s這dki cukiereczek

Drogi Czytelniku portalu OPOKA.ORG.PL!

Czy zdarzy這 Ci si przeczyta w Internecie tekst, kt鏎y Ci poruszy? Wpisa貫 w wyszukiwarce pytanie i na naszej stronie znalaz貫 odpowied?

Opoka od pi皻nastu lat dociera do ka盥ego, aby dawa nadziej i umacnia wiar. Jest to mo磧iwe dzi瘯i ludziom takim jak Ty, kt鏎zy swoim darem wspomagaj dzie豉 Ko軼io豉.

"Nie samym chlebem 篡je cz這wiek, ale ka盥ym S這wem, kt鏎e pochodzi z ust Bo篡ch", m闚i Pismo 安i皻e. Chcemy dalej to S這wo g這si w Internecie, wierz帷, 瞠 nasza wsp鏊na praca zmieni Internet i ludzkie serca.

Przeka Ja軛u積 Wielkopostn dla Fundacji Opoka! Pom騜 wzrasta w wierze kolejnym pokoleniom!

Krzysztof Pi康這wski
Prezes Zarz康u Fundacji "OPOKA"

Do陰cz do grona Darczy鎍闚!

kwota
Wp豉caj帷 zgadzasz si na przetwarzanie danych w celu obs逝gi darowizny
Strona g堯wna Opoki | Liturgia na dzi | Baza Mszy 鈍. | Porozmawiajmy o wierze | 砰cie Ko軼io豉 | Jan Pawe II | Do陰cz do grona darczy鎍闚

Opoka jest przydatna? Wp豉 darowizn
Zapraszamy do czytelni Wed逝g autor闚 Wed逝g dziedzin Wed逝g temat闚 Wyszukaj Na zakupy!





Audiobooki w odcinkach





 


毒鏚這: Go嗆 Niedzielny

Szymon Babuchowski

Kraina wygas造ch wulkan闚



Ostrzyca — najpi瘯niejsza g鏎a pochodzenia wulkanicznego w Polsce. Autor zdj璚ia: Henryk Przondziono

Mamy w Polsce wulkany. Co prawda ostatni raz dymi造 jakie 20 milion闚 lat temu, ale 郵ady ich aktywno軼i s ci庵le imponuj帷e.

Z zastyg貫j lawy powsta造 Trasa ζzienkowska, Pa豉c Kultury, a nawet warszawskie metro. Niemo磧iwe? Zapraszam na w璠r闚k szlakiem wygas造ch wulkan闚.

Stoimy u podn騜a Wilczej G鏎y, zwanej te Wilko豉kiem, gdzie na pocz徠ku XX wieku powsta kamienio這m. Dzia豉lno嗆 cz這wieka obna篡豉 軼iany skalne, ods豉niaj帷 bazalt, czyli zastyg陰 law. To w豉郾ie tutejszego bazaltu u篡wano na wielkich warszawskich budowach. Pod wierzcho趾iem g鏎y dostrzegamy miejsce, z kt鏎ego s逝py utworzone przez law rozchodz si koncentrycznie. To r騜a bazaltowa — niezwykle rzadki uk豉d wulkanicznych ska.

Ziemia jak jajko

— Ziemia jest jak surowe jajko, tyle 瞠 gor帷e — t逝maczy Andrzej Paczos, geograf, przewodnik, specjalista geomorfologii. — Z wierzchu otacza j cienka skorupka, na kt鏎ej utrzymuje si 篡cie. W 鈔odku wszystko buzuje. Skorupka jest poddawana naciskom i czasami p瘯a. W okolicach tych p瘯ni耩 tworz si obszary zwi瘯szonej wulkanicznej aktywno軼i.

