słodki cukiereczek
Strona główna Opoki | Liturgia na dziś | Baza Mszy św. | Porozmawiajmy o wierze | Życie Kościoła | Jan Paweł II | Dołącz do grona darczyńców

Opoka jest przydatna? Wpłać darowiznę
Zapraszamy do czytelni Według autorów Według dziedzin Według tematów Wyszukaj Na zakupy!





Audiobooki w odcinkach




Wiadomości


 


L'Osservatore Romano: "Populorum progressio" ciągle aktualna [17.03.2017]

Gualtiero Bassetti

Trzeba się spieszyć

Pięćdziesiąt lat od „Populorum progressio”



Gdy czytamy informacje o dramatycznej sytuacji sześciu lat wojny w Syrii lub o półtora miliona uchodźców, którzy uciekają z Sudanu Południowego, i jednocześnie słuchamy debaty na temat migrantów, która żywa była w holenderskiej kampanii wyborczej, a która pojawia obecna jest po trosze w całej Europie, nasuwają się od razu na myśl słynne słowa, które poeta z Romanii, Dino Campana napisał w 1930 r. do swojego przyjaciela na ostatnim etapie swojego tragicznego życia: „Wszystko zmierza ku lepszemu w najgorszy z możliwych sposobów”.

Jeśli dobrze się przyjrzeć, wydaje się w istocie, jakby współczesny świat, pomimo pięknych słów i okolicznościowych frazesów, zapomniał o godności człowieka. Wydaje się, że za retoryką jest pustka. Wartość istoty ludzkiej w rzeczywistości zdaje się schodzić natychmiast na drugi plan w stosunku do logiki nadrzędnego interesu osobistego: który można niekiedy upatrywać jako interes czysto ekonomiczny, kiedy indziej jako nieprzekraczalny interes bezpieczeństwa społecznego czy wreszcie pragnienie, egoistycznie zamienione w prawo.

Drugi człowiek — to znaczy osoba, która jest obok nas — w obliczu tych priorytetów jest przekreślony. Wymieciony niemal zawsze za pomocą słów po przyjacielsku aseptycznych, które skrywają natomiast niemałą dozę zjadliwości, obłudy i obojętności. Frazesy nieco nudne w swej banalności, które, na przykład, kiedy odnoszą się do światowego dramatu migrantów, powtarzają śpiewkę słyszaną niezliczoną ilość razy: pomagajmy im w ich domu. Zdarza mi się często dodawać, nie bez szczypty złośliwości: byleśmy im pomagali. Właśnie, ale jak?

Jedną z najbardziej autorytatywnych odpowiedzi — ośmieliłbym się powiedzieć profetycznych — na to istotne pytanie daje encyklika Pawła VI Populorum progressio, której za parę dni, 26 marca, przypada pięćdziesiąta rocznica. Encyklika dyskutowana i wrogo przyjmowana, która jednak była nadzwyczaj nowatorska i stanowiła — jak uznał Jan Paweł II w Sollicitudo rei socialis — pierwszą encyklikę, w której kwestia społeczna zyskała wymiar światowy. Była pierwszym dokumentem globalnym, który znaczy zatem jakościowy przełom w tradycji nauczania społecznego Kościoła katolickiego i który jeszcze dziś zachowuje wyjątkową aktualność. Przynajmniej z trzech powodów.

Przede wszystkim dlatego, że w centrum całej refleksji nie jest mgliste uczucie solidarności, ale jest „promocja każdego człowieka i całego człowieka”. Jest tam człowiek integralny, będący intelektualną spuścizną po Maritainie, a przede wszystkim jest świadomość niebezpieczeństw „technokracji” i rozwoju ludzkiego, który nie może się ograniczać „po prostu do wzrostu gospodarczego”, rozdzielając ostatecznie, błędnie, „sprawy ekonomiczne od tego, co ludzkie”.

