słodki cukiereczek

Drodzy Czytelnicy,

Każdego dnia miliony ludzi szukają Tego, który zaspokoi tęsknotę ich serc. Sam do nich nie dotrzesz, lecz z Opoką przemówisz do 4 mln osób! Wyraź swoją troskę o dzieło ewangelizacji i twórz z nami jeden z największych portali katolickich.

Potrzebujemy zebrać deklaracje regularnych, comiesięcznych wpłat po 10zł (lub więcej) od 4000 osób. Mała kwota ma ogromne znaczenie, jeśli dodasz ją do kilku tysięcy innych!

Ustaw stały przelew na konto: 65 1240 2034 1111 0000 0306 7501, z tytułem "Wspieram Opokę regularnie". Powiadom nas o tym pisząc na wspieram_regularnie@opoka.org.pl - będziemy w kontakcie!

Kliknij tutaj i zobacz siebie oraz swoich przyjaciół na liście Darczyńców.

Dziękujemy
Zespół Fundacji "OPOKA"

Dołącz do grona Darczyńców!

kwota
Wpłacając zgadzasz się na przetwarzanie danych w celu obsługi darowizny
Strona główna Opoki | Liturgia na dziś | Baza Mszy św. | Porozmawiajmy o wierze | Życie Kościoła | Jan Paweł II | Dołącz do grona darczyńców

Opoka jest przydatna? Wpłać darowiznę
Zapraszamy do czytelni Według autorów Według dziedzin Według tematów Wyszukaj Na zakupy!





Audiobooki w odcinkach





 


Ks. Edward Staniek

KONFERENCJE I ROZWAŻANIA

© Copyright by Wydawnictwo "M", Kraków 2003
Wydawnictwo "M" ul. Zamkowa 4/4, 30-301 Kraków tel./fax (012) 269-34-62, 269-32-74, 269-32-77
www.wydm.pl e-mail: wydm@wydm.pl




MIŁOŚĆ NIEPRZYJACIÓŁ

Wczoraj zwróciłem uwagę na pierwszą, podstawową formę ewangelicznej miłości, na miłość bliźniego. Celem miłości bliźniego jest przezwyciężenie obojętności. Dokonuje się to bez walki, drogą czynienia dobra. Dziś chciałbym zwrócić uwagę na drugą formę ewangelicznej miłości, na miłość nieprzyjaciół. Celem tej formy miłości jest przezwyciężenie w świecie nienawiści, to jednak dokonuje się drogą walki. Nieprzyjaciel to mój wróg, to człowiek niechętnie do mnie ustosunkowany, nastawiony na niszczenie mnie bezpośrednio albo pośrednio, przez atakowanie wielkich wartości, które są dla mnie drogie, jak rodzina, Ojczyzna, Kościół, wiara, prawda czy sprawiedliwość. Nieprzyjaciela trzeba również kochać.

Miłość nieprzyjaciół w formie przykazania występuje wyłącznie w religii chrześcijańskiej. Oto dwie wypowiedzi: przedstawiciela religii żydowskiej, eksperta w dziedzinie relacji między judaizmem a chrześcijaństwem, oraz jednego z irackich teologów mahometańskich.

Montefiore C. - Żyd angielski, powiada wyraźnie, iż Stary Testament nie zna przykazania miłości nieprzyjaciół. Przyznaje, że to ewangeliczne przykazanie jest piękne, zaznacza jednak, że jest niemożliwe i z tej racji jest niepotrzebne, a nawet szkodliwe.

Seyyed Naser - mahometanin, przedstawiciel drugiej wielkiej monoteistycznej religii, pozostającej w ścisłym związku z chrześcijaństwem i judaizmem uważa, że wojna jest częścią historii ludzkości. Koran uznał prawo wojny jako prawo święte. Celem każdej wojny jest niszczenie nieprzyjaciół. W tej sytuacji przykazanie miłości nieprzyjaciół dla muzułmanina jest nie do przyjęcia, a nawet godne pogardy.

Jesteśmy zatem sami z tym trudnym przykazaniem Chrystusa.

