słodki cukiereczek
Strona główna Opoki | Liturgia na dziś | Baza Mszy św. | Porozmawiajmy o wierze | Życie Kościoła | Jan Paweł II | Dołącz do grona darczyńców

Opoka jest przydatna? Wpłać darowiznę
Zapraszamy do czytelni Według autorów Według dziedzin Według tematów Wyszukaj Na zakupy!





Audiobooki w odcinkach





 

Antoni Libera

Jedyny w swoim rodzaju

Zbigniew Herbert jest poetą czy - szerzej - pisarzem, dla którego nie odnajduję w historii literatury polskiej wyraźnych antenatów czy choćby duchów pokrewnych. Jest on sui generis. Jakby coś stworzył od zera, otworzył nową kartę w porządku samej tradycji.

Jest on poetą kultury, ale nie pięknoduchem. Interesuje go Myśl, lecz stroni od abstrakcji. Czuje i lubi konkret, ale nie pospolitość. Jego język jest wzniosły, lecz pozbawiony patosu; wyzuty ze słabości, którymi grzeszy polszczyzna: skłonności do gadulstwa, gaworzenia, słopiewni, niestabilnej syntaksy, baroku, młodopolszczyzny. To pisarz "uniwersalny": zajmuje go homo sapiens (przynajmniej europejski); a przy tym - "partykularny", związany z własnym krajem. Polski, lecz nie "narodowy". Patriota, lecz - gorzki. Nie kadzący rodakom, przeciwnie, surowy dla nich. Krytyczny, sarkastyczny, potrząsający sumieniem. A przy tym - mimo wszystko - pokrzepiający serca.

Swoista odwrotność Conrada: "Anglik" piszący po polsku; wytrawny opowiadacz uprawiający poezję. A przy tym zbieżność z tamtym: opanowany, stoicki, a przecież trawiony gorączką i niepokojem wewnętrznym o to, co niewymierne: honor, wierność i prawość. Mówiący prosto, spokojnie o imponderabiliach - jakby układał traktat etyczno-estetyczny, metafizykę godności.

Głęboki pesymista o wielkiej pogodzie ducha. Nurtowany zwątpieniem i pozbawiony złudzeń co do Życia i Świata, a także Historii i Sztuki, widzący los człowieka w jak najczarniejszych barwach, a przy tym, na przekór temu, zachowujący wiarę - poniekąd irracjonalną - w istnienie jakiegoś ładu i sens komunikacji: służenia ludziom Słowem. Poważny, lecz nie ponury, nie znoszący lamentu. Przekorny, ironiczny, z wielkim poczuciem humoru. Potrafiący żartować nawet z własnego cierpienia, a było ono niemałe.

Człowiek nieśmiały, "cofnięty", unikający rozgwaru, a przy tym niekostyczny, bezpośredni, "otwarty". Nie pozujący na nic - ani na mistrza-proroka, ani na wieszcza narodu - będący zawsze sobą. Rozwijający skrzydła w warunkach kameralnych, źle się czujący na dworach i w świetle jupiterów. Mimo szlachetnej prezencji, dystynkcji i charyzmy, niechętny wszelkim insygniom i blaskom reprezentacji. W krawacie, lecz - rozluźnionym.

Śmiertelny z nizin, "leśny" - podejmujący w wierszach "olimpijskie" tematy. Związany z chorobą, bólem; po stronie nędzy ciała, a nie fizycznej tężyzny. Skazany na los wygnańca, a nie gospodarza domu. Pozbawiony dziedzictwa; znający wydziedziczenie. Krewny artystów "przeklętych" - Villona, Schuberta, van Gogha - i "nawiedzonych" poetów, takich jak Hölderlin, którego słynne orędzie zdawał się wcielać w życie:

Lecz gdy szaleje burza rozpętana przez bogów,
my wpośród niej musimy
stać z głową odkrytą, poeci!
I własną ręką grom chwytać,
i dar zesłany z nieba
przekazać ludowi - w pieśni!


Copyright © by Tygodnik Powszechny


%
Kwota
Zgadzam się na przetwarzanie moich danych osobowych w celu realizacji daru
Możesz także dokonać wpłaty dowolnej kwoty na konto Fundacji: 65 1240 2034 1111 0000 0306 7501, Pekao SA XIII O/Warszawa
z dopiskiem: "Darowizna na działalność Fundacji - Moje 10 zł."




 wyślij znajomym

Zobacz także:
Komisja Wychowania Katolickiego KEP, Oświadczenie w sprawie zapisywania uczniów na zajęcia z religii
Jolanta Tęcza-Ćwierz, Godność i powołanie kobiety
Maciej Górnicki, Klauzula sumienia, prof. Chazan i dylematy prawne
Cezary Chwilczyński, Ryszard Legutko, Gender
Papież Franciszek, "Busola" Ludu Bożego
Papież Franciszek, Przestrzenie godności i wolności
Wojciech Dudkiewicz, Ludzie ze snów
Marek Dziewiecki, Kultura słowa jest ważna
Tomasz Terlikowski, Martwa sztuka
Clive Staples Lewis, Koniec człowieczeństwa
Komentarze internautów:

Benedykt XVI | Biblioteka audio i wideo | Czytelnia | Dane nt. Kościoła | Edukacja Ekonomiczna | Felietony, komentarze | Filozofia | Galeria zdjęć | Inne nauki |
Europa, Polska, Kościół | Internet i komputery | Jan Paweł II | Katalog adresów | Katechetom i duszpasterzom | Kultura | Księgarnia religijna | Liturgia - na dziś i na niedziele | Mapa serwisu | Msze św. - gdzie, kiedy? | Nauczanie | Noclegi w Polsce | Noclegi, hotele w Polsce | Nowości na naszych stronach | Papież Franciszek | Pielgrzymki piesze - ePielgrzymka | Rekolekcje | Rodzina | Sekty | Serwis informacyjny | Słownik | Sonda | Święci patroni | Szukaj | Tapety i dzwonki religijne | Teologia | Twój głos w dyskusji | Varia | Życie Kościoła