słodki cukiereczek
Strona główna Opoki | Liturgia na dziś | Baza Mszy św. | Porozmawiajmy o wierze | Życie Kościoła | Jan Paweł II | Dołącz do grona darczyńców

Opoka jest przydatna? Wpłać darowiznę
Zapraszamy do czytelni Według autorów Według dziedzin Według tematów Wyszukaj Na zakupy!





Audiobooki w odcinkach





 


Boné Édouard

Bóg, niepotrzebna hipoteza?


Tytuł oryginału. DIEU. Hypothèse inutile?
Wydanie w języku polskim zrealizowane za pośrednictwem
Agencji Literackiej Eulama
Wydawnictwo WAM 2004




Spis treści
Przedmowa5
Część I. ŚWIATY WZAJEMNIE SIĘ WYKLUCZAJĄCE CZY KOMPLEMENTARNE?
Rozdział I. Wiara w spotkaniu z nauką 11
Dwa światy heterogeniczne11
Konfrontacja12
Radykalizacja konfrontacji15
Redukcjonizm19
Kwestia etyczna22
Możliwość konfliktów24
Jakie wyzwania nauka stawia teologii?27
Rozdział II. Od biblijnego stworzenia do pierwotnego atomu 37
Długi proces demitologizacji39
Stworzenie a pierwotny atom45
Zastosowanie hipotezy ewolucji do człowieka47
Rozdział III. Big bang, dziecko z probówki, internet: i w tym wszystkim Bóg? 53
Eksplozja wiedzy53
Nowe możliwości54
„I w tym wszystkim Bóg?”55
Pożegnanie Boga?58
Dwa przeciwstawne prądy58
Prawo narastającej złożoności60
Zamysł w naturze?61
Szlakiem ewolucji62
Zatruty podarek?64
Człowiek — niespodzianka?66
Rozdział IV. Nauka a mądrość 67
Odwieczna mądrość i dzisiejsze zawirowanie68
„Oduroczenie”72
Niejednoznaczność technologii76
Pochodne racjonalizmu78
Kwestia etyczna79
Wnioski82
Część II. CZŁOWIEK POWSTAŁ...
Rozdział V. Cezura antropologiczna 87
Rozdział VI. Ewolucja i emergencja101
Człowiek nie zawsze istniał101
Ciągłość z pozostałymi formami życia102
Epoka człowieka104
Emergencja i wydarzenie109
Zwierzę etyczne110
Rozdział VII. Emergencja biologiczna od kultury do służenia zamysłowi stwórczemu 119
Antropologia naukowa120
Hominizacja121
Wytyczne rozwoju124
Rozdział VIII. Czy ludzka przygoda ma sens i przyszłość? 129
Sens ludzkiej przygody130
Człowiek realizuje plan132
Celowość we Wszechświecie?135
Przyszłość tej przygody136
Część III. OSIĄGNIĘCIA BIOTECHNOLOGII
Rozdział IX. Bioetyka — stanowcze wezwanie 143
Nowe współrzędne sztuki lekarskiej145
Nowa mentalność151
Kwestionariusz bioetyczny156
Rozdział X. Trzy pokolenia bioetyki   165
Geneza165
Okres dojrzewania169
Nowa atmosfera172
Rozdział XI. Odpowiedzialna odwaga 177
Stwórca rzeczy widzialnych178
Pierwsze błogosławieństwo180
Odwaga odpowiedzialna181
Kreatywność etyczna182
„Przeczuwać razem z Kościołem i dla niego”186
Posłowie. Pierre Teilhard de Chardin, „dziecko ziemi i dziecko nieba...” 189
Obraz stronniczy?189
Pochodzenie i formacja191
Dziecko ziemi i dziecko nieba192
Główne etapy kariery196
Promieniowanie duchowe198
Stosunek Teilharda do Kościoła i do własnego zakonu200
Wspomnienie osobiste202
Indeks nazwisk i nazw geograficznych207
Indeks rzeczowy211

Przedmowa

„Gdzie Pan chcesz znaleźć w tym wszystkim miejsce dla Boga?” — spytał Napoleon markiza Laplace'a, gdy ten wyłożył mu swą hipotezą kosmogoniczną. — „Ekscelencjo, nie potrzebuję tej hipotezy” — brzmiała odpowiedź... Próba odpowiedzi na to pytanie, którą po upływie półtora wieku od owego zdarzenia podejmujemy na tych stronach, dokonywana jest w klimacie zbliżonym do tamtej epoki; dzisiaj odnajdujemy analogiczne poczucie pewności i takie same znaki zapytania. Jeśli chodzi o to pierwsze, to nasze czasy gwarantują nawet jeszcze większą precyzję, ponieważ współczesna nauka dostarczyła nam wielu informacji dotyczących powstania Słońca, genezy życia i ewolucji człowieka. „Gdzie w tym wszystkim jest miejsce dla Boga?” To pytanie nasuwa się dzisiaj z jeszcze większą natarczywością, a w niejednym z nas wręcz budzi lęk.

Niniejsza książka zajmuje się starą, ale zawsze aktualną, problematyką nauki i wiary. Jakież są więc jej zalety? — Być może to, że autor nie zamierza poprzestać na chłodnej, akademickiej refleksji. Jako zawodowy biolog i paleontolog, także badacz pracujący przy wykopaliskach, a jednocześnie wierzący i kapłan jezuita, dostrzegał w tym wezwania dotyczące go bezpośrednio i osobiście. Toteż nie mógł się uchylać od obowiązku wykazywania nieodzownej spójności, zachodzącej między wymogami racjonalnej nauki i postulatami autentycznej, wyznawanej przezeń wiary chrześcijańskiej. Naiwne konkordyzmy mamy już na szczęście za sobą. Ale tworzenie zbyt szczelnych przegród rodzi z kolei intelektualną schizofrenię. Jak zatem zharmonizować te dwie listy zagadnień? Z całą skromnością proponujemy tu odpowiedź osobistą, zredagowaną pod koniec ziemskiej wędrówki księdza-naukowca.