Formy miłości nieprzyjaciół

Słowa Jezusa nie podlegają dyskusji. W Kazaniu na Górze wyraźnie powiada:

Słyszeliście, że powiedziano: Będziesz miłował swego bliźniego, a nieprzyjaciela swego będziesz nienawidził. A Ja wam powiadam: Miłujcie waszych nieprzyjaciół i módlcie się za tych, którzy was prześladują; dobrze czyńcie tym, którzy was nienawidzą, tak będziecie synami Ojca waszego, który jest w niebie; ponieważ On sprawia, że słońce Jego wschodzi nad złymi i nad dobrymi, i On zsyła deszcz na sprawiedliwych i niesprawiedliwych. Jeśli bowiem miłujecie tych, którzy was miłują, cóż za nagrodę mieć będziecie? Czyż i celnicy tego nie czynią? I jeśli pozdrawiacie tylko swych braci, cóż szczególnego czynicie? Czyż i poganie tego nie czynią? Bądźcie więc doskonali, jak doskonały jest Ojciec wasz niebieski (Mt 5,43-48; por. Łk 6,27). Wyraźny nakaz miłości nieprzyjaciół i jasne stwierdzenie, że chodzi tu o coś ponad przeciętność. Uczeń Chrystusa musi się spośród innych wyróżniać miłością nieprzyjaciół. O co w tym przykazaniu Chrystusowi chodzi? Czy chodzi o nieprzyjaciela, naszego wroga, czy chodzi o nas? Chrystusowi zawsze chodzi o ucznia, o bogactwo jego serca, o to, aby w tym sercu nie powstała nienawiść. Nasze serce musi być wypełnione miłością i w ten sposób podobne do serca Ojca niebieskiego. W przykazaniu miłości nieprzyjaciół idzie zatem o naszą własną doskonałość, abyśmy byli dziećmi godnymi Ojca niebieskiego. Równocześnie Chrystus podaje sposób realizacji tego trudnego przykazania. I jak odnośnie do przykazania miłości bliźniego w pięknej przypowieści o miłosiernym Samarytaninie ukazał, jak należy tę miłość praktykować, że trzeba podejść, pochylić się, opatrzyć rany, pielęgnować, zapłacić, przywrócić człowieka do pełnej sprawności, tak samo jest tu. Chrystus podaje trzy sposoby realizacji miłości nieprzyjaciół. Pierwszy: Módlcie się za tych, którzy was przesiadują. To jest minimum. Żaden kapłan nie może w imieniu Boga udzielić rozgrzeszenia temu, kto czuje niechęć lub nienawiść do drugie- go człowieka, jeśli nie usłyszy, że wyznający grzech modli się za swego wroga. Ta modlitwa za nieprzyjaciela jest znakiem przebaczenia.

Drugi sposób i drugi stopień: Dobrze czyńcie tym, którzy was nienawidzą. A więc, jeśli ktoś wychodzi do mnie z karabinem, ja muszę wyjść do niego z chlebem.

Trzeci, niezwykle trudny sposób, to nie odpowiedź ciosem na cios.

Słyszeliście, że powiedziano: Oko za oko i ząb za ząb! A Ja wam powiadam: nie stawiajcie oporu złemu: jeśli cię kto uderzy w prawy policzek, nadstaw mu i drugi! Temu, kto chce prawować się z tobą i wziąć twoją szatę, odstąp i płaszcz. Zmusza cię kto, żeby iść z nim tysiąc kroków, idź dwa tysiące (Mt 5,38-41). To jest fragment Ewangelii, który gorszy ludzi i za żadne skarby nie mogą zrozumieć, jak nieskończona Mądrość, sam Chrystus, potrafił powiedzieć: Jeśli cię kto uderzy w prawy policzek, nadstaw mu drugi. Ażeby te słowa Chrystusa właściwie zrozumieć, trzeba przyjść z Chrystusem przed arcykapłana w Wielki Piątek i zobaczyć, jak On otrzymuje policzek i wcale nie nadstawia drugiego, ale temu, który Go uderzył, powiada: Jeśli źle powiedziałem, daj świadectwo prawdzie, a jeśli dobrze, dlaczego mnie bijesz? (J 18,23). Ta scena dowodzi, że nie należy słów Chrystusa interpretować w ten sposób: ktoś mnie uderzył w jeden policzek, nadstawiam drugi i tak w kółko. To byłby idiotyzm. O co Chrystusowi chodzi? O to, aby sile fizycznej przeciwstawić potęgę moralną człowieka. Siła fizyczna ma się rozbić o potęgęmoralną Chrystusowego ucznia. Jest w tym wezwaniu rezygnacja z prawa zemsty: krzywda za krzywdę, zło za zło, bo tą drogą świata nie odnowimy. Według Chrystusa zło zwycięża się dobrem, nienawiść miłością, a przemoc potęgą moralną. Stąd też Chrystus powiada Piotrowi, który w Ogrodzie Oliwnym stanął w Jego obronie i uciął prawe ucho słudze arcykapłana: Schowaj miecz swój do pochwy, bo kto mieczem wojuje, od miecza zginie (Mt 26,52). Aby jednak zrealizować przykazanie miłości nieprzyjaciół, przeciwstawiając potędze fizycznej potęgę moralną, trzeba ol- brzymiej dojrzałości i odwagi. Niech nikt tego nie próbuje, kto do tego nie dorasta. To jest ten trzeci sposób praktyki miłości nieprzyjaciół, na który Chrystus wyraźnie zwraca uwagę.

