Niech praca uczonych i artystów odzwierciedla wielkość oraz piękno naszej chrześcijańskiej nadziei

Z okazji XV sesji publicznej Akademii Papieskich Benedykt XVI wystosował przesłanie do kard.Gianfranca Ravasiego, przewodniczącego Papieskiej Rady Kultury i Rady Koordynacyjnej Akademii Papieskich, koordynującej posiedzenia publiczne 7 instytucji promujących intelektualny, duchowy i kulturalny wymiar życia Kościoła. Są to: Papieska Akademia św. Tomasza z Akwinu, Papieska Akademia Teologiczna, Papieska Akademia Niepokalanej, Papieska Międzynarodowa Akademia Maryjna, Papieska Znamienita Akademia Sztuk Pięknych i Literatury Mistrzów przy Panteonie, Papieska Rzymska Akademia Archeologii oraz Papieska Akademia «Cultorum Martyrum». W XV sesji, poświęconej wniebowzięciu Maryi jako znakowi pocieszenia i niezachwianej nadziei, wziął udział Sekretarz Stanu kard. Tarcisio Bertone, który 16grudnia 2010 r. odczytał jej uczestnikom przesłanie papieskie.

Czcigodny Brat kard. Gianfranco Ravasi, przewodniczący Papieskiej Rady Kultury

Z okazji XV sesji publicznej Akademii Papieskich z przyjemnością przesyłam Księdzu Kardynałowi serdeczne pozdrowienia, którymi pragnę objąć także innych przewodniczących i członków Akademii, a w szczególności Ciebie, czcigodny Bracie, jako przewodniczącego Rady Koordynacyjnej. Pozdrowienia kieruję również do księży kardynałów, do biskupów, do kapłanów, do zakonników i zakonnic, do państwa ambasadorów i do wszystkich uczestników tego dorocznego spotkania.

Przed 15 laty czcigodny Jan Paweł II powołał do życia Radę Koordynacyjną i ustanowił Nagrodę Akademii Papieskich, dając tym istotną zachętę i silny bodziec do rozwijania ich działalności. Teraz, oceniając uważnie to, co zostało dokonane, należy w dalszym ciągu zachęcać do odnowy wszystkich Akademii Papieskich i każdej z osobna, ażeby coraz skuteczniej mogły służyć swym wkładem Stolicy Apostolskiej i całemu Kościołowi. W związku z tym proszę Ciebie, czcigodny Bracie, byś ze szczególną uwagą przyglądał się rozwojowi każdej instytucji, zabiegając zarazem o ich wzajemne wsparcie i coraz większą współpracę.

XV sesja publiczna została przygotowana przez Międzynarodową Papieską Akademię Maryjną i przez Papieską Akademię Niepokalanej, które bardzo stosownie zadecydowały, że w czasie tego uroczystego zgromadzenia będzie upamiętniona 60. rocznica ogłoszenia dogmatu o wniebowzięciu Maryi, proponując temat: «Wniebowzięcie Maryi znakiem otuchy i niezachwianej nadziei». W istocie
1 listopada 1950 r., podczas pamiętnego Roku Jubileuszowego, czcigodny Pius XII, promulgując konstytucję apostolską Munificentissimus Deus, ogłosił uroczyście ten dogmat na placu św. Piotra. Kilka lat wcześniej, w 1946 r., o. Carlo Balić OFM założył Międzynarodową Akademię Maryjną, właśnie z myślą o wspieraniu i koordynowaniu ruchu asumpcjonistycznego.

Pius XII pragnął owym uroczystym aktem wskazać, nie tylko katolikom, ale również wszystkim ludziom dobrej woli — w trudnym i delikatnym okresie historycznym po zakończeniu II wojny światowej — na nadzwyczajną postać Maryi jako model i wzór nowej ludzkości odkupionej przez Chrystusa: «Należy się (...) spodziewać — pisał — że ci, którzy rozważają chwalebny przykład Maryi, będą się przekonywali coraz więcej, ile jest warte życie ludzkie (...) i (...) niechaj w ten okazały sposób oczom wszystkich jawi się w pełnym świetle, jak wzniosły jest kres przeznaczenia naszej duszy i ciała. Oby wreszcie wiara w cielesne Wniebowzięcie Maryi uczyniła mocniejszą i żywszą wiarę w nasze zmartwychwstanie (Munificentissimus Deus: AAS 42, 1950, 753-771). Uważam, że te życzenia są jak najbardziej aktualne, i ja także zachęcam was wszystkich do poddania się przewodnictwu Maryi, abyście się stali głosicielami i świadkami nadziei, jaka płynie z kontemplacji tajemnic Chrystusa, który umarł i zmartwychwstał dla naszego zbawienia.

Maryja bowiem, jak poucza Sobór WatykańskiII w Konstytucji dogmatycznej Lumen gentium, jest znakiem niezawodnej nadziei i otuchy dla ludu Bożego pielgrzymującego w historii: «Jak w niebie Matka Jezusa doznaje już chwały co do ciała i duszy, będąc obrazem i początkiem Kościoła mającego osiągnąć pełnię w przyszłym wieku, tak tu na ziemi, dopóki nie nadejdzie dzień Pański (por. 2 P 3, 10), przyświeca Ona pielgrzymującemu Ludowi Bożemu jako znak niezachwianej nadziei i pociechy» (n. 68). W encyklice Spe salvi, która jest poświęcona chrześcijańskiej nadziei, nie mogłem nie przypomnieć szczególnej roli Maryi, wspierającej wierzących i wskazującej im drogę w wędrówce do niebieskiej ojczyzny. Zwróciłem się do Niej, wzywając jako Gwiazdę nadziei dla Kościoła i dla całej ludzkości (por. n. 49). Maryja jest gwiazdą jaśniejącą światłem i pięknem, która zapowiada i antycypuje naszą przyszłość, ostateczne przeznaczenie, do jakiego nas powołuje Bóg, Ojciec bogaty w miłosierdzie.

