Józef Majewski
Serce Kościoła
Pewnego razu mój przyjaciel - katecheta - opowiedział mi pouczającą historię, jaka wydarzyła się podczas prowadzonej przez niego katechezy na temat Eucharystii. To, co starał się w "młodzieżowy" sposób wyłożyć o tym sakramencie, brzmiało - w tłumaczeniu na język najnowszego Katechizmu - mniej więcej tak: "Eucharystia jest źródłem i zarazem szczytem życia chrześcijańskiego. (...) W Najświętszej bowiem Eucharystii zawiera się całe duchowe dobro Kościoła, a mianowicie sam Chrystus, nasza Pascha. (...) Jest ona szczytem działania, przez które Bóg w Chrystusie uświęca świat, a równocześnie szczytem kultu, jaki ludzie w Duchu Świętym oddają Chrystusowi, a przez Niego Ojcu. Eucharystia jest więc streszczeniem i podsumowaniem całej naszej wiary. Nasz sposób myślenia zgadza się z Eucharystią, a Eucharystia ze swojej strony potwierdza nasz sposób myślenia" (nr 1324-1327). Jakież było zaskoczenie mojego przyjaciela, kiedy pod koniec "wykładu" jeden z uczniów zapytał go, dlaczego zatem - skoro Eucharystia jest taka absolutnie najważniejsza w chrześcijańskiej wierze - nie należy ona do zbioru tradycyjnych sześciu głównych prawd wiary. W odpowiedzi młodzieniec musiał zadowolić się... zaskoczeniem katechety, któremu do dziś pytanie to daje wiele do myślenia.
Myślę, że w głowie niejednego człowieka wierzącego podobne pytanie może zrodzić się również wobec tekstu Wyznania wiary. Tu także - na pierwszy rzut oka - głucho o Eucharystii. W każdym razie w Wyznaniu słowo to się nie pojawia. Nie pojawiają się też jego synonimy: Wieczerza Pańska, Pamiątka Męki i Zmartwychwstania Pana, Łamanie Chleba, Święta i Boska Liturgia, Komunia Święta, Chleb z nieba, Chleb aniołów, Lekarstwo nieśmiertelności, Sakrament sakramentów czy Najświętszy Sakrament. Paradoksalnie, właśnie sześciu głównych prawd wiary i Składu Apostolskiego uczymy się na pamięć - i to do skutku - w drugiej (lub trzeciej) klasie szkoły podstawowej, a więc tuż przed przystąpieniem po raz pierwszy do Komunii świętej.
A jednak w Składzie Apostolskim serce, jakim jest Eucharystia, niedostrzegalnie się pojawia, od początków chrześcijaństwa rozprowadzając ożywczą krew po ciele chrześcijańskiej wiary. Kryje się w słowach: "Wierzę w (...) świętych obcowanie". Problem w tym, że to serce przez wieki niejako przysypane zostało nowymi treściami, jakie wiara odkrywała w pierwotnym znaczeniu tych słów. Taka jest natura żywej wiary, która, zgłębiając "stare" tajemnice Boże, odnajduje w nich nowe znaczenia, o których wcześniej chrześcijanom w pewnym sensie się nie śniło. Problem w tym, że niekiedy - nieszczęśliwie - pierwotne treści nie są w stanie przebić się do świadomości późniejszych wierzących, potrzebując niejako nowych narodzin.
Dzisiaj we frazie "świętych obcowanie" widzimy przede wszystkim - po pierwsze - zastępy świętych, którzy poprzez śmierć weszli do wieczności Najświętszego i - po drugie - żywą więź Kościoła pielgrzymującego na ziemi z Kościołem zbawionych w niebie, tak że możemy prosić tych, którzy odeszli do wieczności, o wstawiennictwo za nami. Wielu z nas raczej nie łączy "świętych obcowania" z Sakramentem sakramentów. Tymczasem pierwotnie fraza ta oznaczała właśnie Eucharystię. Przypomina o tym Katechizm: "Nazywa się jeszcze Eucharystię rzeczami świętymi (ta hagia; sancta) i jest to pierwotne znaczenie «komunii świętych» (świętych obcowania), o której mówi Symbol Apostolski" (nr 1331). W czasach powstawania Składu Apostolskiego słowo: "świętych" wskazywało nie na ludzi, ale na Chleb i Wino, święte dary, na Chrystusa eucharystycznego, ukrzyżowanego i zmartwychwstałego, który uobecnia się w zgromadzeniu wierzących.
W Wyznaniu wiary prawda o "świętych obcowaniu" pojawia się bezpośrednio po wyrażeniu wiary w Kościół powszechny. Ta kolejność, oczywiście, nie ma - jak wszystko w Składzie Apostolskim - charakteru przypadkowego. Kościół najpierw jest eucharystyczny. Komunia święta to "najpierwszy" - najgłębszy i centralny - wymiar i zarazem fundament Kościoła. W istocie Kościół opiera się na Chrystusie paschalnym, który daje życie wierzącym, jednoczy i uświęca zgromadzonych wokół stołu Chleba i Wina uczniów.
Sercem Kościoła jest Chrystus, nie kto inny i nic innego. Przede wszystkim właśnie tę prawdę wyznajemy, mówiąc: "Wierzę w (...) świętych obcowanie".
Copyright © by Tygodnik Powszechny
 wyślij znajomym |
|
|
