Guido Stinissen OCD
MODLITWA OBECNOŚCI
ZE ŚWIĘTĄ TERESĄ Z AVILA
(Wprowadzenie i przypisy)
Drogi Czytelniku
Książka, którą trzymasz w ręku, jest rezultatem współpracy trzech wydawnictw: Cerf z Paryża, Kairos z Kijowa oraz Znak z Krakowa. Wydawnictwo Kairos zostało założone w 1992 roku przez dominikanów pracujących w Kijowie i jest oficyną wydawniczą publikującą książki i czasopisma o charakterze religijnym. Każdego roku Kairos wydaje kilkanaście książek w języku ukraińskim lub rosyjskim, regularnie ukazują się cztery tytuły czasopism o charakterze ekumenicznym dla chrześcijan żyjących na Ukrainie oraz kwartalnik dla mniejszości polskiej.
Seria „Żywa Wiara”, w której skład wchodzi ta książka, pragnie przedstawić polskim Czytelnikom tłumaczenia najciekawszych pozycji z wydawanej od 30 lat przez Cerf kolekcji „Foi Vivante”. Książki te przeznaczone są dla szerokiego kręgu odbiorców, stawiają sobie za cel popularyzację duchowości i teologii chrześcijańskiej oraz formowanie chrześcijan do dojrzałej wiary. Oprócz motywów o charakterze merytorycznym, o powstaniu tej serii zadecydowały także względy ekonomiczne. Dochód uzyskany ze sprzedaży książek z serii „Żywa Wiara” zostanie przekazany Wydawnictwu Kairos. Kupując książki naszej serii, wspierasz jednocześnie, Drogi Czytelniku, działalność wydawnictwa religijnego na Ukrainie.
Mamy nadzieję, że lektura książek wydawanych w serii „Żywa Wiara” pomoże wielu polskim Czytelnikom w sposób dojrzały przeżywać ich wiarę w realiach codziennego życia.
Wydawcy
WPROWADZENIE
W bazylice Świętego Piotra w Rzymie znajduje się figura Teresy od Jezusa. Napis umieszczony u dołu jest bardzo znaczący: Mater spiritualium - Matka ludzi łaknących ducha. Co jednak ta szesnastowieczna mniszka ma do przekazania chrześcijanom, zwłaszcza świeckim, zaangażowanym we współczesny Kościół?
W 1970 roku Paweł VI ogłosił Teresę doktorem Kościoła powszechnego, mając na uwadze ludzi nam współczesnych. Teresa z Avila jest, wraz z Katarzyną ze Sieny, pierwszą kobietą, której przyznano ten tytuł. Miejmy nadzieję, że Teresa z Lisieux, córka swej Madre, już wkrótce dostąpi tego samego zaszczytu1.
Teresa od Jezusa została ogłoszona doktorem Kościoła jako mistrzyni modlitwy i życia duchowego. Rzeczywiście, w tej dziedzinie jest ona mistrzem i pewnym przewodnikiem, zdolnym pouczyć wszystkich starających się pogłębić więź z Bogiem na drodze autentycznego życia wewnętrznego. W swych pismach, podobnie jak w trakcie całego życia, świadczy o naszym wspólnym powołaniu do przeżywania osobistej relacji z Bogiem, którego miłość, wychodząc nam naprzeciw, zaprasza nas z kolei do pokochania Go.
W tym punkcie istnieje pełna zgodność między nauczaniem Teresy a nauczaniem Soboru Watykańskiego II, który w większości dokumentów zwrócił uwagę, że jest konieczne, by dzisiejszy człowiek pogłębił swoje zjednoczenie z Bogiem, by je żywił i podtrzymywał poprzez miłosne trwanie w ciszy i życie modlitwą. Konstytucja duszpasterska o Kościele w świecie współczesnym - Gaudium et spes - stwierdza, że „osobliwą rację godności ludzkiej stanowi powołanie człowieka do uczestniczenia w życiu Boga. Człowiek już od swego początku zapraszany jest do rozmowy z Bogiem: [...] powołany jest jako syn do samej wspólnoty z Bogiem i do udziału w Jego szczęściu” (nr 19 i 21).
