Św. Marcelin Józef Benedykt Champagnat

Marcelin Champagnat urodził się 20 maja 1789 r. w Marlhes w południowowschodniej Francji. Jego ojciec był rolnikiem i kupcem, który w okresie porewolucyjnym sprawował różne funkcje publiczne. Marcelin był dziewiątym dzieckiem, w dzieciństwie nie uczęszczał do szkoły, a jego wychowaniem zajmowały się matka i ciotka — zakonnica wypędzona z klasztoru podczas rewolucji. Systematyczną naukę rozpoczął dopiero w wieku 14 lat, gdy odkrył swoje powołanie do kapłaństwa. W latach 1805-1813 kształcił się w seminarium niższym w Verričres, a następnie w wyższym w Lyonie, gdzie wraz z nim przygotowywali się do kapłaństwa Jan Maria Vianney, późniejszy święty proboszcz z Ars, oraz Jean-Claude Colin, założyciel Towarzystwa Maryi (zgromadzenia ojców marianistów). Tam przyłączył się do grupy alumnów, którzy dostrzegając potrzebę ponownej ewangelizacji społeczeństwa, zamierzali założyć zgromadzenie o duchowości maryjnej, złożone z kapłanów, zakonnic i trzeciego zakonu. Marcelin pragnął również stworzyć w ramach tej rodziny zakonnej wspólnotę braci, którzy zajmowaliby się kształceniem ubogich dzieci i młodzieży.

W dzień po przyjęciu święceń (22 lipca 1816 r.) młodzi kapłani oddali się na służbę Maryi i pod Jej szczególną opiekę. Marcelin Champagnat został wikariuszem w parafii La Valla. Pełniąc codzienną posługę kapłańską, stykał się często z przejawami ignorancji religijnej, zacofania kulturowego i ubóstwa duchowego. Był świadkiem śmierci 17-letniego chłopca, który nie znał Boga: to doświadczenie przekonało go, że nie powinien dłużej zwlekać z realizacją swojego zamysłu. 2 stycznia 1817 r., zaledwie sześć miesięcy po przybyciu do parafii La Valle, 27-letni Marcelin Champagnat stworzył zalążek swojej wspólnoty — Zgromadzenia Braci Szkolnych Marystów, przyjmując dwóch pierwszych uczniów. Pragnął wykształcić ich na chrześcijańskich nauczycieli, katechistów i wychowawców młodzieży. Zamieszkali razem, choć Marcelin nie przestał pełnić posługi kapłańskiej w parafii. Rychło pojawiły się liczne powołania, powstały szkoły, a wspólnota wybudowała nowy dom zakonny. W 1825 r. Marcelin został zwolniony z obowiązków wikariusza i mógł poświęcić się wyłącznie swemu zgromadzeniu: formacji religijnej, pedagogicznej i apostolskiej braci, wizytowaniu szkół, zakładaniu nowych dzieł. W tym okresie zmagał się z wieloma trudnościami i spotykał się z niezrozumieniem ze strony duchowieństwa. Równocześnie władze okolicznych miejscowości zwracały się do niego z prośbą o zakładanie nowych szkół, by w ten sposób zapewnić podstawowe wykształcenie dzieciom. Głęboka pokora, przekonanie o zgodności swojej wizji z zamysłem Bożym oraz ufność w opiekę Maryi pozwoliły mu przetrwać czas próby.

W 1836 r. władze kościelne zatwierdziły Towarzystwo Maryi i w nim Marcelin Champagnat złożył śluby zakonne. W ostatnim okresie życia poświęcił wiele energii sprawom związanym z legalizacją zgromadzenia, wysłał też trzech pierwszych braci na misje do Oceanii. Zmarł po długiej chorobie 6 czerwca 1840 r. w wieku 51 lat. W poczet błogosławionych zaliczył go Pius XII 29 maja 1955 r.

Zgromadzenie Braci Szkolnych Marystów (Institutum Fratrum Maristarum a Scholis, FMS), znane także jako Zgromadzenie Małych Braci Maryi (Institutum Parvulorum Fratrum Mariae, PFM), zostało oficjalnie uznane w 1863 r. W 1988 r. liczyło 4 887 braci i było obecne w 74 krajach na 5 kontynentach. Bracia prowadzą szkoły, kształcą nauczycieli, opiekują się trudną młodzieżą z marginesu społecznego i «dziećmi ulicy», pracują wśród emigrantów i aborygenów w Oceanii.