słodki cukiereczek
Strona główna Opoki | Liturgia na dziś | Baza Mszy św. | Porozmawiajmy o wierze | Życie Kościoła | Jan Paweł II | Dołącz do grona darczyńców

Opoka jest przydatna? Wpłać darowiznę
Zapraszamy do czytelni Według autorów Według dziedzin Według tematów Wyszukaj Na zakupy!





Audiobooki w odcinkach




Wiadomości


 


Jan Paweł II

Audiencja generalna 16 września 1998

Duch a «ziarna prawdy» w ludzkiej myśli



1. Nawiązując do słów z Księgi Mądrości (1, 7), Sobór Watykański II poucza nas, że «Duch Pański», ofiarowujący swoje dary ludowi Bożemu pielgrzymującemu w historii, replet orbem terrarum, napełnia okrąg ziemi (por. Gaudium et spes, 11). Prowadzi On nieustannie ludzi ku pełni prawdy i miłości, którą Bóg Ojciec przekazał w Jezusie Chrystusie.

Owa głęboka świadomość obecności i działania Ducha Świętego oświeca zawsze myśl Kościoła i sprawia, że to wszystko, co jest prawdziwie ludzkie, znajduje oddźwięk w sercu uczniów Chrystusowych (por. tamże, 1).

Już w pierwszej połowie II w. filozof św. Justyn napisał: «Wszystko to, co stwierdzono zawsze w sposób znakomity i co zostało odkryte przez uprawiających filozofię lub ustanawiających prawa, zostało przez nich dokonane poprzez poszukiwania albo kontemplację części Słowa» (II Apol., 10, 1-3).

2. Otwarcie się ludzkiego ducha na prawdę i dobro urzeczywistnia się zawsze w perspektywie «światłości prawdziwej, która oświeca każdego człowieka» (por. J 1, 9). Tą światłością jest sam Chrystus Pan, który od samego początku oświecił drogę człowieka i wszedł do jego «serca». We Wcieleniu, kiedy nadeszła pełnia czasów, Światłość ukazała się światu w całej swej jasności, świecąc przed oczyma człowieka blaskiem prawdy (por. J 14, 6).

Zapowiedziane już w Starym Testamencie, stopniowe objawienie pełni prawdy, którą jest Jezus Chrystus, dokonuje się na przestrzeni wieków za sprawą Ducha Świętego. To specyficzne działanie «Ducha prawdy» (por. J 14, 17; 15, 26; 16, 13) dotyczy nie tylko wierzących, lecz w sposób tajemniczy wszystkich ludzi, którzy bez własnej winy nie znają Ewangelii, lecz szczerze szukają prawdy i starają się żyć uczciwie (por. Lumen gentium, 16).

W ślad za Ojcami Kościoła, św. Tomasz z Akwinu stwierdza, że żaden duch nie jest «tak ogarnięty ciemnością, by w żadnym wypadku nie mógł mieć udziału w boskim świetle. Każdą bowiem prawdę, poznaną przez kogokolwiek, zawdzięczamy tej 'światłości świecącej w ciemności'; jako że kimkolwiek jest ten, który ją wypowiada, pochodzi ona od Ducha Świętego» (Super Joannem, 1, 5 lect. 3, n. 103).

3. Z tego to powodu Kościół odnosi się przyjaźnie do wszelkich autentycznych poszukiwań, jakich dokonuje ludzka myśl, i darzy szczerym szacunkiem dziedzictwo mądrości zdobyte i przekazane przez różne kultury. Znalazły w nim wyraz niewyczerpane zdolności twórcze ludzkiego ducha, ukierunkowanego przez Ducha Bożego ku pełni prawdy.

Spotkanie pomiędzy słowem prawdy głoszonym przez Kościół a mądrością wyrażaną przez kultury i opracowaną przez filozofie, stanowi dla tych ostatnich zachętę, by się otworzyć i znaleźć swe dopełnienie w objawieniu pochodzącym od Boga. Jak podkreśla Sobór Watykański II, to spotkanie wzbogaca Kościół, czyniąc go zdolnym do coraz głębszego wnikania w prawdę, wyrażania jej przy pomocy języków różnych tradycji kulturowych i ukazywania jej — niezmiennej co do istoty — w formie bardziej dostosowanej do zmieniających się czasów (por. Gaudium et spes, 44).

Ufność w obecność i działanie Ducha Świętego, również w trudnej sytuacji kultury naszych czasów, może stanowić u progu Trzeciego Tysiąclecia zapowiedź nowego spotkania pomiędzy Chrystusową prawdą a ludzką myślą.

4. W perspektywie wielkiego Jubileuszu Roku 2000 należy pogłębić nauczanie Soboru na temat tego stale odnawianego i owocnego spotkania między objawioną prawdą, przechowywaną i przekazywaną przez Kościół, a wielorakimi formami ludzkiej myśli i kultury. Niestety, jeszcze dzisiaj pozostają aktualne słowa Pawła VI, zawarte w encyklice Evangelii nuntiandi, mówiące, że «rozłam między Ewangelią i kulturą stanowi niewątpliwie dramat naszej epoki» (n. 20).