Chciałbym pomóc czytelnikowi, by wszedł w sposób pełny w swą zażyłość z Bogiem. Cel, jaki sobie wyznaczyłem, jest więc pedagogiczny. Nie chodzi mi jednak o wykład akademicki. Poprzez tę książkę chcę dodać odwagi tym, którzy wkroczyli na drogę wiodącą do zjednoczenia z Panem. Z doświadczenia wiem, że na tej trudnej drodze potrzebne jest od czasu do czasu słowo zachęty, wsparcie, dodanie otuchy. Musimy mieć poczucie, że kroczymy wspólnie, jako lud Boga, bracia i siostry. Przytaczam po prostu i komentuję kilka kluczowych tekstów Teresy z Avila, wychodząc od doświadczenia miłosnego trwania wobec Pana w ciszy. Ukazana wędrówka podobna jest do tej, którą opisałem nieco szerzej w książce Découvre-moi Ta présence. Rencontres avec Jean de la Croix („Odsłoń przede mną obecność Twoją. Spotkania z Janem od Krzyża”, Cerf, Paryż 1989). Książka, którą tu przedstawię, może służyć nie tylko indywidualnej lekturze, ale również czytaniu w grupie, dostarczając tematów do rozmowy.
Modlitwa obecności jest jak droga. Wędrujemy. Nie starajmy się uparcie dowiedzieć, na jakim etapie tej drogi znajdujemy się obecnie. Wystarczy po prostu zrozumieć, że hojność Boga jest niezrównana i że zawsze ma On coś więcej do zaofiarowania. Jego miłość jest miłością bez granic. My także nie powinniśmy jej ograniczać. Na drodze miłości, jaką jest modlitwa w ciszy, przyciąga nas wciąż niezgłębiona pełnia, która pozwala się oczekiwać. Pozostajemy więc w drodze...
Dziękuję tym wszystkim, którym mogłem wskazać drogę modlitwy terezjańskiej i modlitwy według Jana od Krzyża, będąc ich duchowym kierownikiem czy też podczas tygodniowych rekolekcji w ciszy. Tak naprawdę to właśnie ich doświadczenie, rozwijając się w ciągu całego życia, potwierdza naukę Teresy - tej reformatorki Karmelu. Mam nadzieję, że książka ta przyczyni się do wzrostu liczby jej uczniów.
Zesłanie Ducha Świętego 1996
Przypisy:
1. Dnia 19 października 1997 r. Jan Paweł II ogłosił św. Teresę od Dzieciątka Jezus doktorem Kościoła powszechnego. Wprowadzenie o. Guido Stinissena pochodzi z roku 1996 (przyp. tłum.).
2. Teksty św. Teresy cytowane - z koniecznymi zmianami - według wydań: Św. Teresa od Jezusa, Dzieła, przeł. ks. biskup Henryk Piotr Kossowski, Wydawnictwo OO. Karmelitów Bosych, Kraków 19622, t. 1-2; 19873, t. 1-3. Używane skróty oznaczają: DD - Droga doskonałości, Sprawozdania - Sprawozdania duchowe, Twierdza - Twierdza wewnętrzna, Życie - Księga Życia (Życie św. Teresy od Jezusa napisane przez nią samą) (przyp. tłum.).
3. Hiszp. „Matka” - tak nazywano Teresę (przyp. tłum.).
4. Teksty św. Jana od Krzyża cytowane - z koniecznymi zmianami - według wydania: Św. Jan od Krzyża, Dzieła, przeł. o. Bernard Smyrak OCD, Wydawnictwo OO. Karmelitów Bosych, Kraków 19955. Używane skróty oznaczają: Droga - Droga na górę Karmel, Noc - Noc ciemna, Pieśń - Pieśń duchowa, Płomień - Żywy płomień miłości (przyp. tłum.).
5. Napisałem o tym szerzej w książce Découvre-moi Ta présence. Rencontres avec Jean de la Croix („Odsłoń przede mną obecność Twoją. Spotkania z Janem od Krzyża”), Cerf, Paryż 1989.
6. Noria - urządzenie do podnoszenia (np. wody) za pomocą czerpaków, osadzonych na zamkniętym łańcuchu, używane powszechnie w Hiszpanii i południowej Francji (przyp. tłum.).
7. Zob. wyżej, przyp. 2.
8. Chcę widzieć Boga, przeł. o. Walerian Ryszka OCD, Wydawnictwo OO. Karmelitów Bosych, Kraków 19982, a także Jestem córką Kościoła, przeł. Olga Nowakowska, Wydawnictwo OO. Karmelitów Bosych, Kraków 1984.
9. Noc jest mi światłem. Noc ciemna u św. Jana od Krzyża, przeł. Justyna Iwaszkiewicz, Wydawnictwo OO. Karmelitów Bosych, Kraków 19972.
Copyright © (Polish edition) by Wydawnictwo Kairos, Kijów 1998
