Bł. Wasyl Hopko

Urodził się 21 kwietnia 1904 r. w Hrabskie we wschodniej Słowacji w ubogiej rodzinie greckokatolickiej. W 1905 r. stracił ojca. Trzy lata później matka wyjechała do Stanów Zjednoczonych w poszukiwaniu pracy, a wychowaniem chłopca zajął się dziadek oraz brat matki, greckokatolicki kapłan Demeter Petrenko.

Wasyl uczył się w Preszowie, najpierw w Królewskim Gimnazjum Katolickim, a następnie w Słowackim Ewangelickim Gimnazjum Kolegiackim. Tam też w 1923 r. wstąpił do greckokatolickiego seminarium duchownego.

Po święceniach kapłańskich, które otrzymał 3 lutego 1929 r., został administratorem parafii w Pakostowie, a potem pierwszym proboszczem nowej parafii w Pradze. Jednocześnie podjął studia na wydziale teologii Uniwersytetu Karola w Pradze, które zakończył doktoratem w Bratysławie w 1940 r.

Po siedmiu latach powrócił do Preszowa, gdzie był ojcem duchownym w tamtejszym seminarium, sekretarzem kurii biskupiej, a od 1943 r. profesorem teologii moralnej i pastoralnej. W tym czasie napisał kilka książek i założył pismo katolickie «Blahovistnik». W 1947 r. został mianowany biskupem pomocniczym eparchii preszowskiej (tyt. Midilia); sakrę biskupią otrzymał 11 maja tego samego roku. Jako dewizę wybrał słowa: «Aby wszyscy byli jedno».

28 kwietnia 1950 r. władze komunistyczne zdelegalizowały Kościół greckokatolicki w Czechosłowacji. Wszyscy biskupi zostali uwięzieni. Bpa Wasyla poddano brutalnym przesłuchaniom, trwającym ponad rok, podczas których usiłowano go zmusić do złożenia fałszywych zeznań. 24 października 1951 r. skazano go na 15 lat więzienia, grzywnę w wysokości 20 tys. koron i pozbawienie praw cywilnych na 10 lat. Po trzynastu latach wyszedł na wolność ze względu na zły stan zdrowia. Przez 4 lata mieszkał w domu opieki w Oseku w północnych Czechach, ponieważ władze komunistyczne nie pozwalały mu wrócić do Słowacji.

W 1968 r., po rehabilitacji Kościoła greckokatolickiego, powrócił do Preszowa, a 20 grudnia tegoż roku Paweł VI potwierdził jego nominację na biskupa pomocniczego wszystkich grekokatolików w Czechosłowacji.

Zmarł 23 lipca 1976 r. w Preszowie. Podczas ekshumacji zwłok bpa Wasyla odkryto w jego kościach arszenik, który musiał być mu przez dłuższy czas podawany w małych ilościach, najprawdopodobniej w czasie uwięzienia.

opr. mg/mg