W Polsce 郵ady takiej aktywno軼i mo瞠my dostrzec w trzech rejonach: na Dolnym 奸御ku, w Pieninach i okolicach Krakowa. Najwi璚ej jest ich w Sudetach, a konkretnie — w G鏎ach i na Pog鏎zu Kaczawskim, gdzie w豉郾ie zawitali鄉y. Przed wjazdem do Z這toryi przywita豉 nas tabliczka: „Kraina Wygas造ch Wulkan闚”, cho to, co ogl康amy, jest zaledwie resztk wype軟ienia wulkanicznego komina, tzw. nekiem. Mo瞠my sobie tylko wyobra瘸, jak pot篹n g鏎 musia by kiedy najpi瘯niejszy polski „wulkan” — Ostrzyca Proboszczowicka, kt鏎a przecie i dzi prezentuje si niezwykle efektownie. Jej charakterystyczny sto瞠k widoczny jest z autostrady A4, a wyprawa na szczyt zapewnia niezapomniane wra瞠nia widokowe. Przy dobrej pogodzie mo積a z niej podziwia nawet Karkonosze.

υwca minera堯w

Najstarsze polskie wulkany aktywne by造 ok. 500—600 mln lat temu, najm這dsze — przed oko這 20 mln lat. Kiedy zaczyna si my郵e w tych kategoriach, pytanie o to, czy ostatnia erupcja na Islandii by豉 du瘸, czy ma豉, staje si bezzasadne. — By mo瞠 by豉 du瘸 z perspektywy 篡cia ludzkiego czy nawet historii lotnictwa. Ale z perspektywy historii Ziemi to piku — u鄉iecha si Andrzej Paczos.

W naszej w璠r闚ce po G鏎ach i Pog鏎zu Kaczawskim spotykamy przejawy wulkanizmu z r騜nych okres闚 w dziejach Ziemi. Od najm這dszych, kenozoicznych wulkan闚 jak Wilko豉k czy Ostrzyca, przez te w „鈔ednim wieku”, np. Organy Wielis豉wskie, a po najstarsze — z pocz徠ku ery paleozoicznej. Przyk豉dem tych ostatnich jest G鏎a Zamkowa we Wleniu, na kt鏎ej wyst瘼uj tzw. lawy poduszkowe. Zastyga造 one na dnie morza i przybra造 posta bu o 鈔ednicy nawet ponad 1 m, u這穎nych jedna na drugiej.

W nieczynnym kamienio這mie w Lubiechowej dochodzi nas metaliczny d德i瘯 narz璠zi uderzaj帷ych o ska喚. Wspinamy si po 豉godnym zboczu, a potem ostro積ie schodzimy stromizn w kierunku jamy, z kt鏎ej dochodzi odg這s. Spotykamy w niej ㄆkasza — poszukiwacza minera堯w. — Sp璠zam tutaj ca貫 dni — opowiada. — Robi to od kilkunastu lat, to moja pasja. Nie mam z tego 瘸dnych pieni璠zy. Troch zabieram dla siebie, troch rozdaj kolekcjonerom. Ch皻nych jest sporo — u鄉iecha si. Na pami徠k wr璚za nam po kawa趾u wulkanicznej ska造, zwanej migda這wcem. „Migda豉mi” s w niej agaty. — Uwa瘸jcie przy zej軼iu — dodaje. Fakt, na osuwaj帷ym si zboczu nie bardzo jest si czego z豉pa. Gdy jeste鄉y ju na dole, oddychamy z ulg.

Zamek na wulkanie

Ostrzyca najpi瘯niej wygl康a b璠zie w maju, gdy u podn騜a g鏎y zakwitnie rzepak. Ale go這borza w jej szczytowej partii mo積a podziwia przez ca造 rok. Pod捫aj帷 przez las w ich kierunku, mijamy 郵ady niemieckich okop闚 i stanowisk ogniowych z 1944 roku. Na szczyt wchodzimy bazaltowymi schodami u這穎nymi jeszcze w czasach gospodarki pruskiej. Historia kryje si tu za ka盥 ska陰. Ma這 kto wie, 瞠 r闚nie widoczny z daleka kamienny zamek w Grod嬈u stoi na szczycie bazaltowego sto磬a. Po這穎na na wulkanie pot篹na gotycka budowla jest dzi miejscem licznych turniej闚 rycerskich, plener闚 i zlot闚.

