słodki cukiereczek
Strona główna Opoki | Liturgia na dziś | Baza Mszy św. | Porozmawiajmy o wierze | Życie Kościoła | Jan Paweł II | Dołącz do grona darczyńców

Opoka jest przydatna? Wpłać darowiznę
Zapraszamy do czytelni Według autorów Według dziedzin Według tematów Wyszukaj Na zakupy!





Audiobooki w odcinkach





 

Antoni Libera

Jedyny w swoim rodzaju

Zbigniew Herbert jest poetą czy - szerzej - pisarzem, dla którego nie odnajduję w historii literatury polskiej wyraźnych antenatów czy choćby duchów pokrewnych. Jest on sui generis. Jakby coś stworzył od zera, otworzył nową kartę w porządku samej tradycji.

Jest on poetą kultury, ale nie pięknoduchem. Interesuje go Myśl, lecz stroni od abstrakcji. Czuje i lubi konkret, ale nie pospolitość. Jego język jest wzniosły, lecz pozbawiony patosu; wyzuty ze słabości, którymi grzeszy polszczyzna: skłonności do gadulstwa, gaworzenia, słopiewni, niestabilnej syntaksy, baroku, młodopolszczyzny. To pisarz "uniwersalny": zajmuje go homo sapiens (przynajmniej europejski); a przy tym - "partykularny", związany z własnym krajem. Polski, lecz nie "narodowy". Patriota, lecz - gorzki. Nie kadzący rodakom, przeciwnie, surowy dla nich. Krytyczny, sarkastyczny, potrząsający sumieniem. A przy tym - mimo wszystko - pokrzepiający serca.

Swoista odwrotność Conrada: "Anglik" piszący po polsku; wytrawny opowiadacz uprawiający poezję. A przy tym zbieżność z tamtym: opanowany, stoicki, a przecież trawiony gorączką i niepokojem wewnętrznym o to, co niewymierne: honor, wierność i prawość. Mówiący prosto, spokojnie o imponderabiliach - jakby układał traktat etyczno-estetyczny, metafizykę godności.

Głęboki pesymista o wielkiej pogodzie ducha. Nurtowany zwątpieniem i pozbawiony złudzeń co do Życia i Świata, a także Historii i Sztuki, widzący los człowieka w jak najczarniejszych barwach, a przy tym, na przekór temu, zachowujący wiarę - poniekąd irracjonalną - w istnienie jakiegoś ładu i sens komunikacji: służenia ludziom Słowem. Poważny, lecz nie ponury, nie znoszący lamentu. Przekorny, ironiczny, z wielkim poczuciem humoru. Potrafiący żartować nawet z własnego cierpienia, a było ono niemałe.

Człowiek nieśmiały, "cofnięty", unikający rozgwaru, a przy tym niekostyczny, bezpośredni, "otwarty". Nie pozujący na nic - ani na mistrza-proroka, ani na wieszcza narodu - będący zawsze sobą. Rozwijający skrzydła w warunkach kameralnych, źle się czujący na dworach i w świetle jupiterów. Mimo szlachetnej prezencji, dystynkcji i charyzmy, niechętny wszelkim insygniom i blaskom reprezentacji. W krawacie, lecz - rozluźnionym.

Śmiertelny z nizin, "leśny" - podejmujący w wierszach "olimpijskie" tematy. Związany z chorobą, bólem; po stronie nędzy ciała, a nie fizycznej tężyzny. Skazany na los wygnańca, a nie gospodarza domu. Pozbawiony dziedzictwa; znający wydziedziczenie. Krewny artystów "przeklętych" - Villona, Schuberta, van Gogha - i "nawiedzonych" poetów, takich jak Hölderlin, którego słynne orędzie zdawał się wcielać w życie:

Lecz gdy szaleje burza rozpętana przez bogów,
my wpośród niej musimy
stać z głową odkrytą, poeci!
I własną ręką grom chwytać,
i dar zesłany z nieba
przekazać ludowi - w pieśni!


Copyright © by Tygodnik Powszechny


%
Kwota
Zgadzam się na przetwarzanie moich danych osobowych w celu realizacji daru
Możesz także dokonać wpłaty dowolnej kwoty na konto Fundacji: 65 1240 2034 1111 0000 0306 7501, Pekao SA XIII O/Warszawa
z dopiskiem: "Darowizna na działalność Fundacji - Moje 10 zł."




 wyślij znajomym

Zobacz także:
Henryk Zieliński, Nieludzka ustawa
Pro-life.pl, 'In vitro' to równia pochyła. Granice medycyny prokreacyjnej
Michał Jóźwiak, Tischner - człowiek dialogu
Tomasz Jelonek, Mądrość Boża
Wanda Terlecka, Paweł Wosicki, Antoni Zięba, Prawda o procedurze "in vitro"
Marek Gancarczyk, To nie musi być brudna gra
Włodzimierz Zatorski OSB, Rozeznawać głos sumienia
Aneta Mozolewska, Joanna Ryguła, Podarować miłość
Justyna Kapłańska, Zwycięstwo dobra
Małgorzata Salamon, Anna Bajon, Godność w niepełnosprawności
Komentarze internautów:

Benedykt XVI | Biblioteka audio i wideo | Czytelnia | Dane nt. Kościoła | Edukacja Ekonomiczna | Felietony, komentarze | Filozofia | Galeria zdjęć | Inne nauki |
Europa, Polska, Kościół | Internet i komputery | Jan Paweł II | Katalog adresów | Katechetom i duszpasterzom | Kultura | Księgarnia religijna | Liturgia - na dziś i na niedziele | Mapa serwisu | Msze św. - gdzie, kiedy? | Nauczanie | Noclegi w Polsce | Noclegi, hotele w Polsce | Nowości na naszych stronach | Papież Franciszek | Pielgrzymki piesze - ePielgrzymka | Rekolekcje | Rodzina | Sekty | Serwis informacyjny | Słownik | Sonda | Święci patroni | Szukaj | Tapety i dzwonki religijne | Teologia | Twój głos w dyskusji | Varia | Życie Kościoła