu i ubóstwie jaskini betlejemskiej. „Naród kroczący w ciemnościach ujrzał światłość wielką; nad mieszkańcami kraju mroków zabłysło światło” — głosi Prorok Izajasz (9,2). Miejsce to zaznało „jarzma” i „bicza” ucisku. Jak często na tych ulicach rozlegał się krzyk niewiniątek? Nawet wielki kościół, zbudowany na miejscu narodzenia Zbawiciela, stoi jak forteca ostrzeliwana w walce wieków. Żłóbek Chrystusa zawsze stoi w cieniu Krzyża. Cisza i ubóstwo narodzenia w Betlejem jednoczą się z ciemnością i bólem śmierci na Kalwarii. Żłóbek i Krzyż są tą samą tajemnicą odkupieńczej miłości; ciało, które Maryja złożyła w żłobie, jest tym samym ciałem, które zostało ofiarowane na Krzyżu.

4. Gdzie jest to panowanie „Przedziwnego Doradcy i Księcia Pokoju”, o którym mówi Prorok Izajasz? Co to za władza, do której odwołuje się sam Jezus, gdy powiada: „Dana mi jest wszelka władza na niebie i na ziemi” (Mt 28,18)? Królestwo Chrystusa „nie jest z tego świata” (J 18,36). Jego królestwo nie jest grą siły, bogactwa i zdobyczy, która zdaje się kształtować naszą ludzką historię. Jest to raczej moc do pokonania Wiecznego Zła, do ostatecznego zwycięstwa nad grzechem i śmiercią. Jest to moc leczenia ran, które zniekształcają obraz Stworzyciela w Jego stworzeniach. Chrystus jest mocą zdolną do przekształcenia naszej słabej natury i uzdolnienia nas, przez łaskę Ducha Świętego, do pokoju z innymi i komunii z samym Bogiem. „Wszystkim tym, którzy Je przyjęli, dało moc, aby stali się dziećmi Bożymi” (J 1,12). To jest orędzie Betlejem dzisiaj i na zawsze. To jest nadzwyczajny dar, który Książę Pokoju przyniósł na świat dwa tysiące lat temu.

5. W tym pokoju pozdrawiam naród palestyński, świadom, iż jest to szczególnie ważny czas w waszej historii. Modlę się, aby niedawno zakończony Synod Duszpasterski, w którym wzięły udział wszystkie Kościoły katolickie, zachęcił was i umocnił wśród was więzi jedności i pokoju. W ten sposób będziecie dawać skuteczniejsze świadectwo wierze, budując Kościół i służąc wspólnemu dobru. Składam święty pocałunek chrześcijanom innych Kościołów i Wspólnot Kościelnych. Pozdrawiam Wspólnotę Muzułmańską z Betlejem i modlę się o nową erę porozumienia i współpracy między wszystkimi narodami Ziemi Świętej.

Dzisiaj patrzymy wstecz na jedno wydarzenie sprzed dwóch tysięcy lat, lecz w duchu obejmujemy wszystkich mężczyzn i kobiety nas całej ziemi. Czcimy nowo narodzone Dziecię, ale obejmujemy wszystkich mężczyzn i kobiety wszędzie. Dzisiaj z Manger Square wykrzykujemy do wszystkich czasów i miejsc, i do każdej osoby: „Pokój wam! Nie lękajcie się!”. Te słowa rozlegają się na stronach Pisma Świętego. Są to słowa Boskie, które wypowiedział sam Jezus po swoim zmartwychwstaniu ze śmierci: „Nie bójcie się!” (Mt 28,10). Słowa te dzisiaj Kościół kieruje do was. Nie bójcie się zachowywać waszej chrześcijańskiej obecności i dziedzictwa w tym miejscu, gdzie narodził się Zbawiciel.

W Grocie Betlejemskiej, żeby użyć słów św. Pawła w dzisiejszym Drugim Czytaniu, „ukazała się łaska Boga” (Tt 2,11). W Dziecięciu, które się narodziło, świat otrzymał „miłosierdzie przyobiecane naszym ojcom, Abrahamowi i jego potomstwu na wieki” (por. Łk 1,54-55). Olśnieni tajemnicą Odwiecznego Słowa, które stało się ciałem, pozostawiamy za sobą wszelki strach i stajemy się jak Aniołowie, wielbiąc Boga, który udziela światu takich darów. Z niebieskim chórem „śpiewamy pieśń nową” (Ps 96,1): „Chwała Bogu na wysokościach, a na ziemi pokój ludziom Jego upodobania” (Łk 2,14).

O Dziecię Betlejemskie, Synu Maryi i Synu Boży, Panie wszech czasów i Książę Pokoju „wczoraj i dziś, ten sam także na wieki” (Hbr 13,8): gdy wkraczamy w nowe tysiąclecie, zalecz nasze rany, umocnij nasze kroki, otwórz nasze serca i umysły na „litość serdeczną Boga naszego. Przez nią Wschodzące Słońce nas nawiedza” (Łk 1,78). Amen.

Tłum. Jan Jarco, bm

opr. mg/mg