Aby zapobiec temu rozłamowi, który ma poważne konsekwencje dla sumień i wyborów zachowań, należy przywrócić uczniom Jezusa Chrystusa spojrzenie wiary, zdolne do odkrycia «ziaren prawdy» rozsianych pośród ludzi nam współczesnych przez Ducha Świętego. Możemy się również przyczynić do ich oczyszczania i dojrzewania poprzez cierpliwą sztukę dialogu, którego głównym celem jest ukazanie oblicza Chrystusowego w całym jego blasku.

W sposób szczególny trzeba pamiętać o zasadzie sformułowanej przez ostatni Sobór, którą chciałem przypomnieć w encyklice Dives in misericordia: «O ile różne kierunki dziejowe i współczesne prądy ludzkiej myśli były i są skłonne rozdzielać, a nawet przeciwstawiać sobie teocentryzm i antropocentryzm, to natomiast Kościół, idąc za Chrystusem, stara się wnosić w dzieje człowieka organiczne i dogłębne zespolenie obojga» (n. 1).

5. Wspomniana zasada okazuje się owocna nie tylko w odniesieniu do filozofii i kultury humanistycznej, ale również dla badań naukowych i sztuki. Owszem, uczony, który «pokornie i wytrwale usiłuje zbadać tajniki rzeczy, prowadzony jest niejako, choć nieświadomie, ręką Boga, który wszystko utrzymując sprawia, że rzeczy są tym, czym są» (Gaudium et spes, 36).

Z drugiej strony, prawdziwy artysta potrafi intuicyjnie pojąć i wyrazić świetlany i nieskończony horyzont, w którym zawiera się egzystencja człowieka i świata. Jeśli pozostaje wierny natchnieniu, które jest w nim i zarazem jest większe od niego, jego udziałem staje się tajemnicza konnaturalność z pięknem, w które Duch Święty odziewa stworzenie.

Niech Duch Święty, Światłość oświecająca umysły i «artysta świata» (S. Bułgakow, Il Paraclito, Bolonia 1971, s. 311), prowadzi Kościół i ludzkość naszych czasów po drogach nowego, zdumiewającego spotkania z blaskiem Prawdy!

Do Polaków uczestniczących w audiencji generalnej:

14 września wspominamy co roku tajemnicę Chrystusowego Krzyża — obchodzimy święto Podwyższenia Krzyża Pańskiego. Mnie łączy się ten dzień z wielkim świętem w sanktuarium ojców cystersów w Mogile w Nowej Hucie. Z kolei zaś 15 września przypada uroczystość Matki Bożej Bolesnej, stojącej pod krzyżem. Tyle jest na całym świecie i w Polsce Jej sanktuariów, Jej obrazów, na przykład Smętna Dobrodziejka w kościele ojców franciszkanów w Krakowie, gdzie tak często przebywałem.

Te wszystkie miejsca, te daty wrześniowe, te tajemnice Chrystusa ukrzyżowanego i Jego Matki mówią nam o Przedwiecznej Mądrości, o Słowie Wcielonym, które weszło w dzieje człowieka i spotkało się z ludzką mądrością, przyjęło ją do siebie, uszlachetniło, ukierunkowało.

Wszystkim wam, moim rodakom, zwłaszcza wam, młodym pielgrzymom, studentom, życzę, abyście żyli w świetle Mądrości Przedwiecznej, Słowa Wcielonego, Chrystusa ukrzyżowanego, stając nieraz pod krzyżem z Jego Bolesną Matką. Pochwalony Jezus Chrystus!








 wyślij znajomym

Zobacz także:
Marek Paweł Tomaszewski, Dziewczynka pełna Ducha Świętego
Papież Franciszek, Jezus wzywa nas do poświęcenia się na rzecz jedności i miłości
Andrzej Cichoń, Pan jest dobry
Andrzej Cichoń, Recepta na szczęście
Słowo wśród nas, Przyjdź, Panie!
Robert Grohs, Jeśli nie działa, to znaczy, że czegoś brakuje
Jarosław Kumor, Nie gasić dziecięcego ducha
Papież Franciszek, Zdecydowane głoszenie
Rosanna Virgili, Błogosławieństwo Elżbiety
Papież Franciszek, Misja w centrum wiary chrześcijańskiej
Komentarze internautów:

Benedykt XVI | Biblioteka audio i wideo | Czytelnia | Dane nt. Kościoła | Edukacja Ekonomiczna | Felietony, komentarze | Filozofia | Galeria zdjęć | Inne nauki |
Europa, Polska, Kościół | Internet i komputery | Jan Paweł II | Katalog adresów | Katechetom i duszpasterzom | Kultura | Księgarnia religijna | Liturgia - na dziś i na niedziele | Mapa serwisu | Msze św. - gdzie, kiedy? | Nauczanie | Noclegi w Polsce | Noclegi, hotele w Polsce | Nowości na naszych stronach | Papież Franciszek | Pielgrzymki piesze - ePielgrzymka | Rekolekcje | Rodzina | Sekty | Serwis informacyjny | Słownik | Sonda | Święci patroni | Szukaj | Tapety i dzwonki religijne | Teologia | Twój głos w dyskusji | Varia | Życie Kościoła