Gianfranco Ravasi

Moja księga przemyśleń

Prowokujące refleksje na każdy dzień

ISBN: 978-83-60703-61-8

wyd.: Wydawnictwo SALWATOR 2007

26 kwietnia

Ryt i symbol

Tak pisał w 1765 r. Denis Diderot, jedna z postaci symbolizujących Oświecenie, redaktor słynnej Encyklopedii, krytyczny wobec religii. Przychodzi mi do głowy ta jego refleksja nad rolą rytu i symboli w przeddzień tradycyjnych manifestacji Święta Wyzwolenia, z pochodami, przemowami, muzyką i hołdami w postaci kwiatów składanych poległym. Teraz wielowiekowa liturgia chrześcijańska jest niewątpliwie "większa, bardziej tajemnicza i uroczysta", jak mówi Diderot, i pozwala nam na podwójne (i przeciwne sobie) rozważania.

Z jednej strony łatwo i słusznie przyłączamy się do tych wszystkich, którzy - i wielu biskupów i kapłanów czyni to z odwagą - chcą oczyścić ryty i ludowe zwyczaje religijne od pogańskich resztek, od ogromnej rozrzutności, od sakralnej rzeczywistości stanowiącej cel sam w sobie. Wiemy, jak surowi byli w tej sferze prorocy: "Nienawidzę waszych świąt i brzydzę się nimi", mówi Pan. "Idź precz ode Mnie ze zgiełkiem pieśni twoich, i dźwięku twoich harf nie chcę słyszeć. Niech sprawiedliwość wystąpi jak woda z brzegów i prawość niech się wyleje jak nie wysychający potok!" (Am 5, 21-24). Jednakże z drugiej strony ryt i symbol stanowią żywe znaki kultury, są bezpośrednim wyrazem szczerej duchowości, określają tożsamość, ukazują wcielenie chrześcijaństwa w życie i dzieje. Jest zatem rzeczą słuszną zachowywanie tradycji, zwyczajów, obyczajów, rytów odzwierciedlających ducha ludu, jego ideały i życiowe tęsknoty.

opr. aw/aw