Po drugie, ponieważ Paweł VI przestrzegał przed ”zderzeniami cywilizacji” — wyprzedzając o blisko 30 lat teoretyków „starcia cywilizacji” — i wyrażając nadzieję, przeciwnie, na tworzenie „dialogów cywilizacji”. Papież Montini miał na uwadze zarówno „konflikt pokoleń” w społeczeństwach wysoko uprzemysłowionych, jak i trudną relację między bogatymi krajami północy i biednymi krajami południa świata. Aby położyć kres wszystkim „nierównościom gospodarczym” i aby przezwyciężyć wszystkie potencjalne konflikty, Paweł VI stwierdził, że ostatecznie, „rozwój jest imieniem pokoju”.

Po trzecie, wreszcie, dlatego, że Populorum progressio kładzie nacisk nie tylko na „obowiązek solidarności” narodów bogatych z rozwijającymi się, a przede wszystkim na „obowiązek powszechnej miłości”, który dotyczy rodzin i stowarzyszeń i jest ściśle związany z „gościnnością” i obowiązkiem przyjmowania”.

Przyjmowania tych, którzy udają się do danego kraju, by studiować, i przyjmowania „należnego pracownikom imigrantom, którzy często żyją w warunkach nieludzkich, zmuszeni uszczuplać swój zarobek, aby ulżyć nieco rodzinom, które pozostały w nędzy na rodzimej ziemi”.

Promocja człowieka, technokracja, dialog, rozwój, pokój i przyjmowanie — to słowa napisane przez Pawła VI w 1967 r., ale nadal pozostają cenną spuścizną dla Kościoła, i znajdują odnowiony wyraz w Evangelii gaudium i w Laudato si'. Papież Montini w jednym fragmencie Populorum progressio podkreślał pilność tych zagadnień. „Trzeba się spieszyć”, pisał Papież, gdyż nie należy ryzykować, że dalej będzie się powiększało bogactwo bogatych i potęga silnych, utrwalając nędzę ubogich i czyniąc bardziej uciążliwą zależność uciśnionych”. Minęło pięćdziesiąt lat. Paląca potrzeba przemieniła się w krytyczną sytuację. Absolutnie trzeba się spieszyć.

 


opr. mg/mg








 wyślij znajomym

Zobacz także:
Papież Franciszek, Kościół nie jest Kościołem ludzi letnich
Papież Franciszek, Inna gospodarka jest możliwa
Charles de Peyperou, Konieczna przebudowa
Mariusz Kierasiński, Polska skazana na gospodarczy sukces
Damian Wojciechowski SJ, Patriotyzm upaństwowiony
Konferencja Episkopatu Polski, Chrześcijański kształt patriotyzmu
Paweł Siedlanowski , Mimo wszystko...
Karol Meissner OSB, Jak dążyć do wewnętrznej wolności
Papież Franciszek, Zbrodnia przeciwko ludzkości
Papież Franciszek, Największym dobrem jest Pan i bliźni
Komentarze internautów:

Benedykt XVI | Biblioteka audio i wideo | Czytelnia | Dane nt. Kościoła | Edukacja Ekonomiczna | Felietony, komentarze | Filozofia | Galeria zdjęć | Inne nauki |
Europa, Polska, Kościół | Internet i komputery | Jan Paweł II | Katalog adresów | Katechetom i duszpasterzom | Kultura | Księgarnia religijna | Liturgia - na dziś i na niedziele | Mapa serwisu | Msze św. - gdzie, kiedy? | Nauczanie | Noclegi w Polsce | Noclegi, hotele w Polsce | Nowości na naszych stronach | Papież Franciszek | Pielgrzymki piesze - ePielgrzymka | Rekolekcje | Rodzina | Sekty | Serwis informacyjny | Słownik | Sonda | Święci patroni | Szukaj | Tapety i dzwonki religijne | Teologia | Twój głos w dyskusji | Varia | Życie Kościoła