Ojcowie i doktorzy Kościoła, wyrażając także powszechne odczucia wiernych i rozważając to, co celebrowała liturgia, głosili szczególny przywilej Maryi, ukazywali Jej pełne blasku piękno, które podtrzymuje i umacnia naszą nadzieję.

Św. Jan Damasceński, który wniebowstąpieniu Maryi poświęcił trzy wspaniałe kazania, wygłoszone w Jerozolimie ok. 740 r. w pobliżu grobu, który według tradycji jest grobem Maryi, mówi: «Twoja dusza bowiem nie zstąpiła do piekieł; Twoje ciało nie zaznało zepsucia. Twoje nieskalane i całkowicie piękne ciało nie pozostało na ziemi, przeciwnie, zasiadasz na tronie w królestwie niebieskim jako królowa, pani, władczyni, Matka Boga, prawdziwa Boża rodzicielka wzięta do nieba» (Omelia I sulla Dormizione, PG 96, 719 — Homilia o Zaśnięciu).

Temu głosowi Kościoła wschodniego odpowiada echem, pośród wielu głosów łacińskiego Zachodu, głos piewcy Maryi, św. Bernarda z Clairvaux, który w ten sposób obrazuje wniebowzięcie: «Nasza Królowa nas poprzedziła; poprzedziła nas i została przyjęta tak uroczyście, że z ufnością słudzy mogą pójść za swoją Panią, mówiąc: Zabierz nas ze sobą, pobiegniemy za wonią Twoich pachnideł (por. Pnp 1, 3). Nasza pielgrzymująca ludzkość posłała naprzód swoją Orędowniczkę, która będąc Matką Sędziego i Matką miłosierdzia, będzie mogła negocjować nabożnie i skutecznie sprawę naszego zbawienia. Nasza ziemia posłała dziś do nieba cenny prezent, ażeby dając i otrzymując, połączyły się w szczęśliwej wzajemności przyjaźni to co ludzkie z boskim, to co ziemskie z niebieskim, najniższe z największym (...) Jest Królową niebios, jest miłosierna, jest Matką jednorodzonego Syna Bożego» (In assumptione B.M.V., Sermo I: PL 183, 415).

Przemierzając zatem ową via pulchritudinis, którą sługa Boży Paweł VI wskazał jako inspirującą drogę badań teologicznych i mariologicznych, chciałbym zwrócić uwagę na głęboką harmonię między myślą teologiczną i mistyczną, liturgią, pobożnością maryjną i dziełami sztuki, które wspaniałością barw i form opiewają tajemnicę wniebowzięcia Maryi i Jej chwałę niebieską u boku Syna. Spośród tych ostatnich zachęcam was do podziwiania dwóch szczególnie wymownych w Rzymie — mozaik w absydach poświęconych Maryi bazylik: Matki Boskiej Większej i Matki Boskiej na Zatybrzu.

Refleksja teologiczna i duchowa, liturgia, kult maryjny, przedstawienie w sztuce tworzą naprawdę jedną całość, pełne i skuteczne przesłanie, zdolne wzbudzić podziw oczu, dotknąć serca i pobudzać umysł do jeszcze głębszego zrozumienia tajemnicy Maryi, w której widzimy wyraźne odzwierciedlenie i zapowiedź naszego przeznaczenia, naszej nadziei.

Dlatego korzystając z tej okazji, zachęcam uczonych zajmujących się teologią i mariologią do podążania via pulchritudinis i ufam, że również w naszych dniach, dzięki większej współpracy między teologami, liturgistami i artystami, będą mogły być podziwiane i kontemplowane przez wszystkich wyraźne i wymowne przesłania.

Aby dodać zachęty wszystkim, którzy pragną wnosić swój wkład w promocję i wprowadzanie w życie nowego humanizmu chrześcijańskiego, przyjmując propozycję Rady Koordynacyjnej, z przyjemnością przyznaję ex aequo Nagrodę Papieskich Akademii Kościelnych «Marian Academy of India» — młodemu i aktywnemu stowarzyszeniu mariologiczno-maryjnemu, z siedzibą w Bangalore w Indiach, reprezentowanemu przez jego przewodniczącego ks. Kulandaisamy'ego Rayara — i prof. Luisowi Albertowi Estevesowi dos Santos Casimirowi za jego ważną rozprawę doktorską pt.A Anunciaçao do Senhor na pintura quinhentista portuguesa (1500-1550). Análise geométrica, iconográfica e significado iconológico. (Zwiastowanie Pańskie w portugalskim malarstwie szesnastowiecznym [1500-1550]. Analiza geometryczna, ikonograficzna i znaczenie ikonologiczne).

Ponadto pragnę, aby na znak uznania i jako zachęta został nadany Medal Pontyfikatu grupie Gen Verde, należącej do Ruchu Focolari, silnie przepojonej wartościami ewangelicznymi i otwartej na dialog narodów i kultur, za jej zaangażowanie w dziedzinie artystycznej.

Na koniec, życząc wam coraz większej pasji do angażowania się w waszych dziedzinach działalności, zawierzam każdego z was i waszą pracę matczynej opiece Dziewicy Maryi, Tota Pulchra, Gwiazdy nadziei, i z serca udzielam Księdzu Kardynałowi i wszystkim obecnym specjalnego błogosławieństwa apostolskiego

Watykan, 15 grudnia 2010 r.

Benedictus pp XVI

opr. mg/mg