Gianfranco Ravasi

Moja księga przemyśleń

Prowokujące refleksje na każdy dzień

ISBN: 978-83-60703-61-8

wyd.: Wydawnictwo SALWATOR 2007

11 sierpnia

Dom i kamienie

Jeden z naukowców, którego znam od dawna i z którym się przyjaźnię, choć różni nas ogólne spojrzenie na rzeczywistość, podsunął mi to zdanie pochodzące z dzieła Nauka i hipoteza francuskiego uczonego i filozofa Julesa-Henriego Poincaré (1854-1912). Byłbym skłonny przypisać tę postawę raczej technikom niż prawdziwemu uczonemu. Ten ostatni bowiem nigdy nie powinien się zadowalać porządkowaniem danych, manipulowaniem nimi i wykorzystywaniem w sposób niezaangażowany, lecz winien troszczyć się o ogólny obraz, o skutki i cele. Właśnie tak jak mówił Poincaré: znajomość i wyliczenie wszystkich kamieni nie wystarczy do zbudowania katedry.

A w naszych czasach szkoła i nauczanie powszechne są coraz bardziej skłonne do oferowania nam wyłącznie danych, nie zachęcając nas do ćwiczenia zmysłu krytycznego, do rozwijania świadomości ograniczeń i celów, do oceny, rozważania, odrzucania, wątpienia. Myśli się tylko o masie informacji wypluwanych przez komputer na dziecko, które nie może obronić się przed tym strumieniem przypominającym ścieki i nie jest zdolne do dokonania selekcji. Niewątpliwie uczony Thomas Henry Huxley (1825-95) przesadzał, twierdząc w swych Esejach, że "nauka to nic innego jak tylko wyszkolony i zorganizowany zdrowy rozsądek". Nauka to coś wznioślejszego i głębszego; a jednak jest rzeczą konieczną mieć odpowiedni zapas kryteriów i zdrowego rozsądku, by w imię wolności nauki nie doprowadzić w końcu do narodzin potworów czy szaleństwa.

opr. aw/aw