Przebaczyć i okazać przebaczenie

Punktem wyjścia miłości nieprzyjaciół jest przebaczenie. Zanim zaczniemy się modlić, zanim potrafimy wyjść z chlebem do tego, kto idzie z karabinem, zanim potrafimy stanąć i nie odpowiedzieć na cios, ale spojrzeć odważnie i z mocą zwycięzcy, wcześniej trzeba zrobić ten pierwszy, podstawowy i najtrudniejszy krok - przebaczyć w sercu. Chrystus domaga się przebaczenia, które zawiera rezygnację z zemsty oraz dopuszczenie drugiego człowieka do normalnego spotkania. Kiedy 13 maja został ciężko zraniony Papież, wielu nawet dobrych chrześcijan zgrzytało zębami na zamachowca. A kiedy po pewnym czasie Papież na tyle wrócił do sił, że mógł mówić, przebaczył temu, który strzelał. I wówczas wielu zaczęło się martwić, że Papież jest gotów prosić o to, ażeby mordercę zwolniono z więzienia. Powiedzcie mi jednak, co ten cierpiący Papież miał uczynić, skoro pierwszy Papież, św. Piotr, podszedł wprost do Pana Jezusa i postawił Mu pytanie:

„Panie, ile razy mam przebaczyć, jeśli mój brat wykroczy przeciwko mnie? Czy aż siedem razy?" Jezus mu odrzekł: „Nie mówię ci, że aż siedem razy, lecz aż siedemdziesiąt siedem razy" (Mt 18,21-22). Co miał zrobić obecny Papież? Pomny na słowa Mistrza musiał powiedzieć: przebaczam.

Pan Jezus jednak nie poprzestał tylko na tej odpowiedzi danej Piotrowi. Wyjaśnił sprawę dokładniej, po swojemu, to znaczy w przypowieści.

Podobne jest królestwo niebieskie do króla, który chciał się rozliczyć ze swymi sługami. Gdy zaczął się rozliczać, przyprowadzono mu jednego, który mu był winien dziesięć tysięcy talentów. Ponieważ nie miał z czego ich oddać, pan kazał sprzedać go razem z żoną i dziećmi i całym jego mieniem, aby tak dług odzyskać. Wtedy sługa upadł przed nim i prosił go: „Panie, miej cierpliwość nade mną, a wszystko ci oddam". Pan ulitował się nad tym sługą, uwolnił go i dług mu darował. Lecz gdy sługa ów wyszedł, spotkał jednego ze współsług, który był mu winien sto denarów. Chwycił go i zaczął dusić, mówiąc: „Oddaj, coś winien!" Jego współsługa upadł przed nim i prosił go: „Miej cierpliwość nade mną, a oddam tobie". On jednak nie chciał, lecz poszedł i wtrącił go do więzienia, dopóki nie odda długu. Współsłudzy jego widząc, co się działo, bardzo się zasmucili. Poszli i opowiedzieli swemu panu wszystko, co zaszło. Wtedy pan jego wezwał go przed siebie i rzekł mu: „Sługo niegodziwy! Darowałem ci cały ten dług, ponieważ mnie prosiłeś. Czyż więc i ty nie powinieneś był ulitować się nad swoim współsługą, jak ja ulitowałem się nad tobą?" I uniesiony gniewem pan jego kazał wydać go katom, dopóki mu całego długu nie odda. I teraz dodaje Pan Jezus:

Podobnie uczyni wam Ojciec mój niebieski, jeżeli każdy z was nie przebaczy z serca swemu bratu (Mt 18,23-35). Zwróćmy uwagę na podstawowe rozróżnienie: co innego jest przebaczyć, a co innego objawić przebaczenie. Każdy chrześcijanin musi przebaczyć, ponieważ w sercu nie wolno świadomie i dobrowolnie zachować nienawiści ani na jedną sekundę. A więc w sercu musi być natychmiast odruch przebaczenia, ale w miłości chodzi także o tego, który wyrządził krzywdę. Jemu trzeba objawić przebaczenie, i to w ten sposób, by to objawienie przebaczenia było wezwaniem skierowanym do niego, aby i on również nauczył się kochać, aby i on odkrył, czym jest przebaczająca miłość. Jeśli tego nie odkryje, jeżeli do tego nie dorasta, to nie wolno mu okazać przebaczenia, on bowiem uzna je za zgodę na popełnione zło i pozwolenie na dalsze podobne postępowanie. W tej sytuacji nie wolno objawić przebaczenia. Matka popełnia wielki błąd, jeżeli przebacza dziecku wykroczenie, nie żądając konsekwentnie zadośćuczynienia. Dziecko musi się z okazji złego czynu czegoś nauczyć, bo jeśli nie, to wyrośnie na samoluba, który kiedyś zniszczy nawet rodzoną matkę.

Aby okazać przebaczenie, potrzebne są dwa elementy. Po pierwsze, ten drugi człowiek musi uznać zło, które wyrządził, uznać krzywdę i starać się zmienić swoje postępowanie. W przypowieści pan darował zawrotną sumę swemu słudze, ale kiedy się zorientował, że on nie nauczył się kochać, wezwał go z powrotem nie po to, aby zemścić się na nim, ale aby go sprawiedliwie ukarać. Przebaczenie nie jest sprzeczne ze sprawiedliwą karą.

Drugi element bardzo istotny. Chrystus w tej przypowieści łączy ściśle przebaczenie z pojednaniem z Bogiem. Mówią o tym ostatnie słowa:

Podobnie uczyni wam Ojciec mój niebieski, jeżeli każdy z was nie przebaczy z serca swemu bratu (Mt 18,35). Sprawa jest niezwykle ważna, ponieważ sam Chrystus, ucząc nas modlitwy „Ojcze nasz", włożył w nią dziwne słowa: Ojcze, odpuść nam nasze winy, jako i my odpuszczamy naszym winowajcom. A kiedy podał cały tekst modlitwy, dodał:

Jeśli bowiem przebaczycie ludziom ich przewinienia, i wam przebaczy Ojciec wasz niebieski. Lecz jeśli nie przebaczycie ludziom, i Ojciec wasz nie przebaczy wam waszych przewinień (Mt 6,12-15). Pan Jezus zastawił tu na nas pułapkę. Proszę na to zwrócić uwagę. Mówimy te słowa od dziecka i prosimy Ojca niebieskiego, aby nam tak przebaczył, jak my przebaczamy. Może się okazać, że staniemy przed Ojcem niebieskim i Ojciec nam powie: „no tak, jak mnie prosiłeś przez trzydzieści, pięćdziesiąt czy osiemdziesiąt lat: tyś nie przebaczył, ja ci teraz też nie przebaczę". Jeżeli nie umiemy przebaczyć, to winniśmy opuścić ten werset w „Ojcze nasz", a włączyć tu swoje własne słowa: „Ojcze, naucz nas przebaczać". Nie wolno prosić Boga przeciw sobie. Sprawa musi być niezwykle ważna, skoro codziennie modlimy się o przebaczenie i codziennie przed Bogiem wzywamy samych siebie do przebaczenia.

Chrześcijanin wśród nieprzyjaciół

Pozostaje pytanie zasadnicze, a mianowicie: czy chrześcijanin może przejść przez życie nie mając wrogów? Okazuje się, że jest to rzecz niemożliwa. Dla prawdziwego ucznia Chrystusa niemożliwe jest przejście przez życie bez nieprzyjaciół. Chrystus mówi o tym wyraźnie:

Nie sądźcie, że przyszedłem pokój przynieść na ziemię. Nie przyszedłem przynieść pokoju, ale miecz. Bo przyszedłem poróżnić syna z ojcem, córkę z matką, synową z teściową; i będą nieprzyjaciółmi człowieka jego domownicy (Mt 10,34-36). A więc nie szukajmy nieprzyjaciół daleko, za Odrą czy Bugiem. Nieprzyjaciel może być bardzo blisko, niezwykle blisko: ojciec, matka, brat, siostra, mąż czy żona. Każdy bowiem, kto przeszkadza w spotkaniu z Chrystusem, staje się nieprzyjacielem człowieka. Ta nieprzyjaźń może prowadzić do prześladowania aż do śmierci.

