Jan Paweł II

ENCYKLIKA
ECCLESIA DE EUCHARISTIA
OJCA ŚWIĘTEGO
JANA PAWŁA II
DO BISKUPÓW
DO KAPŁANÓW I DIAKONÓW
DO ZAKONNIKÓW I ZAKONNIC
DO KATOLIKÓW ŚWIECKICH
ORAZ
DO WSZYSTKICH LUDZI DOBREJ WOLI
O EUCHARYSTII W ŻYCIU KOŚCIOŁA

Przypisy:

1 Konst. dogm. o Kościele Lumen gentium, 11.

2 Sobór Watykański II, Dekr. o posłudze i życiu kapłanów Presbyterorum ordinis, 5.

3 Por. Jan Paweł II, List apost. Rosarium Virginis Mariae (16 października 2002), 21: AAS 95 (2003), 19-20.

4 To tytuł, który nadałem osobistemu świadectwu z okazji pięćdziesiątej rocznicy moich święceń kapłańskich.

5 Leonis XIII Acta, XXII (1903), 115-136.

6 AAS 39 (1947), 521-595.

7 AAS 57 (1965), 753-774.

8 AAS 72 (1980), 113-148.

9 Por. Sobór Watykański II, Konst. o liturgii świętej Sacrosanctum Concilium, 47: Salvator noster Sacrificium Eucharisticum Corporis et Sanguinis sui instituit, quo Sacrificium Crucis in saecula, donec veniret, perpetuaret.

10 Katechizm Kościoła Katolickiego, 1085.

11 Sobór Watykański II, Konst. dogm. o Kościele Lumen gentium, 3.

12 Por. Paweł VI, Uroczyste wyznanie wiary (30 czerwca 1968), 24: AAS 60 (1968), 442; Jan Paweł II, List apost. Dominicae Cenae (24 lutego 1980), 12: AAS 72 (1980), 142.

13 Katechizm Kościoła Katolickiego, 1382.

14 Tamże, 1367.

15 In Epistolam ad Hebraeos homiliae, 17, 3: PG 63, 131.

16 Por. Sobór Trydencki, Sesja XXII, Doctrina de ss. Missae sacrificio, rozdz. 2: DS 1743: « Jedna przecież jest i ta sama Hostia, jeden i ten sam poprzez posługę kapłanów Składający ofiarę, który wówczas ofiarował samego siebie na krzyżu, tylko sposób ofiarowania jest inny ».

17 Por. Pius XII, Enc. Mediator Dei (20 listopada 1947): AAS 39 (1947), 548.

18 Jan Paweł II, Enc. Redemptor hominis (15 marca 1979), 20: AAS 71 (1979), 310.

19 Konst. dogm. o Kościele Lumen gentium, 11.

20 De sacramentis, V, 4, 26: CSEL 73, 70.

21 In Ioannis Evangelium, XII, 20: PG 74, 726.

22 Enc. Mysterium fidei (3 września 1965): AAS 57 (1965), 764.

23 Sesja XIII, Decretum de ss. Eucharistia, rozdz. 4: DS 1642.

24 Katechezy mistagogiczne, IV, 6: A. Piédangel (ed.), SCh 126, 138.

25 Por. Sobór Watykański II, Konst. dogm. o Objawieniu Bożym Dei verbum, 8.

26 Uroczyste wyznanie wiary (30 czerwca 1968), 25: AAS 60 (1968), 442-443.

27 Sermo IV in hebdomadam Sanctam: CSCO 413/Syr. 182,55.

28 La Divina Liturgia di S. Giovanni Crisostomo. Testo greco e italiano, Monastero Esarchico di Grottaferrata 1960, 97-99.

29 Missale Romanum, Editio typica tertia, Typis Vaticanis 2002, 587-588 (n. 113): [...] concede, ut qui Corpore et Sanguine Filii tui reficimur, Spiritu eius Sancto repleti, unum corpus et unus spiritus inveniamur in Christo.

30 Sobór Watykański II, Konst. o liturgii świętej Sacrosanctum Concilium, 47.

31 Missale Romanum, Embolismus post Orationem dominicam: Editio typica tertia, Typis Vaticanis 2002, 598 (n. 125).

32 Epistola ad Ephesios, 20, 2: J.A. Fischer (ed.), 160.

33 Por. Sobór Watykański II, Konst. duszp. o Kościele w świecie współczesnym Gaudium et spes, 39.

34 « Pragniesz czcić ciało Chrystusa? Nie lekceważ go, gdy jest nagie. Nie oddawaj mu czci tu, w świątyni, suknem z jedwabiu, aby lekceważyć je potem na zewnątrz, gdzie doświadcza zimna i nagości. Ten, który powiedział: „To jest Ciało moje”, jest tym samym, który rzekł: „Byłem głodny, a nie daliście Mi jeść” i „Wszystko, co uczyniliście jednemu z tych braci moich najmniejszych, Mnieście uczynili” [...] Po co stół eucharystyczny zastawiony złotymi kielichami, kiedy On umiera z głodu? Zacznij karmić Go głodnego, a potem z tego, co zostanie, będziesz mógł ozdobić również ołtarz »: Św. Jan Chryzostom, Homiliae in Matthaeum 50, 3-4: PG 58, 508-509; por. Jan Paweł II, Enc. Sollicitudo rei socialis (30grudnia 1987), 31: AAS (1988), 553-556.