Podczas mojej profesury na Uniwersytecie Katolickim w Louvain, gdzie prowadziłem Katedrę Paleontologii Kręgowców, otrzymałem dodatkowo zaproszenie do współpracy z Wydziałem Teologii, w jego sekcji pastoralnej. Zaproponowano mi wykłady na temat granicznych problemów biologii i antropologii — co było doskonałą okazją do podzielenia się ze studentami pewną cząstką nie do końca opracowanej syntezy powstałej na płaszczyźnie osobistej, jak również do poszukiwania dostępnych dla ogółu kanałów komunikacji, wreszcie do skorzystania z życzliwej krytyki interdyscyplinarnego środowiska kolegów z innych wydziałów.

Wiele zawdzięczam mojemu współbratu Piotrowi Teilhardowi de Chardin, z którym miałem możliwość nawiązania osobistych kontaktów, trwających ostatnie dziesięć lat jego życia. Dzieliłem z nim to samo powołanie kapłańskie i zakonne, podobnie też jak i on zajmowałem się paleontologią, nic więc dziwnego, że spontanicznie niejako wszedłem w nurt jego głównych zainteresowań. Należały do nich: miejsce człowieka w przyrodzie i sens ewolucji, konwergencja ludzka i cena postępu, badania naukowe, rozumienie wiary i typ niezbędnych dla niej relacji do nauki, uwzględniający konieczność intelektualnej koherencji. Przez pół wieku nieprzerwanie studiowałem jego myśl, szukałem także możliwości ewentualnej jej ekstrapolacji w nowym świecie, którego istnienie mógł on w duchu proroczym jedynie przeczuwać.

Niech te uwagi wystarczą za wprowadzenie i uzasadnienie rozdziałów składających się na ten esej. W pierwszej części podejmujemy próbę opisania swoistego charakteru obydwu światów, autonomicznych i komplementarnych, otwartych na wymiar racjonalności — świata nauki i świata wierzeń; przy okazji wskażemy też kilka miejsc, w których nauka stawia wyzwania teologii. W dwu następnych częściach zajmiemy się dokładniej dyskusjami prowadzonymi w dwóch uprzywilejowanych dziedzinach oraz spróbujemy wskazać ich głębsze tło: z jednej strony dotyczy to pochodzenia człowieka na drodze ewolucji, z drugiej — najbardziej wysuniętych przyczółków biotechnologii i medycyny. Materiał stanowić będzie okazję do zwrócenia uwagi na nową, zaawansowaną refleksję bioetyczną oraz do wysunięcia w tej dziedzinie postulatu rozważnego szacunku wobec osoby ludzkiej i odpowiedzialnej odwagi, która stanowi o jej godności. Dialektyczna z naszego wyboru prezentacja problemu wymaga posługiwania się językiem zarówno ściśle naukowym, jak i religijnym — zależnie od omawianej materii. Zawsze jednak próbowaliśmy sprecyzować po drodze szczególny statut argumentacji stosowanej w danym momencie refleksji oraz koniecznej tu wymiany.

Zamieszczone na końcu książki posłowie usprawiedliwia moją wdzięczność wobec Piotra Teilharda de Chardin, który nieprzerwanie inspirował i podtrzymywał moje poszukiwania i podejmowane przeze mnie wysiłki.

 Czytaj dalej...

opr. mg/mg




Kwota
Zgadzam się na przetwarzanie moich danych osobowych w celu realizacji daru
Możesz także dokonać wpłaty dowolnej kwoty na konto Fundacji: 65 1240 2034 1111 0000 0306 7501, Pekao SA XIII O/Warszawa
z dopiskiem: "Darowizna na działalność Fundacji - Cegiełka na Opokę."




 wyślij znajomym

Zobacz także:
Autor nieznany, Od gangstera do kleryka
Ronald Rolheiser OMI, Modlitwa. Nasza najgłębsza tęsknota. Zmagając się z modlitwą
Ronald Rolheiser OMI, Modlitwa. Nasza najgłębsza tęsknota. Przedmowa
Paweł Lisicki, Czy Jezus jest Bogiem? Wstęp
Mateusz Klaja, Cud dwóch ojców
Karolina Polak, Biblia - podręcznik miłości prawdziwej
Zbigniew Kapłański, Najwspanialsze odkrycie
Jan Paweł II, Komentarz do pacierza. Modlitwa Pańska
Henryk Zieliński, Media jak witraż
Stanisław Papczyński, Mistyczna świątynia Boga
Komentarze internautów:

Benedykt XVI | Biblioteka audio i wideo | Czytelnia | Dane nt. Kościoła | Edukacja Ekonomiczna | Felietony, komentarze | Filozofia | Galeria zdjęć | Inne nauki |
Europa, Polska, Kościół | Internet i komputery | Jan Paweł II | Katalog adresów | Katechetom i duszpasterzom | Kultura | Księgarnia religijna | Liturgia - na dziś i na niedziele | Mapa serwisu | Msze św. - gdzie, kiedy? | Nauczanie | Noclegi w Polsce | Noclegi, hotele w Polsce | Nowości na naszych stronach | Papież Franciszek | Pielgrzymki piesze - ePielgrzymka | Rekolekcje | Rodzina | Sekty | Serwis informacyjny | Słownik | Sonda | Święci patroni | Szukaj | Tapety i dzwonki religijne | Teologia | Twój głos w dyskusji | Varia | Życie Kościoła