DZIELIĆ SIĘ

W Dziejach Apostolskich czytamy o wspólnocie pierwszych chrześcijan: „Jeden duch i jedno serce ożywiały wszystkich wierzących. Żaden nie nazywa swoim tego, co posiadał, ale wszystko mieli wspólne” (Dz 4, 32). Czy słowa te opisują rzeczywistość, czy też są tylko marzeniami? Czy zabrania się chrzęścijaninowi posiadania własności prywatnej? Tekst z Dziejów Apostolskich pobudza do coraz to nowych refleksji na ten temat.

Każdy powinien dzielić się tym, co posiada. Dotyczy to nie tylko pieniędzy i majątku, ale również jego cech, talentu - jego uzdolnień, dobroci, radości, opanowania, cierpliwości. Każdy człowiek posiada „coś”, czym mógłby się podzielić, i takiej postawy powinien się nauczyć. Określa go to, co sam tworzy, zdobywa, posiada i co sobą reprezentuje. Dlatego ludzie tak mocno przeżywają, gdy im się coś zabierze lub w czymś zaprzeczy. Stąd też siódme i ósme przykazanie Dekalogu stoją na straży własności zarówno materialnej, jak i duchowej.

Każde posiadanie niesie z sobą niebezpieczeństwo. Uzależnia, wiąże, całkowicie pochłania - często kosztem innych. Przed taką postawą wyraźnie przestrzega Dobra Nowina Jezusa: „Łatwiej jest wielbłądowi przejść przez ucho igielne, niż bogatemu wejść do j królestwa niebieskiego” (Mt 19, 24). Jeżeli Kościół mimo to broni własności prywatnej, czyni tak, aby dać ludziom możliwość organizowania życia w sposób wolny i godny człowieka. Tym samym nie popiera systemu gospodarczego, który dąży tylko do wzbogacania ludzi już posiadających.

„Majątek” oznacza także zawsze: społeczny obowiązek świadczenia z tego, co się posiada, na rzecz innych. Przynosi to korzyść każdej społeczności - rodzinie, grupie, państwu. Chrześcijańska miłość bliźniego, w sytuacji nierówności społecznych, domaga się również sprawiedliwego rozdziału dóbr, np. zrównania biednych i bogatych, udziału robotników w zysku pracodawców, w organizacji i rozdziale wytworzonych dóbr. Kto korzysta z praw, musi także zdawać sobie sprawę z tego, że nakłada to na niego obowiązki. Gdy jednak świadczenie jest tylko obowiązkiem, to wkrótce staje się ciężarem. Chrześcijańskie „dawanie” ma inny jeszcze wymiar: im więcej daję, tym staję się bogatszym.

Doświadczenie wielu pokoleń znajduje swój wyraz w słowach:
Podzielone cierpienie to połowa cierpienia,
Podzielona radość to radość podwójna!

Własność prywatna: Własność, którą człowiek może sam dysponować i z niej korzystać, chroniona ustawowo w wielu państwach. Kościół podkreśla społeczny obowiązek strzeżenia własności prywatnej. Nieograniczone władanie własnością prowadzi do nadmiernego skupiania jej w rękach prywatnych, bogacenia jednych i krzywdzenia innych.

Posiadanie: Rzeczywiste dysponowanie jednostki jakąś rzeczą (w przeciwieństwie do prawnego władania jakąś rzeczą = własność). Pojęcie „posiadania” i „własność” używane bywają często zamiennie.

Zobowiązania społeczne: Każdy człowiek odpowiedzialny jest za dobro ogólne. Większość zobowiązań społecznych regulowana jest prawnie podatkami i ubezpieczeniami społecznymi (ubezpieczenie rentowe, chorobowe, podatek spadkowy).

Współodpowiedzialność: Ogólne pojęcie wzajemnej odpowiedzialności jednostek wewnątrz grup, jak również odpowiedzialność jednej grupy w stosunku do drugiej. Współrządzenie: Np. udział obywateli w decyzjach dotyczących państwa, udział robotników we wszystkich wewnętrznych decyzjach przedsiębiorstwa, dotyczących w sposób istotny pracowników.

Kradzież: Bezprawne przywłaszczenie sobie cudzego majątku, własności; grabież, rabunek. Kościół broni prawa do własności prywatnej, podkreśla jednakże z naciskiem jej społeczne zobowiązania.

Rabunek: Kradzież, której towarzyszy przemoc.

Paserstwo: Ukrywanie, skup i sprzedaż rzeczy pochodzących z przestępstwa.

[<<Poprzednia kwestia] [Następna kwestia>>]

opr. mg/lb