Zdjęcia: Piotr Skórnicki, Tekst: Daina Kolbuszewska

Fara (wybrane fragmenty)

ISBN: 978-83-7516-186-1

wyd.: Wydawnictwo Święty Wojciech 2009

Daina Kolbuszewska

gloriam

Delectare, permovere, docere, deinde persuadere (zachwycić, wzruszyć, pouczyć, następnie przekonać) — sparafrazowana na potrzeby kontrreformacji maksyma starożytnych mistrzów retoryki celnie oddaje, czym jest poznańska Fara. Wzniesiony przez jezuitów kościół — nawiązujący stylem do ekspresyjnego i teatralnegorzymskiego baroku — miał wzbudzać nabożny podziw i lęk, przypominać najważniejsze prawdy wiary i dawać nadzieję na zbawienie.

Przepychem, grandezzą i religijną żarliwością przewyższał wszystko, co znali poznaniacy. Jego budowę rozpoczęto w 1651 r., zakończono już w XVIII stuleciu. W świecie wstrząsanym wojnami, w którym kolejne fale dżumy przynosiły nagłą śmierć, to olśniewające dzieło — triumfalny znak odzyskanej potęgi Kościoła oferowało iluzję doskonale zorganizowanej rzeczywistości.

Niemal pół wieku po poświęceniu kościoła gotowe były sąsiadujące z Farą budynki nowego, potężnego kolegium. Zajmujący południowo-wschodnią część Starego Miasta kompleks zabudowań pojezuickich, jedyny w Polsce o takim rozmachu, jest świadectwem ówczesnego znaczenia i wpływów zakonu. Ale także roli, jaką odegrał w dziejach i kulturze miasta.

Widok na Kolegium Jezuickie (Urząd Miasta) od strony placu Kolegiackiego
View of the Jesuit College (Municipal City Council building) from Plac Kolegiacki
Ein Blick auf das Jesuitenkolleg (Stadtamt) vom plac Kolegiacki

opr. aw/aw