A kto s造sza, 瞠 Z這toryja pod wzgl璠em prawnym jest najstarszym miastem w Polsce? Fakt, Kalisz istnia wcze郾iej, ale pierwszej lokacji dokonano w豉郾ie tutaj. Zrobi to w 1211 roku ksi捫 Henryk Brodaty. Kiedy w璠rowali鄉y po tych okolicach, coraz cz窷ciej musieli鄉y przeciera oczy i uszy ze zdumienia. I coraz mocniej nurtowa這 nas pytanie: dlaczego ta okolica jest w innych cz窷ciach Polski tak ma這 znana? — Tereny poniemieckie by造 przez komun traktowane po macoszemu — wyja郾ia Andrzej Paczos. — Dzi miejsce przyczyn ideologicznych zaj窸y ekonomiczne. Na Dolnym 奸御ku inwestuje si tylko w wybrane miejscowo軼i, np. Szklarsk Por瑿, Karpacz. Padaj po陰czenia kolejowe i autobusowe. Kto, kto chcia豚y zwiedzi dok豉dnie te tereny, bez samochodu sobie nie poradzi.

Po raz kolejny musimy doceni zalety motoryzacji. Dzi瘯i niej w ci庵u jednego dnia podziwiali鄉y bazaltow r騜 Wilko豉ka i kremowo-czerwonawe piszcza趾i Organ闚 Wielis豉wskich. Czuli鄉y zapach nied德iedziego czosnku pod G鏎 Zamkow i widzieli鄉y, jak wydobywa si wielobarwne agaty. Po prostu: zajrzeli鄉y do wn皻rza wulkan闚.


opr. mg/mg




Kwota
Zgadzam si na przetwarzanie moich danych osobowych w celu realizacji daru
Mo瞠sz tak瞠 dokona wp豉ty dowolnej kwoty na konto Fundacji: 65 1240 2034 1111 0000 0306 7501, Pekao SA XIII O/Warszawa
z dopiskiem: "darowizna na dzia豉lno嗆 Fundacji - Ja軛u積a wielkopostna"




 wy郵ij znajomym

Zobacz tak瞠:
January Weiner, Dominika Pyci雟ka, Nasza wra磧iwa cywilizacja
Kajetan Rajski, "S康ne dni" na Islandii
Radio Watyka雟kie, Stanis豉w Kuraci雟ki SAC, Pallotyni pracuj帷y na terenach wybuchu wulkanu
Radio Watyka雟kie, Stanis豉w Filipek SAC, Pomoc dla ofiar wulkanu w Kongo
Komentarze internaut闚:

Benedykt XVI | Biblioteka audio i wideo | Czytelnia | Dane nt. Ko軼io豉 | Edukacja Ekonomiczna | Felietony, komentarze | Filozofia | Galeria zdj耩 | Inne nauki |
Europa, Polska, Ko軼i馧 | Internet i komputery | Jan Pawe II | Katalog adres闚 | Katechetom i duszpasterzom | Kultura | Ksi璕arnia religijna | Liturgia - na dzi i na niedziele | Mapa serwisu | Msze 鈍. - gdzie, kiedy? | Nauczanie | Noclegi w Polsce | Noclegi, hotele w Polsce | Nowo軼i na naszych stronach | PDA | Pielgrzymki piesze - ePielgrzymka | Rekolekcje | Rodzina | Sekty | Serwis informacyjny | S這wnik | Sonda | 安i璚i patroni | Szukaj | Tapety i dzwonki religijne | Teologia | Tw鎩 g這s w dyskusji | Varia | 砰cie Ko軼io豉