Brat wyda brata na śmierć, i ojciec syna; dzieci powstaną przeciw rodzicom i o śmierć ich przyprawią. Będziecie w nienawiści u wszystkich z powodu mego imienia. Lecz kto wytrwa do końca, ten będzie zbawiony (Mt 10,21-22).

Dlaczego przynależność do Chrystusa jest ściśle połączona ze spotkaniem z nieprzyjaciółmi? Otóż, trzeba pamiętać, że Chrystus jest największym „rewolucjonistą", jaki kiedykolwiek pojawił się na ziemi. Wszyscy bowiem rewolucjoniści tego świata próbują reorganizować życie w oparciu o prawa tego świata. Chrystus natomiast przyszedł i postanowił zorganizować życie na ziemi w oparciu o zupełnie inne prawo, o prawo miłości. Stąd też od samego początku spotkał się z nieprzyjaciółmi, którzy chcą Go zniszczyć.

Nieprzyjaźń między światem a Chrystusem możemy obserwować od Betlejem. Jezus wyraźnie powiada: Mnie prześladowali i was prześladować będą.

Jeżeli was świat nienawidzi, wiedzcie, że Mnie pierwej znienawidził. Gdybyście byli ze świata, świat by was kochał jako swoją własność. Ale ponieważ nie jesteście ze świata, (...) dlatego was świat nienawidzi. Pamiętajcie na słowo, które do was powiedziałem: (...). Jeżeli Mnie prześladowali, to i was będą prześladować (J 15,18-20). Gdybyśmy otworzyli Ewangelię i zaczęli śledzić Chrystusa i Jego spotkania z ludźmi, to okaże się, że On bez przerwy ucieka przed nieprzyjaciółmi. Ucieka z Betlejem, ucieka z Nazaretu, ucieka przed faryzeuszami, ucieka przed uczonymi w Piśmie, ucieka przed Samarytanami, przed Herodem, przed arcykapłanami... Jest osaczony. Jest taki moment, gdy nie ma na palestyńskiej ziemi ani jednego metra kwadratowego, gdzie byłby bezpieczny. Uciekł z Judei na teren Galilei, ale przychodzą i powiadają: uciekaj stąd, bo Herod chce Cię zabić. I wtedy powiada: Idźcie, powiedzcie temu lisowi, że potrzebuję tylko trzech dni, abym doszedł do Jerozolimy, bo nie wypada, aby prorok zginął poza Jerozolimą (por. Łk 13,31-33). Chrystus jest bez przerwy osaczany. I to nie tylko przez otwartych wrogów, ale i przez swojego przyjaciela, którym jest Judasz. Zło jest bardzo blisko Chrystusa. On był ciągle prześladowany, ponieważ nie należał do tego świata. I sam wyraźnie zaznacza, że pod koniec czasów, u kresu dziejów świata jednym z wyraźnych znaków zbliżającego się końca będzie wzrost prześladowania Jego uczniów.

Wydadzą was na udrękę i będą was zabijać, i będziecie w nienawiści u wszystkich narodów, z powodu mego imienia. Wówczas wielu zachwieje się w wierze; będą się wzajemnie wydawać i jedni drugich nienawidzić. Powstanie wielu fałszywych proroków i wielu w błąd wprowadzą, a ponieważ wzmoże się nieprawość, oziębnie miłość wielu. Lecz kto wytrwa do końca, ten będzie zbawiony (Mt 24,9-13). Okazuje się, że ktokolwiek szukałby w chrześcijaństwie tak zwanego „świętego spokoju", to się bardzo rozczaruje. Chrześcijanin to człowiek walki; walki, którą trzeba prowadzić na każdym kroku, walki niezwykle trudnej, ponieważ trzeba i walczyć, i kochać swoich wrogów.

