Drogowskaz dla Kościoła

Program duszpasterski na rok 2002/2003 proponuje drogę prowadzącą w głąb osobistego doświadczenia Kościoła, świata, świętości, miłosierdzia i wiary. Zaprasza do refleksji i daje środki do skutecznej realizacji celu, jakim jest święte życie według woli Bożej. W ten sposób ma się spełnić nadzieja, wyrażona w zawołaniu: „Jezu, ufam Tobie!”.

Program ma inspirować do zachwytu nad Kościołem. Ma na nowo uświadamiać, że w tajemniczy i niepojęty sposób Bóg jest z nami i jednoczy nas więzami miłości, pozwalając cieszyć się przebaczeniem. W niepewności świata program ukazuje Kościół jako ostoję niewzruszonej nadziei, rzeczywistość niepoddającą się nerwowym rytmom cywilizacji.

Po nieznanym gruncie

Życie zaskakuje nas bogactwem niespodziewanych zdarzeń. „Człowiek myśli, Pan Bóg kreśli”. W tym powiedzeniu kryje się mądrość pokoleń, ale też uproszczona wizja rzeczywistości, w której jesteśmy bezradni. Człowiek zastanawia się nad przyszłością, marzy, troszczy się i planuje, a Pan Bóg zmienia tę wizję świata, misternie wypracowywaną przez człowieka. Skoro Pan Bóg konsekwentnie przekreśla ludzkie scenariusze, to może nie warto się starać?

Jednak mądrość ludowej tradycji chciała nam przekazać zupełnie inną prawdę, którą najlepiej oddają słowa: „Nie tak myśli człowiek, jak myśli Bóg”. Znamy to z Biblii: „Drogi Boże nie są drogami ludzkimi”. Myślałem o tym wszystkim, przeglądając „Program duszpasterski na rok 2002/2003”, wydany przez Komisję Duszpasterstwa Ogólnego Konferencji Episkopatu Polski. „Program koncentruje się wokół samego Jezusa Chrystusa, którego mamy jeszcze lepiej poznawać, bardziej miłować i radykalniej naśladować. Drugi etap programu - Umiłować Chrystusa - skupia się na celebracji tajemnicy wiary w liturgii. Są to treści zawarte w drugiej części Katechizmu Kościoła Katolickiego - Celebracja Misterium Chrześcijańskiego” - napisał we wstępie do tego dokumentu przewodniczący Komisji, ks. abp Damian Zimoń.

Nadzieja wbrew nadziei

Pośród ogólnej niepewności trudno nakreślić choćby ramowy program pracy duszpasterskiej na cały rok, który jest nowy i nieznany. Niełatwo przewidzieć, jakie sprawy i problemy będą aktualne za kilka miesięcy. Patrząc w przeszłość, dostrzegamy, jak wiele - w ciągu zaledwie kilku miesięcy - zaskakujących i ważnych zdarzeń miało miejsce w życiu Kościoła. Chociażby powierzenie całego świata Bożemu miłosierdziu przez Ojca Świętego podczas jego pielgrzymki do Ojczyzny. Papież zachęcił Kościół w Polsce do krzewienia „wyobraźni miłosierdzia”. Gdy powstawała koncepcja programu, nie można jeszcze było tego przewidzieć.

Nowy układ modlitwy różańcowej rozszerzył nasze rozważanie tajemnic życia Zbawiciela. Jeszcze kilka miesięcy temu nikomu nie przyszłoby do głowy, że można w ten sposób wzbogacić Kościół. Od chwili zamknięcia prac nad „Programem pracy duszpasterskiej” wiele zmieniło się także w świecie i w naszym kraju. Zmiany w politycznym i społecznym życiu dokonują się już nie z roku na rok, ale wręcz z godziny na godzinę. W Polsce na przykład obserwujemy najpierw ratowanie kopalni ogromnymi środkami, a za chwilę widzimy, jak zostawia się je samym sobie, przy czym wszystko zależy od politycznej koniunktury. A do tego jeszcze wybory samorządowe i unijne referenda, kryzys sejmowy i gospodarczy...

Świętymi bądźcie

Program jest jednak drogą, prowadzącą pośród tego, co zmienne. Wskazuje na świętość rozumianą jako zdolność zachowania równowagi pomiędzy działaniem i kontemplacją. Uświadamia, że jakiekolwiek planowanie tylko wtedy może liczyć na powodzenie, gdy jest zharmonizowane z wolą Bożą. Autorzy programu dla polskiego duszpasterstwa nie zatrzymują się więc na przemijających i tymczasowych wydarzeniach, ale proponują refleksję nad fundamentem naszego stosunku do zmieniającej się rzeczywistości. To „schodzenie w głąb” dokonuje się etapami.

W części pierwszej autorzy poszczególnych artykułów poprzez refleksję biblijną i teologiczną dają czytelnikowi narzędzia do oglądu świata niejako z dystansu, z perspektywy, która chroni od zafałszowania osądów i zagubienia w chaosie. Jest to jednocześnie ogląd świata w rzeczywistym jego kształcie.

Część druga koncentruje się na liturgii, w której nasze życie i związane z nim problemy odnoszą są do Boga. Dzięki temu potrafimy je właściwie ocenić. W liturgicznej rzeczywistości codzienność nabiera pełniejszego znaczenia. Liturgia przypomina, kim jesteśmy i po co żyjemy, czy jeszcze wierzymy Bogu i jak głęboka jest nasza wiara. Kolejne części programu zawierają konkretne pomoce duszpasterskie, które pozwalają na bogatsze ukształtowanie życia liturgicznego oraz zachęcają do podjęcia konkretnych działań.

Program ma być pomocą w ciągłym odkrywaniu, każdego dnia na nowo, swojego powołania do świętości. Jest wezwaniem do radości doświadczania, że sensem ludzkiego życia jest coraz głębsze i pełniejsze zjednoczenie z Chrystusem. Świętość polega na czerpaniu z Boga siły do czynienia dobra. Dzisiaj, bardziej niż kiedykolwiek w historii, od poziomu miłości do Jezusa, od poziomu modlitwy i kontemplacji, zależy przyszłość chrześcijaństwa.

opr. mg/mg