35 Konst. dogm. o Kościele Lumen gentium, 3.

36 Tamże.

37 Sobór Watykański II, Dekr. o działalności misyjnej Kościoła Ad gentes, 5.

38 « Mojżesz wziął krew i pokropił nią lud, mówiąc: „Oto krew przymierza, które Pan zawarł z wami na podstawie wszystkich tych słów” » (Wj 24, 8).

39 Por. Sobór Watykański II, Konst. dogm. o Kościele Lumen gentium, 1.

40 Por. Tamże, 9.

41 Por. Sobór Watykański II, Dekr. o posłudze i życiu kapłanów Presbyterorum ordinis, 5. Ten sam dekret w n. 6 mówi: « Nie zbuduje się jednak żadnej wspólnoty chrześcijańskiej, jeżeli nie jest ona zakorzeniona w celebracji Najświętszej Eucharystii ».

42 In Epistolam I ad Corinthios homiliae, 24, 2: PG 61, 200. Por. Didaché, IX, 4: F.X. Funk, I, 22: Św. Cyprian, Ep. LXIII, 13: PL 4, 384.

43 PO 26, 206.

44 Sobór Watykański II, Konst. dogm. o Kościele Lumen gentium, 1.

45 Por. Sobór Trydencki, Sesja XIII, Decretum de ss. Eucharistia, kan. 4: DS 1654.

46 Por. Rituale Romanum: De sacra communione et de cultu mysterii eucharistici extra Missam, 36 (n. 80).

47 Por. Tamże, 38-39 (nn. 86-90).

48 Jan Paweł II, List apost. Novo millennio ineunte (6 stycznia 2001), 32: AAS 93 (2001), 288.

49 « W ciągu dnia wierni niech nie zaniedbują zwyczaju wizyty przed Najświętszym Sakramentem, który ma być strzeżony w kościołach z najwyższą godnością w osobnym miejscu, zgodnie z prawami liturgicznymi, ponieważ taka wizyta jest dowodem wdzięczności, znakiem miłości i wyrazem uznania dla Chrystusa Pana tam obecnego »: Paweł VI, Enc. Mysterium fidei (3 września 1965): AAS 57 (1965), 771.

50 Visite al SS. Sacramento ed a Maria Santissima, Introduzione: Opere ascetiche, Avellino 2000, 295.

51 N. 857.

52 Tamże.

53 Tamże.

54 Por. Kongregacja Nauki Wiary, Sacerdotium ministeriale (6 sierpnia 1983), III. 2: AAS 75 (1983), 1005.

55 Konst. dogm. o Kościele Lumen gentium, 10.

56 Tamże.

57 Por. Missale Romanum, Institutio generalis: Editio typica tertia, n. 147.

58 Por. Konst. dogm. o Kościele Lumen gentium, 10 i 28; Dekret o posłudze i życiu kapłanów Presbyterorum ordinis, 2.

59 « Sługa ołtarza działa w osobie Chrystusa jako głowy, który ofiaruje w imieniu wszystkich członków » Pius XII, Enc. Mediator Dei (20 listopada 1947): AAS 39 (1947), 556; por. Pius X, Adhort. Haerent animo (4 sierpnia 1908) Pii X Acta, IV, 16; Pius XI, Enc. Ad catholici sacerdotii (20grudnia 1935): AAS 28 (1936), 20.

60 List apost. Dominicae Cenae (24 lutego 1980), 8: AAS 72 (1980), 128-129.

61 Kongregacja Nauki Wiary, Sacerdotium ministeriale (6 sierpnia 1983), III. 4: AAS 75 (1983), 1006; por. Sobór Laterański IV, Rozdz. 1, Konst. o wierze katolickiej Firmiter credimus: DS, 802.

62 Sobór Watykański II, Dekr. o ekumenizmie Unitatis redintegratio, 22.

63 Jan Paweł II, List apost. Dominicae Cenae (24 lutego 1980), 2: AAS 72 (1980), 115.

64 Por. Dekr. o posłudze i życiu kapłanów Presbyterorum ordinis, 14.

65 Tamże, 13; por. Kodeks Prawa Kanonicznego, kan. 904; Kodeks Kanonów Kościołów Wschodnich, kan. 378.

66 Dekr. o posłudze i życiu kapłanów Presbyterorum ordinis, 6.

67 Por. Relacja końcowa, II, rozdz. 1: L'Osservatore Romano (10 grudnia 1985), 7.

68 Sobór Watykański II, Konst. dogm. o Kościele Lumen gentium, 26.

69 Nicolas Cabasilas, Życie w Chrystusie, IV, 10: SCh 355, 270.

70 Droga doskonałości, rozdz. 35.

71 Por. Kongregacja Nauki Wiary, List do Biskupów Kościoła katolickiego o niektórych aspektach Kościoła pojętego jako komunia Communionis notio (28 maja 1992), 4: AAS 85 (1993), 839-840; por. L'Osservatore Romano, wyd. pol., n.10/1992, 37-41.