Odwaga

Tu dotykamy sprawy niezwykle istotnej. Okazuje się, że nie można praktykować miłości nieprzyjaciół bez odwagi. Nie można. Teraz chciałem wam postawić pytanie: kiedy ostatnio słyszeliście dobre kazanie o tej fundamentalnej chrześcijańskiej cnocie? Jest to cnota prawie całkiem zapomniana w naszym pokoleniu. Jak można mówić o wychowaniu do miłości nieprzyjaciół? W tym punkcie obecnie przeżywamy dramat w stanie wojennym. Rozmawiałem z górnikami i pytałem, co dla nich jest najtrudniejsze? Oni mi odpowiedzieli: „To, że nie możemy iść do Komunii św." A dlaczego nie możecie? „Bo my ich nienawidzimy". To, co było najtragiczniejsze, to nie puste sklepy, to nie krach gospodarczy i ekonomiczny. Najtragiczniejsze było to, że w sercach ludzi zasiano nienawiść. Zabrakło tego, co stanowi o postawie chrześcijanina, tj. odwagi potrzebnej do miłowania nieprzyjaciół. Po tym, co powiedziałem, wielu z was chętnie by się podpisało pod wypowiedzią tego wspomnianego wyżej Żyda z Anglii, który twierdzi, że przykazanie miłości nieprzyjaciół jest piękne, ale niemożliwe do wykonania. Otóż chciałem wam powiedzieć, że jest możliwe do wykonania. Jest trudne, jest bardzo trudne, ale piękne i jest możliwe do wykonania. Dowodzą tego ludzie na przestrzeni wieków, od św. Szczepana, którego kamienują poza murami świątyni, a on modli się: Ojcze, nie poczytaj im tego grzechu, do naszego O. Kolbe, który kilkadziesiąt kilometrów od Krakowa umiera zagłodzony przez nieprzyjaciół, do końca się modląc. W każdym pokoleniu są ludzie, którzy dowodzą, że to przykazanie jest możliwe do wykonania. Chrystusowi jednak chodzi nie o wyjątki, lecz o to, by całe pokolenia były świadkiem, że to trudne przykazanie, wymagające ryzyka i odwagi, jest możliwe do wykonania. Kończę naszą drugą naukę rekolekcyjną pytaniami: Czy w moim sercu nie pielęgnuję kiełkującego ziarna niechęci lub nienawiści? Innymi słowy: czy przebaczyłem moim winowajcom?

Czy mam odwagę świadomie wybrać Chrystusa, jako przewodnika w swoim życiu, wiedząc, że od tego momentu Jego wrogowie staną się moimi wrogami? Chrystus ma wielu wrogów.

opr. mg/ab





Copyright © by Wydawnictwo "m"


Kwota
Zgadzam się na przetwarzanie moich danych osobowych w celu realizacji daru
Możesz także dokonać wpłaty dowolnej kwoty na konto Fundacji: 65 1240 2034 1111 0000 0306 7501, Pekao SA XIII O/Warszawa
z dopiskiem: "Darowizna na działalność Fundacji - Cegiełka na Opokę."




 wyślij znajomym

Zobacz także:
Aleksandra Nitkiewicz, Lekarstwo dla drzewa
Andrzej Jeż, Bóg objawia się prostaczkom
Papież Franciszek, Grzesznicy w białych rękawiczkach
Papież Franciszek, Bóg zawsze dotrzymuje swoich obietnic
Mieczysław Maliński, Elementarz dla początkujących, zaawansowanych i dojrzałych. Ile razy przebaczać?
Papież Franciszek, Trzy miłości w związku z małżeństwem
Papież Franciszek, Jezus jest miłosierny i niestrudzenie przebacza
Papież Franciszek, Spowiedzi Papieża
Papież Franciszek, Dowód tożsamości
Papież Franciszek, Wspólnota chrześcijańska namalowana trzema pociągnięciami pędzla
Komentarze internautów:

Benedykt XVI | Biblioteka audio i wideo | Czytelnia | Dane nt. Kościoła | Edukacja Ekonomiczna | Felietony, komentarze | Filozofia | Galeria zdjęć | Inne nauki |
Europa, Polska, Kościół | Internet i komputery | Jan Paweł II | Katalog adresów | Katechetom i duszpasterzom | Kultura | Księgarnia religijna | Liturgia - na dziś i na niedziele | Mapa serwisu | Msze św. - gdzie, kiedy? | Nauczanie | Noclegi w Polsce | Noclegi, hotele w Polsce | Nowości na naszych stronach | PDA | Pielgrzymki piesze - ePielgrzymka | Rekolekcje | Rodzina | Sekty | Serwis informacyjny | Słownik | Sonda | Święci patroni | Szukaj | Tapety i dzwonki religijne | Teologia | Twój głos w dyskusji | Varia | Życie Kościoła