72 Por. Sobór Watykański II, Konst. dogm. o Kościele Lumen gentium, 14.

73 In Illud: Vidi Dominum, hom. 6, 3: PG 56, 139.

74 N. 1385; por. Kodeks Prawa Kanonicznego, kan. 916; Kodeks Kanonów Kościołów Wschodnich, kan. 711.

75 Przemówienie do Członków Penitencjarii Apostolskiej i do Spowiedników z Bazylik Patriarchalnych w Rzymie (30 stycznia 1981): AAS 73 (1981), 203. Por. Sobór Trydencki, Sesja XIII, Decretum de ss. Eucharistia, rozdz. 7 i kan. 11: DS1647, 1661.

76 Kan. 915; por. Kodeks Kanonów Kościołów Wschodnich, kan. 712.

77 Sobór Watykański II, Konst. dogm. o Kościele Lumen gentium, 14.

78 Św. Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, III, q. 73, a.3c.

79 Kongregacja Nauki Wiary, List do Biskupów Kościoła katolickiego o niektórych aspektach Kościoła pojętego jako komunia Communionis notio (28 maja 1992), 11: AAS 85 (1993) 844; por. L'Osservatore Romano, wyd. pol. n.10/ 1992, 39.

80 Por. Sobór Watykański II, Konst. dogm. o Kościele Lumen gentium, 23.

81 Epistula ad Smyrnaeos, 8: PG 5, 713.

82 Sobór Watykański II, Konst. dogm. o Kościele Lumen gentium, 23.

83 Kongregacja Nauki Wiary, List do Biskupów Kościoła katolickiego o niektórych aspektach Kościoła pojętego jako komunia Communionis notio (28 maja 1992), 14: AAS 85 (1993), 847; por. L'Osservatore Romano, wyd. pol. n.10/1992, s. 40.

84 Sermo 272: PL 38, 1247.

85 Tamże, 1248.

86 Por. nn. 31-51: AAS 90 (1998), 731-746.

87 Por. Tamże, nn. 48-49: AAS 90 (1998), 744.

88 N. 36: AAS 93 (2001), 291-292.

89 Por. N. 1.

90 Por. Sobór Watykański II, Konst. dogm. o Kościele Lumen gentium, 11.

91 « Nos autem omnes, qui de uno pane et calice participamus, iunge ad invicem in unius Spiritus Sancti communionem » (Anaphora Basilici Caesariensis byzantina: A. Hänggi - I. Pahl, Prex Eucharistica: Textus e variis liturgiis antiquioribus selecti, Fribourg 1968, 239).

92 Por. Kodeks Prawa Kanonicznego, kan. 908; Kodeks Kanonów Kościołów Wschodnich, kan. 702; Papieska Rada Ds. Popierania Jedności Chrześcijan, Dyrektorium ekumeniczne (25 marca 1993), 122-125, 129-131: AAS 85 (1993), 1086-1089; Kongregacja Nauki Wiary, List Ad exsequendam (18 maja 2001): AAS 93 (2001), 786.

93 « Współuczestnictwo w czynnościach świętych, które przeszkadza jedności Kościoła albo kryje w sobie formalne trwanie w błędzie lub niebezpieczeństwo pobłądzenia w wierze, zgorszenia albo indyferentyzmu, jest zakazane na mocy prawa Bożego »: Dekr. o katolickich Kościołach Wschodnich Orientalium Ecclesiarum, 26.

94 N. 45: AAS 87 (1995), 948.

95 Dekr. o katolickich Kościołach Wschodnich Orientalium Ecclesiarum, 27.

96 Por. Kodeks Prawa Kanonicznego, kan. 844 §§ 3-4; Kodeks Kanonów Kościołów Wschodnich, kan. 671 §§ 3-4.

97 N. 46: AAS 87 (1995), 948.

98 Por. Sobór Watykański II, Dekr. o ekumenizmie Unitatis redintegratio, 22.

99 Por. Kodeks Prawa Kanonicznego, kan. 844; Kodeks Kanonów Kościołów Wschodnich, kan. 671.

100 Por. AAS 91 (1999), 1155-1172.

101 N. 22: AAS 92 (2000), 485.

102 Por. n. 21: AAS 95 (2003), 19-20.

103 N. 29: AAS 93 (2001), 285.

104 Św. Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, III, q.83, a.4c.

opr. mg/mg